Tesla rõ ràng là công ty tốt nhất trong không gian xe điện và sở hữu một lợi thế lớn của người đi tiên phong.

Dù muốn dù không thì cũng không thể phủ nhận xu hướng chuyển đổi sang xe điện (EV) của các chính phủ thế giới. Với xu hướng này, một số công ty mới đã nổi dậy để đáp ứng nhu cầu trước khi các hãng ô tô truyền thống có thể xoay chuyển mô hình kinh doanh của họ. Các công ty mới này cũng đã mang lại nhiều sự đổi mới cả về mặt kinh doanh và công nghệ khi loại bỏ mô hình đại lý, một yếu tố làm nén biên lợi nhuận của các nhà sản xuất ô tô truyền thống.
Cổ phiếu EV hàng đầu trong bài viết này có lẽ không có gì đáng ngạc nhiên: đó là Tesla (TSLA). Tesla là công ty hàng đầu thế giới về xe điện; và nhiều nhà đầu tư đã thu được lợi nhuận khổng lồ bằng cách mua cổ phiếu của công ty dẫn đầu một thị trường khi thị trường đó mở rộng. Mặc dù có rất nhiều sự hưng phấn quá mức xung quanh Tesla, nhiều khả năng cổ phiếu này vẫn còn dư địa để tăng trưởng.
Như đã đề cập ở trên, Tesla không sử dụng mạng lưới đại lý. Mô hình này là rất cần thiết trong suốt thế kỷ trước khi việc đặt hàng trực tiếp từ một nhà sản xuất ô tô là không khả thi. Và khi những đại lý của chính các hãng ô tô xuất hiện, chính phủ đã ra tay cứu các đại lý bên thứ ba bằng cách ban hành luật nhượng quyền thương mại không cho phép các nhà sản xuất ô tô mở đại lý của riêng họ.
Tesla đã lách qua những luật lệ này nhờ không có đại lý nào ngay từ đầu. Công ty đã yêu cầu khách hàng mua xe trực tuyến hoặc tại một trong số ít các phòng trưng bày của hãng. Sau đó, về mặt kỹ thuật, xe được mua thông qua một công ty nhập khẩu quốc tế và giao cho khách hàng. CEO của Ford ước tính Tesla đã tiết kiệm được khoảng 2.000 USD trên mỗi chiếc xe bằng cách bán trực tiếp cho khách hàng. Ông cũng bày tỏ sự quan tâm đến việc chuyển sang mô hình này, nhưng các quy định của chính phủ đang ngăn cản Ford làm điều đó.
Với mô hình kinh doanh này, Tesla có một lợi thế cạnh tranh độc nhất được chia sẻ bởi các nhà sản xuất xe điện khác như Rivian. Mô hình kinh doanh này cho phép Tesla tạo ra biên lợi nhuận vượt trội hơn so với các nhà sản xuất ô tô truyền thống.
BIÊN LỢI NHUẬN HOẠT ĐỘNG CỦA TESLA (HÀNG QUÝ). DỮ LIỆU THEO YCHARTS.
Vì Tesla tạo ra biên lợi nhuận hoạt động cao hơn đáng kể so với các đối thủ cạnh tranh, họ có đủ khả năng tái đầu tư vào hoạt động kinh doanh của mình với tỷ lệ mà không ai khác có thể làm được. Đây là lý do tại sao cổ phiếu Tesla xứng đáng có hệ số giá trên thu nhập (P/E) cao hơn. Tuy nhiên, ở mức giá cao gấp 59 lần thu nhập dự phóng, cổ phiếu Tesla vẫn không hề rẻ. Mặc dù với biên lợi nhuận thấp hơn nhiều, các nhà sản xuất ô tô truyền thống điển hình đang giao dịch ở mức giá chỉ cao gấp năm lần thu nhập.
Thật khó để xác định đâu là một bội số định giá hợp lý cho Tesla vì họ là một công ty độc đáo với một sản phẩm độc đáo. Một phép so sánh có khả năng hợp lý là với công ty bán dẫn Advanced Micro Devices (AMD). Tại sao? AMD có biên lợi nhuận hoạt động tương tự như Tesla; họ cũng có một sản phẩm công nghệ tiên tiến và hoạt động trong một ngành công nghiệp có truyền thống mang tính chu kỳ. Cổ phiếu AMD đang giao dịch với giá bằng khoảng 20 lần thu nhập dự phóng, vẫn rẻ hơn nhiều so với Tesla.
So sánh này có hoàn hảo không? Tuyệt đối không. Nhưng nó có thể cho nhà đầu tư thấy một hình ảnh về những gì sẽ xảy ra khi Tesla đến thời kỳ trưởng thành.
Nhưng Tesla vẫn còn lâu mới đến giai đoạn trưởng thành.
Trong cuộc gọi thu nhập Q1/2022, CEO kiêm đồng sáng lập Elon Musk đã tuyên bố Tesla có mục tiêu dài hạn là sản xuất 20 triệu xe mỗi năm. Để so sánh, Tesla đã sản xuất 1,06 triệu xe trong 12 tháng qua. Mục tiêu này rất tham vọng vì Ford và General Motors cộng lại cũng chỉ sản xuất hơn 10 triệu xe trong suốt năm 2021. Đúng là tình hình thiếu hụt chip đã ảnh hưởng đến con số này. Nhưng liệu Tesla có thể đạt được mục tiêu của họ? Có khả năng là không, vì toàn bộ các hãng ô tô trên toàn cầu cũng chỉ sản xuất được tổng cộng 80 triệu xe trong năm 2021. Tuy nhiên, tham vọng này cũng cung cấp cho Tesla một mục tiêu cao cả để hướng tới.
Mới chỉ đi được khoảng 5% chặng đường để đạt được mục tiêu của mình, Tesla chắc chắn sẽ còn tiếp tục tăng trưởng. Ban quản lý Tesla kỳ vọng số lượng giao hàng sẽ tăng 50% mỗi năm trong “khung thời gian nhiều năm”. Với triển vọng này, nhà đầu tư có thể kỳ vọng tăng trưởng doanh thu với tốc độ tương tự (mặc dù không phải theo tỷ lệ 1-1) – và tăng trưởng lợi nhuận nếu công ty có thể duy trì biên lợi nhuận của mình. Đó là một dự đoán rất lớn và táo bạo.
Nhưng “khung thời nhiều năm” là bao lâu? Với công suất hiện tại, Tesla có thể sản xuất khoảng 1,05 triệu xe mỗi năm. Khi các nhà máy ở Berlin và Texas của công ty đi vào hoạt động, chúng sẽ bổ sung thêm khoảng 1 triệu xe vào công suất của Tesla. Với việc Tesla sản xuất 1,05 triệu xe trong 12 tháng qua, nếu tăng trưởng 50% mỗi năm, hãng sẽ đạt giới hạn sản xuất trong vòng hai năm. Mặc dù đây không phải là một quãng thời gian dài, Tesla cũng đã bắt đầu xây dựng thêm nhà máy; công ty đã nộp hồ sơ để mở rộng hoạt động của mình tại Thượng Hải.
Mặc dù Tesla dự đoán rằng họ có thể làm được điều này, Ford, GM và những công ty khác cũng có khả năng sẽ có một mảng kinh doanh EV có đủ năng lực cạnh tranh vào lúc đó. Sức ép cạnh tranh này sẽ không làm giảm biên lợi nhuận của Tesla, nhưng nếu nhu cầu của người tiêu dùng không thể theo kịp với đà tăng của sản lượng xe điện, Tesla và các đối thủ cạnh tranh sẽ không còn khách hàng nào để bán xe của mình.
Cũng liên quan tới sản lượng, năng lực sản xuất tăng lên đồng nghĩa với việc nguồn cung nguyên liệu thô sẽ trở nên căng thẳng hơn. Cụ thể, giá nguyên liệu sản xuất pin dung lượng cao như lithium (tăng 392% trong một năm) và coban (tăng 63%) đã tăng vọt. Nếu giá hai loại vật liệu này tiếp tục tăng lên, giá xe điện cũng sẽ tăng và khiến chúng rời xa tầm với của nhiều người tiêu dùng.
Về phần cổ phiếu, có thể thấy thị trường chứng khoán đang không yêu thích bất kỳ công ty nào, chứ đừng nói đến những công ty có định giá cao như Tesla. Vì vậy, cổ phiếu Tesla có thể sẽ tiếp tục giảm xuống, mang đến cho nhà đầu tư cơ hội tốt hơn để mua vào một số cổ phần trong công ty. Tuy nhiên, nhà đầu tư có thể bắt đầu mua cổ phiếu Tesla bất cứ lúc nào.
Tesla đã bắt đầu thay đổi thành phần pin của mình trong các mẫu xe tiêu chuẩn, và họ cũng có lợi thế đi trước đáng kể so với các nhà sản xuất ô tô truyền thống. Lợi thế đi đầu này cho phép Tesla thiết lập một cơ sở khách hàng trung thành có khả năng thúc đẩy việc mua hàng lặp lại trong tương lai. Công ty có những chiếc xe điện tốt nhất trong phân khúc và có thể sẽ vẫn ở đó ngay cả khi các đối thủ cạnh tranh tham gia vào thị trường. Cổ phiếu Tesla có thể đắt, nhưng nếu công ty có thể hoàn thành các mục tiêu dài hạn, nó vẫn sẽ là một khoản đầu tư tuyệt vời, ngay cả ở mức định giá ngày nay.
Huân Hà - theo fool.com