Nguy Cơ Hết Hạn Sáng Chế, Pfizer Có Còn Là Kênh Đầu Tư An Toàn?

Gã khổng lồ ngành dược đang đứng trước một số thách thức lớn trong thời gian sắp tới.

• Một số sản phẩm bán chạy nhất của Pfizer sẽ bị mất các bằng sáng chế quan trọng tại Mỹ, bắt đầu từ năm 2025.

• Doanh thu cộng lại từ các sản phẩm này đóng góp hơn một nửa doanh thu của Pfizer trong năm ngoái.

• Tuy nhiên, Pfizer vẫn có các sản phẩm và các dự án nghiên cứu khác có thể giúp bù đắp tổn thất về doanh thu.

Pfizer (NYSE:PFE) đã đạt được thành công trong một thời gian dài. Doanh số bán vaccine COVID-19 của công ty đang không ngừng tăng lên. Các sản phẩm khác của họ cũng tiếp tục tăng trưởng doanh thu mạnh mẽ. Tại thị trường chứng khoán Mỹ, giá cổ phiếu Pfizer đã tăng hơn 16% từ đầu năm đến nay, cao hơn mức tăng của chỉ số S&P 500.

Ngoài ra, nhà sản xuất dược phẩm này còn vạch kế hoạch tăng trưởng trung bình hàng năm cho lợi nhuận đã điều chỉnh trên mỗi cổ phiếu ít nhất là 10% cho đến năm 2025. Đây là con số ước tính có điều chỉnh theo rủi ro, chưa bao gồm doanh thu từ các dự án COVID-19 của Pfizer.

Nhưng khi mọi thứ dường như đang diễn ra rất tốt đẹp đối với ông lớn ngành dược, họ vẫn còn một số vấn đề vướng mắc. Cụ thể, dưới đây là biểu đồ mà mọi nhà đầu tư của Pfizer đều nên xem qua:

Ngõ cụt mang tên “bằng sáng chế”

Biểu đồ trên cho thấy tác động của nguy cơ mất bảo hộ bằng sáng chế của Pfizer. Bắt đầu từ năm 2025, công ty sẽ dần mất các bằng sáng chế quan trọng tại Mỹ đối với một số sản phẩm bán chạy nhất.

Ảnh hưởng nặng nhất là vào năm 2026. Đó là khi thuốc chống đông máu Eliquis và vaccine liên hợp phế cầu khuẩn Prevnar 13 sẽ mất vị thế độc quyền sáng chế tại Mỹ. Hai sản phẩm này kết hợp lại đóng góp hơn một phần tư tổng doanh thu của Pfizer vào năm 2020.

Nhìn chung, các bằng sáng chế quan trọng sẽ hết hạn vào cuối thập kỷ này, mà các sản phẩm tương ứng từng mang lại nguồn doanh thu tổng cộng là 22,3 tỷ USD vào năm 2020. Số tiền đó chiếm hơn một nửa tổng doanh thu của Pfizer vào năm ngoái.

Tuy nhiên, nếu sử dụng doanh thu toàn cầu năm 2020 thì sẽ không thể phản ánh đầy đủ mức độ ảnh hưởng của việc mất đi những bằng sáng chế này đối với Pfizer. Doanh thu từ một số sản phẩm vốn đang phải đối mặt với nguy cơ mất tính độc quyền (LOE) lại đang tăng nhanh. Ví dụ, doanh thu trong quý 2 năm 2021 của Vyndaqel/Vyndamax đã tăng 77% so với cùng kỳ năm ngoái lên 501 triệu USD. Với xu hướng phát triển như vậy của các loại thuốc điều trị bệnh hiếm gặp, LOE sẽ khiến Pfizer bị tổn thương nặng hơn so với mức hình dung trên biểu đồ.

Những thứ chưa thể hiện trên biểu đồ

Tuy nhiên, có một số điểm khác mà biểu đồ này tuy chưa thể hiện ra nhưng cũng rất quan trọng. Đầu tiên, doanh số bán các sản phẩm trên sẽ không biến mất trong một sớm một chiều khi hết hạn các bằng sáng chế quan trọng tại Mỹ. Pfizer chắc chắn sẽ làm mọi thứ có thể để duy trì doanh thu càng lâu càng tốt.

Biểu đồ cũng bỏ qua tác động của các sản phẩm khác của Pfizer, đặc biệt là cả vaccine COVID-19, Comirnaty. Pfizer kỳ vọng Comirnaty sẽ đạt doanh thu 33,5 tỷ USD trong năm nay.

Lợi nhuận ròng sẽ được chia đôi với BioNTech. Ngoài ra, không có gì đảm bảo rằng doanh thu của Comirnaty sẽ tiếp tục giữ nguyên ở mức này trong tương lai. Nhưng Pfizer vẫn có thể kiếm được nhiều tiền từ vaccine COVID-19 trong suốt phần còn lại của thập kỷ này và có thể xa hơn nữa, nhất là nếu các biến thể virus corona mới nổi thúc đẩy nhu cầu sử dụng vaccine liên tục.

Pfizer đã có các sản phẩm mới hơn, sẵn sàng thế chỗ cho một số sản phẩm bán chạy nhất sắp phải đối mặt với tác động LOE trong vài năm tới. Đơn cử, hãng dược này đã được cấp phép cho Prevnar 20 tại Mỹ vào tháng 6. Loại vaccine liên hợp phế cầu khuẩn 20-valent này có thể bù đắp phần lớn những mất mát về doanh thu đối với loại vaccine 13-valent Prevnar 13.

Thêm vào đó, biểu đồ trên cũng chưa thể hiện bất kỳ dự án phát triển dược phẩm nào của nhà sản xuất này. Pfizer có thể nộp đơn xin Cấp phép Sử dụng Khẩn cấp thuốc viên COVID-19 vào cuối năm nay. Nếu được cấp phép hoặc được chấp thuận, liệu pháp kháng virus đường uống đó có thể sẽ mang lại thành công lớn về mặt thương mại cho Pfizer.

Công ty dược phẩm này cũng đang đánh giá một loại vaccine bom tấn đầy tiềm năng khác trong thử nghiệm giai đoạn cuối, có tác dụng nhắm đích vào virus hợp bào hô hấp. Và đó chỉ là phần nổi của tảng băng chìm, vì loạt dự án còn đang phát triển của Pfizer bao gồm gần 100 sản phẩm nghiên cứu lâm sàng, nhiều sản phẩm trong số đó có thể sẽ có mặt trên thị trường trong vòng vài năm tới.

Bức tranh lớn

Tất nhiên sẽ Pfizer phải đối mặt với những sóng gió bất lợi từ LOE đối với một số sản phẩm hàng đầu của họ. Nhưng công ty này không phải là không có sự chuẩn bị cho nguy cơ hết hạn bằng sáng chế. Họ đã xây dựng được một danh mục các sản phẩm thuốc rất vững chắc. Pfizer cũng đã thực hiện các thương vụ thâu tóm quan trọng để cải thiện triển vọng tăng trưởng và có khả năng sẽ thực hiện nhiều thương vụ hơn nữa trong tương lai không xa.

Nguy cơ mất bằng sáng chế trong thời gian tới cũng được phản ánh gián tiếp qua mức định giá hiện tại của cổ phiếu dược phẩm này (cổ phiếu của Pfizer chỉ giao dịch ở mức gấp 12 lần lợi nhuận dự kiến). Tuy nhiên, Pfizer chỉ cần có một vài sản phẩm nghiên cứu thành công hoặc kiếm được doanh thu định kỳ bền vững từ Comirnaty là cũng đủ thay đổi đáng kể động lực tăng trưởng.

Dựa vào biểu đồ như hình bên trên, có thể không ít nhà đầu tư chứng khoán sẽ cảm thấy hoài nghi về triển vọng của Pfizer. Tuy nhiên, các nhà đầu tư thông minh thì sẽ luôn nhìn vào bức tranh toàn cảnh chứ không chỉ diễn biến trước mắt.

Đăng Khoa - theo fool