[Investo.info] - Loạt phim tài liệu của CNBC Digital đã kể lại câu chuyện đằng sau quy trình nghiên cứu sản xuất điều chế vaccine covid của hai hãng dược Moderna và Pfizer.
Vắc xin điều chế chống lại virus corona của Pfizer và Moderna (ảnh minh họa)
Sức mạnh của công nghệ RNA thông tin hiện đã được chứng minh rất rõ ràng, vì các loại vaccine do Moderna, BioNTech và Pfizer sản xuất đã làm giảm sức mạnh của virus corona rất hiệu quả trong các cộng đồng có cơ hội cao trong việc tiếp cận và tiêm vaccine.
Nhưng vào thời điểm đầu năm 2020, khi một mầm bệnh mới vừa bí ẩn vừa nguy hiểm lây lan ở Vũ Hán, Trung Quốc, việc phát triển một loại vaccine ngăn chặn virus này không phải là một món đầu tư an toàn đối với các hãng dược.
Khi quá trình nghiên cứu bắt đầu, ngay cả quyết định tập trung toàn bộ nguồn lực sang loại virus mới cũng rất đáng quan ngại. Nhưng đối với CEO Stephane Bancel của Moderna và giám đốc của BioNTech – Tiến sĩ Ugur Sahin, các dấu hiệu từ Trung Quốc vốn đã đủ rõ ràng để họ bắt đầu xoay chuyển hướng tập trung, theo chia sẻ của những vị này với CNBC trong các cuộc phỏng vấn trong bộ phim tài liệu mới lên sóng vào hôm thứ Sáu về cuộc đua điều chế vaccine.
“Vào cái đêm mà Trung Quốc phong tỏa Vũ Hán, tôi cảm nghĩ như: ‘lần gần nhất mà mình biết đến một thành phố bị phong tỏa vì bệnh truyền nhiễm là khi nào nhỉ?’” – Ông Bancel hồi tưởng lại. “Và điều tôi nghĩ trong đầu là: có thứ gì đó người Trung Quốc biết mà chúng ta không biết chăng?”
Ông Bancel cho biết ông đã bật dậy lúc 4 giờ sáng, đồ mồ hôi lạnh và nhận ra rằng, “Chúa ơi, sắp có đại dịch như năm 1918 rồi.”
Đối với Tiến sĩ Sahin, ông đã đọc một bài báo trên tờ Lancet vào cuối tháng 1 năm ngoái, trong đó mô tả sự bùng phát dịch bệnh ở Trung Quốc.
“Tôi đã thực hiện một số phép tính, tính toán nhanh thôi và nhận ra rằng dịch đã lan rộng.” ông Sahin nói. “Và rõ ràng là đã quá muộn để ngăn chặn căn bệnh này.”
Nhưng ông tin rằng BioNTech có thể làm được điều gì đó, trong khi hãng dược này lúc đó chủ yếu chỉ tập trung vào các liệu pháp điều trị ung thư cho từng cá nhân. Ông cho biết, công ty của ông đã liên hệ với Pfizer, đề xuất nghiên cứu một loại vaccine cho virus corona bằng cách sử dụng cùng một công nghệ mang tên mRNA (RNA thông tin) mà họ đã từng hợp tác để tìm cách chống lại bệnh cúm.
“Chúng tôi đã có những cuộc thảo luận đầu tiên vài ngày sau khi bắt đầu dự án,” ông Sahin nói. "Vào thời điểm đó, Pfizer vẫn chưa quan tâm đến vấn đề này."
CEO Albert Bourla của Pfizer đã xác nhận thông tin chia sẻ của ông Sahin, cho biết trong những tháng đầu năm 2020, ông chỉ tập trung vào việc duy trì hoạt động của công ty tại Trung Quốc. Nhưng đến cuối tháng 2, ông đã xác định Pfizer cần phải nghiên cứu một phương pháp điều trị và một loại vaccine chống corona.
"Cách tiếp cận nào là lí tưởng nhất?" – Ông Bourla hỏi các nhân viên của mình.
Trưởng bộ phận nghiên cứu và phát triển vaccine Kathrin Jansen của Pfizer cho biết họ đã đánh giá tất cả các công nghệ hiện có. Bao gồm vaccine dựa trên protein và vaccine sử dụng vector virus.
“Tất cả đều có quá ít ưu điểm và quá nhiều khuyết điểm.” Bà nói.

Các công ty khác tham gia vào cuộc đua điều chế vaccine trong những ngày đầu tiên đã chọn cách tiếp cận khác, trong đó Johnson & Johnson và bộ đôi AstraZeneca và Đại học Oxford đã tập trung vào vaccine vector virus – đây cũng là công nghệ tương đối mới. Các công ty khác, như Sanofi và Novavax, lại phụ thuộc nhiều hơn vào các công nghệ vaccine đã được chứng minh từ trước, như công nghệ dựa trên protein.
Nhưng RNA thông tin lại là một canh bạc rủi ro vì công nghệ này chưa bao giờ được sử dụng trước đây để phát triển thành công bất kỳ loại vaccine hoặc thuốc được cấp phép nào.
“Tôi đã đắn đo một chút với quyết định này.” Ông Bourla nói. Nhưng sau một cuộc họp khác với nhóm nghiên cứu, ông đã đổi ý. "Họ đã thuyết phục tôi."
Đúng vào lúc đó, ông Sahin gọi đến lần thứ hai. Ông nói vào thời điểm đó, đợt bùng phát đã lan tới New York. Khi tiếp cận Tiến sĩ Jansen, ông đã thuật lại công việc mà BioNTech đã và đang tiến hành, và hỏi liệu Pfizer có muốn làm việc cùng với họ hay không.
“Và tôi đã nói: tất nhiên là muốn.” Bà Jansen nhớ lại. “Hãy cùng bàn về điều này nhé.”
Đối với Moderna, họ chưa bao giờ đặt nghi vấn về tương lai phía trước của công nghệ RNA thông tin vì đó là công nghệ mà công ty này theo đuổi kể từ khi thành lập vào năm 2010. Nhưng điều đó không có nghĩa là họ không băn khoăn.
“Ngay cả khi bước sang tháng 3, vẫn có những ý kiến cho rằng vaccine là hy vọng hão huyền,” Tiến sĩ Stephen Hoge, chủ tịch của Moderna, nhớ lại. “Có những lúc cảm giác như chỉ riêng ý tưởng thử nghiệm thôi cũng phải khiến chúng tôi cần phải ra sức bảo vệ.”
“Khi chúng tôi nghĩ về việc làm thế nào để bước vào Giai đoạn nghiên cứu thứ nhất, làm thế nào để chuẩn bị cho một trận đại dịch, cả thế giới dường như đang nhìn vào Moderna và nghĩ rằng chẳng biết công ty công nghệ sinh học này đang cố làm cái quái gì nhỉ?” Hamilton Bennett, Giám đốc cấp cao bộ phận tiếp cận và quan hệ đối tác vaccine của Moderna cho biết.
“Chỉ khi chúng tôi bắt đầu chuyển đổi hướng tập trung sau khi WHO tung ra thông báo trong tháng 3 rằng đây là một trận đại dịch toàn cầu, đây là một trường hợp khẩn cấp, lúc đó tôi nghĩ mọi người mới bắt đầu nhận ra rằng những gì chúng tôi đang làm không chỉ đơn giản là cố gắng chứng minh công nghệ của mình,” ông Bennett nói. "Chúng tôi đang phát triển một loại vaccine ngăn chặn đại dịch."
Cả Moderna và Pfizer đều đã thành công, trở thành một trong những hãng dược nổi tiếng trong cuộc đua phát triển y tế vĩ đại nhất lịch sử.
Đăng Khoa - theo CNBC