Nhà đầu tư bỏ túi 7,9 tỷ USD từ chương trình mua lại cổ phiếu của Lockheed như thế nào?

Người khổng lồ trong ngành công nghiệp quốc phòng đã bỏ túi hàng tỷ đô la mỗi năm từ các hợp đồng liên bang sau đó sử dụng số tiền đó để làm giàu cho các cổ đông của mình.

Giá trị cổ phiếu Lockheed Martin đã tăng 37% trong năm ngoái, mang lại một khoản lợi nhuận tài chính đáng kinh ngạc cho nhà đầu tư.

Tuy nhiên, mức tăng đột biến này hầu như không phải là kết quả của việc thay đổi điều kiện thị trường: S&P 500 đã kết thúc năm với mức tăng trưởng -20%. Thay vào đó, tăng trưởng này đã đến từ việc mua lại cổ phiếu. Trong năm 2022, công ty đã mua lại cổ phiếu của chính mình nhiều hơn bất kỳ năm nào khác trong lịch sử: 7,9 tỷ USD, tương đương 12% thu nhập của công ty.

Theo báo cáo thường niên năm 2022 của Lockheed, 73,5% doanh thu của công ty trong năm ngoái là đến từ chính phủ Mỹ, phần lớn trong số đó là từ Bộ Quốc phòng. Nói cách khác, nếu những chương trình mua lại cổ phiếu này đến từ các nguồn doanh thu khác nhau của công ty thì những người nộp thuế ở Mỹ đã chi trả 5,8 tỷ USD cho các khoản mua lại của Lockheed.

Con số này không bao gồm doanh số bán thiết bị quân sự cho nước ngoài, chiếm khoảng 19,2% tổng doanh số của công ty. Số tiền này đến từ các hợp đồng cho các chính phủ nước ngoài thông qua chính phủ Mỹ.

Khi các nhà thầu nhận được phần lớn tiền của họ từ chính phủ tiến hành mua lại cổ phiếu thì cuối cùng, tiền đóng thuế của người dân sẽ được chuyển hướng vào túi của các cổ đông. Dữ liệu từ các báo cáo hàng năm của Lockheed Martin cho thấy công ty đã vượt qua chính mình trong năm 2022, mang đến cho nhà đầu tư mức mua lại cổ phiếu kỷ lục, tương đương với 4 năm trước cộng lại.

Đây không phải là một hiện tượng mới. Kể từ năm 1982, các tập đoàn Mỹ đã có thể mua lại cổ phiếu của chính họ để tăng giá trị của số cổ phiếu còn lại. Khoản thanh toán cho nhà đầu tư tương tự như cổ tức nhưng ít chịu thuế hơn. Tăng trưởng nhanh chóng của việc mua lại cổ phiếu đã làm dấy lên những tranh cãi kể từ đó. Một số người cho rằng số tiền chi cho việc này sẽ được sử dụng tốt hơn cho nghiên cứu và phát triển hoặc trả lương, thay vì làm giàu cho các cổ đông.

Lầu Năm Góc đã chuyển khoảng một nửa trong ngân sách 858 tỷ USD của mình cho các nhà thầu tư nhân, biến nó thành mục tiêu hàng đầu cho các công ty muốn có được tiền mặt của chính phủ. Thật vậy, Lockheed không phải là công ty sản xuất vũ khí duy nhất tiến hành các đợt mua lại cổ phiếu lớn: Năm 2021 là một năm kỷ lục đối với lĩnh vực này về mặt này. Nhưng những con số mới nhất của Lockheed lấn át hầu hết các đối thủ cạnh tranh. Chương trình mua lại cổ phiếu trong năm 2022 của công ty đáng giá hơn chương trình của tất cả Raytheon, Northrop Grumman, General Dynamics, BAE Systems và L3Harris cộng lại.

Boeing, trước đây là công ty chi tiêu lớn cho việc mua lại, đã tạm dừng chương trình mua lại của họ vào năm 2020 để đối phó với những vụ bê bối xung quanh các máy bay thương mại.

Lockheed Martin ngày càng tập trung vào việc mua lại cổ phiếu để tạo ra lợi nhuận cao cho nhà đầu tư trong vài năm qua.

Lãnh đạo công ty đã phê duyệt chương trình 5 tỷ USD để mua lại cổ phiếu vào mùa thu năm 2021 và thêm 14 tỷ USD vào mùa thu năm 2022. Số tiền còn lại chưa được chi tiêu trong năm nay “dự kiến sẽ được sử dụng trong khoảng thời gian ba năm tới,” theo thông cáo báo chí của Lockheed.

Trong Cuộc gọi báo cáo thu nhập quý IV năm ngoái, CEO Lockheed Martin, Jim Taiclet, đã nhấn mạnh các chương trình mua lại cổ phiếu và cổ tức của công ty “mang lại khoảng 11 tỷ USD cho cổ đông trong năm 2022” và họ “kỳ vọng sẽ hoàn thành ủy quyền mua lại 10 tỷ USD còn lại của chúng tôi trong vài năm tới.” Các giám đốc điều hành ưu tiên “tăng lợi nhuận tiền mặt cho cổ đông bằng cách tăng đáng kể việc mua lại cổ phiếu.”

Nhìn chung, Taiclet cho biết công ty “đã kết thúc năm với tổng lợi nhuận của cổ đông là 40%.” Với phần lớn doanh thu của Lockheed đến từ chính phủ, điều Taiclet thực sự muốn nói là những người nộp thuế ở Mỹ đã giúp trả tiền cho các cổ đông của công ty.

Được hỗ trợ bởi doanh số bán hàng mới do xung đột ở Ukraine, Lockheed có vẻ cam kết tiếp tục chương trình mua lại cổ phiếu của mình. Trong lần công bố thông tin tài chính gần đây nhất, Taiclet nói rằng họ “tin tưởng vào khả năng tăng trưởng trở lại của chúng tôi và khả năng thưởng cho các cổ đông của chúng tôi trong dài hạn với việc mở rộng dòng tiền tự do trên mỗi cổ phiếu và triển khai tiền mặt một cách đáng tin cậy.”

Có thể thấy số tiền mua lại cổ phiếu trị giá 5,8 tỷ USD của Lockheed Martin được kích hoạt bởi nguồn tài trợ của chính phủ không phục vụ mục đích gì ngoài việc làm giàu thêm cho nhà đầu tư.

Bản thân quân đội cũng đã gióng lên hồi chuông cảnh báo về việc các nhà thầu của họ sử dụng tiền cho việc mua lại cổ phiếu. Một báo cáo từ Lầu Năm Góc hồi đầu năm nay cho thấy, khi so sánh những năm 2010 với những năm 2000, “các nhà thầu quốc phòng đã chọn giảm phần doanh thu được chi cho Nghiên cứu & Phát triển Độc lập và Chi phí Vốn… đồng thời tăng đáng kể phần doanh thu được trả cho cổ đông bằng cổ tức tiền mặt và mua lại cổ phiếu với tỷ lệ 73%.

Tuy nhiên những vấn đề này đã không được chú ý đến. Thượng nghị sĩ Elizabeth Warren (D-MA) đã đặc biệt lên tiếng về những tác động có hại của những xu hướng này. “Khi các nhà thầu quốc phòng lớn khoe khoang với các cổ đông của họ về việc tăng cổ tức và mua lại cổ phiếu, không thể kỳ vọng người nộp thuế tiếp tục bảo lãnh cho lợi nhuận của họ.” Mặc dù vậy, cho đến khi các cải cách được thực hiện nhằm hạn chế việc mua lại cổ phiếu hay cải cách quy trình ký kết hợp đồng với chính phủ, các cổ đông của những công ty như Lockheed sẽ vẫn bỏ túi một khoản lợi nhuận lớn từ cổ phần của mình.

Huân Hà - theo responsiblestatecraft