Điểm thu hút lớn nhất đối với các nhà đầu tư khi nhắc tới British American Tobacco (NYSE: BTI) là tỷ suất cổ tức 9,8%. Dù cho đó là một con số hấp dẫn đối với bất kỳ ai đang cố tối đa hóa thu nhập từ danh mục đầu tư của họ, nhưng tỷ suất cao có thể đi kèm với một số rủi ro nhất định.

Điều đó cũng đúng trong trường hợp này, nhưng British American Tobacco đang thành công trong việc vượt qua rủi ro lớn nhất của mình. Tiềm năng thu về được hàng tỷ đô la có thể giúp ích cho công ty. Liệu đây có phải là lúc đầu tư vào gã khổng lồ thuốc lá toàn cầu này?
Hoạt động kinh doanh quan trọng nhất của British American Tobacco là thuốc lá. Trong năm 2023, mảng kinh doanh thuốc đốt của công ty, chủ yếu là thuốc lá, đã tạo ra tới 81% doanh thu. Đây là đơn vị kinh doanh chủ chốt của công ty có biên độ lợi nhuận lớn.
Tuy nhiên, vấn đề là khi khối lượng thuốc lá đã giảm trong nhiều năm. Trong năm 2023, khối lượng của mảng kinh doanh thuốc đốt đã giảm 5,5%. Cụ thể hơn, khối lượng thuốc lá giảm 5,3%.
Đó là sự tiếp nối của một xu hướng. Khối lượng thuốc lá đã giảm 5,1% trong năm 2022, 0,1% trong năm 2021 (hơi bất thường, nhờ ảnh hưởng của đại dịch), 4,6% trong năm 2020 và 4,7% trong năm 2019. Không có dấu hiệu nào cho thấy xu hướng này sẽ thay đổi, khi việc hút thuốc bị người tiêu dùng phản đối ngày một nhiều, do nguy hiểm ảnh hưởng đến sức khỏe.
Để xóa bỏ ảnh hưởng của việc sụt giảm khối lượng, British American Tobacco đã tăng giá. Điều đó cho phép công ty tiếp tục hỗ trợ doanh thu, thu nhập và cổ tức, bất chấp yếu tố cơ bản của hoạt động kinh doanh quan trọng nhất đang suy yếu. Nhưng ban quan trị công ty hiểu rằng, chiến thuật đó không không phải là giải pháp vĩnh viễn – đây chỉ là cầu nối tạm thời để công ty tìm kiếm một giải pháp tối ưu hơn.

Biểu đồ: Tỷ lệ Giá/Thu nhập của BTI (nguồn: YCharts)
Tin tức quan trọng trong năm 2023 là mảng kinh doanh danh mục sản phẩm mới của British American Tobacco đã thực sự sinh lời ở cấp độ đơn vị kinh doanh. Mảng kinh doanh này bao gồm các sản phẩm như: thuốc lá điện tử, sản phẩm thuốc lá uống và thuốc lá nung nóng.
Mọi thứ trong mảng kinh doanh triển vọng này hiện chưa hoạt động, nhưng có đủ các sản phẩm mới để nhận được sự chú ý, nên câu chuyện tổng thể có vẻ khá tích cực. Đáng chú ý, lợi nhuận đạt được trong hai năm qua đã cao hơn kỳ vọng của ban quản trị.
Câu chuyện thực sự ở đây là British American Tobacco muốn phát triển mảng kinh doanh này để bù đắp cho sụt giảm khối lượng thuốc lá. Nếu công ty có thể làm được điều đó, thì họ sẽ không cần thúc ép quá nhiều vào việc tăng giá thuốc lá.
Lộ trình tăng giá chậm hơn hẳn sẽ cho phép công ty thu được lợi nhuận từ thuốc lá trong một thời gian dài hơn. Trong một vòng quay tốt đẹp, điều đó sẽ giúp British American Tobacco có thêm thời gian để xây dựng mảng kinh doanh danh mục sản phẩm mới.
Đây là lúc mọi thứ trở nên thú vị. British American Tobacco được "đồn đoán" là đang trong quá trình bán ra một lượng cổ phần lớn tại Tập đoàn ITC của Ấn Độ, mà bản thân công ty có hoạt động kinh doanh thuốc lá cỡ lớn. Điều này có thể mang lại khoảng 2 đến 3 tỷ USD tiền mặt, một khoản lợi nhuận lớn đối với British American Tobacco. Dù cho không có cách nào để biết công ty sẽ làm gì với số tiền đó, nhưng có vẻ khá rõ ràng là công ty sẽ hướng tới nỗ lực tiến xa hơn lĩnh vực thuốc lá.

Đó có thể là một điều đơn giản như giảm nợ để củng cố bảng cân đối kế toán, một động thái sẽ giúp British American Tobacco có nhiều tự do tài chính để mua lại những hoạt động kinh doanh không liên quan đến thuốc lá trong tương lai. Hay nó có thể được sử dụng một cách trực tiếp hơn, như là tiếp vốn cho việc đầu tư ngắn hạn vào mảng kinh doanh sản phẩm mới, hay các thỏa thuận mua lại ngắn hạn để thúc đẩy triển vọng tăng trưởng của mảng kinh doanh. Dù bằng cách nào, đây có thể là một sự thúc đẩy to lớn dành cho những cố gắng của công ty, nhằm giảm bớt sự phụ thuộc vào thuốc lá.
Tuy nhiên, phần hay nhất của câu chuyện là British American Tobacco không có ý định bán toàn bộ cổ phần tại ITC. Vì thế, công ty có thể có bổ sung thêm tiền mặt trong tương lai theo cách thức tương tự.
Không có gì đảm bảo rằng British American Tobacco sẽ bán bất kỳ cổ phần nào của họ tại ITC. Nhưng ITC đại diện cho một phần tài sản tài chính quan trọng mà ban quản trị có thể dùng để giúp hỗ trợ công ty khi hoạt động kinh doanh thuốc lá tiếp tục giảm. Cộng thêm sức mạnh của mảng kinh doanh sản phẩm mới, và nhiều nhà đầu tư tham vọng có thể muốn cân nhắc tới cổ phiếu có tỷ suất cực kỳ cao này cho danh mục đầu tư của mình.
Điều đó cho thấy, các nhà đầu tư theo trường phái ôn hòa và thận trọng nên đứng ngoài cuộc chơi, khi vẫn còn nhiều việc cần phải làm để thay thế tới gần 80% doanh thu chủ yếu đến từ thuốc lá. Nếu bạn đầu tư vào hôm nay, về cơ bản là vì bạn tin rằng, trong dài hạn, British American Tobacco sẽ tìm ra cách để vượt ra khỏi hoạt động kinh doanh thuốc lá. Trước mắt vẫn còn nhiều việc cần phải làm, ngay cả khi giai đoạn đầu của quá trình rất khả quan.
Hải Hà-Theo finance.yahoo