Cách giao dịch trong mùa BCTC: 3 bước tận dụng kết quả báo cáo (phần 1)

Mùa BCTC (báo cáo tài chính) có thể là thời điểm lý tưởng để các nhà giao dịch mở ra góc nhìn sâu sắc hơn về các khoản đầu tư của mình, cũng như hưởng lợi từ những đợt sóng biến động ngắn hạn. Nhưng để tận dụng tối đa cơ hội giao dịch này, có một số điểm mà nhà đầu tư cần thực hiện cho thật “chuẩn”. Sau đây là phần trình bày về ba bước tận dụng thông tin trong báo cáo tài chính để giao dịch hiệu quả.

3 bước tận dụng báo cáo tài chính vào hoạt động giao dịch

Quá trình chuẩn bị cho mùa BCTC bao gồm: lựa chọn các công ty cần tập trung vào và tiến hành nghiên cứu kỹ lưỡng về thị trường trước khi thực hiện giao dịch.

1) Chọn công ty

Bước đầu tiên là chọn doanh nghiệp hay chọn cổ phiếu. Các nhà giao dịch nên tìm đến một số ít các công ty, có thể là những cái tên quen thuộc hoặc bản thân đã giao dịch và tìm hiểu ngày công bố báo cáo tài chính của họ. Những cổ phiếu lớn mà có đặc tính báo hiệu trước xu hướng cũng rất đáng để theo dõi, cho dù bạn có giao dịch chúng hay không, vì kết quả của những công ty này có thể ảnh hưởng đến các ngành công nghiệp khác.

Khi quyết định chọn cổ phiếu, các nhà giao dịch nên hiểu rằng mối quan hệ giữa kết quả lợi nhuận và phản ứng giá sau đó không phải lúc nào cũng tỷ lệ thuận. Mặc dù đôi khi kết quả kinh doanh tốt hơn kỳ vọng vẫn được xem là tín hiệu tăng giá, nhưng không phải lúc nào giá cổ phiếu cũng tăng ngay sau đó, và trong tình huống ngược lại cũng vậy. Ví dụ về trường hợp này có thể được trình bày dưới đây, khi đó Walmart đạt kết quả kinh doanh tốt trong quý 3 năm 2019 nhưng lại bị đạp giá mạnh.

Cho dù doanh nghiệp đạt kết quả tốt đi nữa nhưng báo cáo hàng quý có nhiều khía cạnh cần đánh giá hơn chứ không chỉ xoay quanh kết quả kinh doanh của quý trước so với kỳ vọng. Quả thật các nhà phân tích thường quan tâm nhiều hơn đến những kỳ vọng trong tương lai của doanh nghiệp vì giá cả vốn dĩ là một thước đo hướng tới tương lai, tức là lợi nhuận trong tương lai được phản ánh vào giá hiện tại.

Với góc nhìn đó, nhà đầu tư nên chọn chiến thuật hợp lý hơn bằng cách tránh xa những cổ phiếu có kết quả tốt trong quý vừa qua, nhưng lại có triển vọng tương lai không tốt. Nếu triển vọng quá xấu thì điều đó có thể làm giảm mạnh giá trị hiện tại của cổ phiếu, bất kể kết quả trong quá khứ ra sao, mà thực tế này được thể hiện rất rõ qua rất nhiều mùa BCTC.

2) Nghiên cứu kỹ về công ty

Để nghiên cứu chứng khoán đúng cách, bạn phải đánh giá các số liệu lợi nhuận ước tính cho cổ phiếu mà mình đã chọn và kết quả so sánh giữa các ước tính đó với kỳ vọng của giới phân tích. Ngoài ra, các nhà giao dịch nên xem qua dữ liệu lịch sử để biết thị trường đã phản ứng như thế nào với các đợt BCTC trong quá khứ.

Mặc dù mùa BCTC thường chỉ được xem là sự kiện lớn đối với từng cổ phiếu riêng lẻ, nhưng toàn bộ kết quả của thị trường chung trong mùa BCTC cũng có thể mang lại những góc nhìn quan trọng.

Tuy rằng thông tin về doanh thu hay lợi nhuận ở từng doanh nghiệp được báo cáo theo góc quan sát của các tổ chức đơn lẻ, nhưng gom tất cả các doanh nghiệp lại, bạn sẽ thấu suốt được tình hình chung của thị trường. Những biến cố lớn như dịch Covid, căng thẳng địa chính trị, những thay đổi về chế tài hoặc chu kỳ kinh tế có thể kết hợp lại tạo thành lực cản lớn đối với một lĩnh vực nhất định nếu chúng được nhắc đi nhắc lại nhiều lần.

Các nhà đầu tư nên đánh giá kỹ tác động của những yếu tố bất lợi đó đối với một nhóm ngành hoặc một dòng cổ phiếu cụ thể so với những lĩnh vực khác. Ví dụ, trong khi nhiều ngành công nghiệp khác đang bị ảnh hưởng trong đợt bùng phát dịch Covid thì vào tháng 03/2020, ​​công ty vận hành tàu chở dầu Top Ships Inc (TOPS) có trụ sở tại Hy Lạp lại nhận thấy nhu cầu tiêu thụ sản phẩm trong các lĩnh vực như vật tư tẩy rửa và sản phẩm giấy tăng lên, từ đó dẫn đến số đơn đặt hàng vận chuyển cũng tăng theo. Nhờ đó, khối lượng giao dịch và mức biến động cũng tăng cao hơn.

Sự ảnh hưởng của những yếu tố bất lợi cũng đã được ghi nhận rõ ràng qua từng thời kỳ, chẳng hạn vào giai đoạn Brexit khi các doanh nghiệp phải kiềm chế chi tiêu vốn cho đến khi thị trường thiết lập xong một trật tự hậu Brexit và môi trường kinh doanh bắt đầu ổn định lại. Tương tự, vào giai đoạn cựu Tổng thống Trump nắm quyền, các doanh nghiệp cũng thường xuyên đề cập về những trở ngại trong lĩnh vực thương mại, làm suy yếu nhiều ngành nghề khác nhau ở Mỹ, từ bán dẫn đến hàng tiêu dùng thiết trong bối cảnh chiến tranh thương mại Mỹ-Trung. Bằng chứng trong biểu đồ trên được thể hiện qua số lần đề cập đến cụm từ “thuế quan” trong các bản báo cáo tài chính của các công ty trong nhóm chỉ số S&P 500.

Mặc dù những vấn đề này có thể sẽ không tác động cụ thể đến một hay một vài cổ phiếu nào đó (như trường hợp cổ phiếu TOPS), nhưng sự hiện diện của các vấn đề đó trên toàn bộ thị trường có thể sẽ đưa ra gợi ý về mức độ lan tỏa của chúng và áp lực từ những yếu tố như vậy đối với triển vọng và định giá của thị trường chung. Do đó, các nhà giao dịch nên theo dõi xem giới doanh nghiệp hay kêu ca phàn nàn về vấn đề gì vì thói quen “hóng hớt” đó có thể giúp bạn tìm được thông tin chuẩn xác để lập chiến lược kinh tế vĩ mô nhằm tránh được các mối đe dọa hữu hình.

Đăng Khoa - Theo dailyfx.com