Cổ tức đã đóng một vai trò quan trọng trong lợi nhuận của cổ phiếu.

International Business Machines (IBM) là một trong những công ty công nghệ lâu đời nhất Phố Wall. Họ đã là một cường quốc trong những ngày đầu của máy tính lớn. Ngày nay, IBM tập trung vào các hệ thống đám mây lai, trí tuệ nhân tạo, phân tích và tư vấn.
Nhưng thời gian đã không tử tế với các cổ đông của IBM. Cổ phiếu này đã có hiệu suất kém hơn thị trường rộng lớn hơn trong thập kỷ qua, biến khoản đầu tư 10.000 USD từ năm 2013 thành chỉ 9.563 USD ngày nay. Con số đó bao gồm cả cổ tức -- không tính các khoản cổ tức, cổ phiếu đã giảm 36%.
Nhưng hiệu suất trong quá khứ không đảm bảo kết quả trong tương lai. Vậy, IBM có phải là một doanh nghiệp đang sa sút hay bạn nên mua câu chuyện phục hồi đầy tiềm năng này? Đây là tất cả những gì bạn cần biết.
Thị trường của IBM đã thay đổi đáng kể trong thập kỷ qua. Các doanh nghiệp đang chuyển dần từ điện toán tại chỗ và kết nối mạng sang đám mây, thuê các tài nguyên này thay vì mua chúng. IBM đã thay đổi hoạt động kinh doanh của mình trong những năm qua để theo kịp thời đại, và gần đây đã có những dấu hiệu cho thấy một số phân khúc chính của họ đang tăng trưởng.
Tuy nhiên, hãy lùi lại một bước để giải thích tại sao IBM gặp khó khăn trong việc tạo ra giá trị cho cổ đông trong thời gian qua. Trong biểu đồ dưới đây, bạn sẽ thấy lợi nhuận trên vốn đầu tư của IBM. Nói cách khác, khi IBM bỏ một đô la vốn vào hoạt động kinh doanh của mình thì họ sẽ thu được bao nhiêu lợi nhuận? Con số này đã giảm dần theo thời gian, từ hơn 24% cách đây một thập kỷ xuống gần 2%.

Lợi nhuận trên vốn đầu tư của IBM. Dữ liệu theo Ycharts
Lý tưởng nhất là một công ty tạo ra hàng tấn lợi nhuận mà không cần làm quá nhiều công việc nặng nhọc. Nhưng đó không phải là IBM ngày nay. Mức độ khó khăn cần thiết để tạo ra lợi nhuận đang là lực cản đối với hiệu quả tài chính và lợi tức đầu tư của IBM.
Chất lượng bù đắp cho nhà đầu tư của IBM trong thập kỷ qua là một khoản cổ tức hào phóng mà ban lãnh đạo công ty không ngừng tăng thêm. Tỷ suất cổ tức đang đạt 5% với giá cổ phiếu hiện tại, và cổ tức đã có 27 lần tăng liên tiếp.
Tỷ lệ chi trả cổ tức hiện là 70% dòng tiền. Vì vậy, nhà đầu tư không cần phải sợ bị cắt giảm sớm. Nhưng IBM có nên ưu tiên cổ tức của mình không? Cổ tức là một cách mà các công ty chia sẻ lợi nhuận với nhà đầu tư, thường là do họ không có cách sử dụng vốn có lợi hơn. Nếu một công ty có thể tái đầu tư số vốn đó trở lại hoạt động kinh doanh và tạo ra lợi nhuận cao thì ngay từ đầu, có lẽ công ty đó sẽ không trả cổ tức.

Tỷ lệ chi trả cổ tức của IBM. dữ liệu theo Ycharts
Vấn đề là cổ tức của IBM chi phối phần lớn dòng tiền của công ty, gây trở ngại về mặt tài chính cho một công ty đang gặp khó khăn trong việc tăng trưởng. Bản thân cổ tức không mang lại lợi ích cho công ty mà chỉ mang lại lợi ích cho các cổ đông của họ. Cổ tức không phải là vấn đề khi IBM hoạt động tốt. Nhưng thập kỷ qua đã khiến IBM trông giống như một hóa thạch đang chết dần chết mòn mà các nhà đầu tư đang vắt kiệt sữa khi họ có thể.
Thị trường hiện tại đang khiến nhà đầu tư gặp khó khăn. Nhà đầu tư nào cần thu nhập có thể nhận được lợi suất cạnh tranh từ trái phiếu chính phủ ngắn hạn mà không gặp phải rủi ro thua lỗ nếu giữ chúng cho đến khi đáo hạn. Trong khi đó, việc sử dụng vốn kém hiệu quả của IBM có thể ảnh hưởng đến hiệu quả hoạt động của công ty và hạn chế khả năng tăng giá của cổ phiếu cho đến khi có một sự cải thiện đáng chú ý.
Do đó, IBM có lẽ không đáng để nắm giữ trong một danh mục đầu tư dài hạn cho đến khi các chỉ số hoạt động cơ bản được cải thiện. Có lẽ CEO mới Arvind Krishna, người đã tiếp quản công ty 3 năm trước, có thể điều khiển con tàu tiến về phía trước. Nhưng cổ phiếu không thể đảm bảo đủ niềm tin cho một vị trí trong danh mục đầu tư của bạn.
Huân Hà - theo fool