Xăng tăng kỷ lục: Đây có phải thời điểm tốt để mua cổ phiếu dầu?

Giữa một hệ thống rối rắm các yếu tố cung và cầu trên thị trường năng lượng, đừng bỏ qua các nguyên tắc đầu tư giá trị đơn giản, vượt thời gian.

Vào tháng 4 năm 2020, khi các hợp đồng tương lai dầu thô West Texas Intermediate (WTI) được giao dịch với giá ÂM 37 USD trong một thời gian ngắn, một cuộc khủng hoảng năng lượng tương tự như những năm 1970 hoặc 2008 đã có vẻ “không thể tưởng tượng ra nổi” đối với rất nhiều người. Hiện nay, giá xăng tại cây xăng ở Mỹ đã tăng lên đến 5 USD/gallon, mức cao chưa từng có trong lịch sử.

Tuy nhiên, với nỗi đau sẽ xuất hiện cơ hội – hoặc có vẻ là như vậy nếu bạn lạc quan về dầu, và dĩ nhiên, về những giàn khoan để bơm dầu ra khỏi mặt đất. Khi Tổng thống Biden tuyên bố ExxonMobil (XOM) “kiếm được nhiều tiền hơn Chúa trong năm nay”, nhà đầu tư có thể tự hỏi liệu hiện tại có phải là thời điểm tốt để thêm một số nhà sản xuất xăng dầu vào danh mục đầu tư của mình hay không.

Đó là một câu hỏi hợp lý, mặc dù không phải là một câu hỏi dễ trả lời. Cả Phe bò và Phe gấu đều có những lập luận thuyết phục. Và đáng ngạc nhiên (nhưng không đến nỗi quá mức), quyết định cuối cùng của bạn có thể phụ thuộc vào các chỉ số định giá đã được kiểm chứng bởi thời gian nhiều hơn là vào quỹ đạo của giá dầu.

Những quan ngại từ phía cung

Việc Nga xung đột với Ukraine đã khiến giá nhiên liệu hóa thạch liên tục tăng lên. Tuy nhiên, chính xác hơn thì lệnh cấm nhập khẩu dầu Nga của Mỹ mới là lý do khiến các nhà giao dịch WTI “đổ mồ hôi” vào tháng 4. Hai tháng sau đó, lệnh cấm nhập khẩu vẫn được áp dụng – trái ngược hoàn toàn với năm 2021, khi Mỹ “nhập khẩu gần 700.000 thùng dầu thô và các sản phẩm dầu mỏ tinh chế từ Nga mỗi ngày”, theo chính quyền Biden.

Nước Mỹ tự sản xuất phần lớn xăng dầu cho mình, nhưng thị trường trong nước không tách rời khỏi những cú sốc bên ngoài. Theo ước tính của IEA, sản lượng xăng dầu toàn cầu đã bị ảnh hưởng bởi các sự kiện địa chính trị khi Nga giảm sản lượng gần 1 triệu thùng/ngày vào tháng 4, làm giảm nguồn cung dầu thế giới 710.000 thùng/ngày. Các thành viên OPEC+ của Trung Đông có thể tăng sản xuất để lấp đầy khoảng trống; IEA dự kiến ​​sản lượng dầu toàn cầu không phụ thuộc vào Nga sẽ tăng 3,1 triệu thùng/ngày trong giai đoạn từ tháng 5 đến tháng 12. Tuy nhiên, trong ngắn hạn, triển vọng nguồn cung vẫn không rõ ràng do sản lượng dầu của OPEC đã giảm 176.000 thùng/ngày trong tháng 5. Vì vậy, cho đến nay, Phe bò đối với giá dầu có vẻ đang có lợi thế hơn vì những lo ngại từ phía nguồn cung có thể tiếp tục kéo dài thêm một thời gian nữa.

Một liều thuốc đáng tin cậy

Sau nhiều tháng các nhà giao dịch hàng hóa bị ám ảnh về các vấn đề bên cung, giá WTI đã giảm 5,5% vào ngày 17 tháng 6, nhắc nhở Phố Wall rằng nhu cầu cũng quan trọng không kém – và rằng giá dầu có thể biến động đáng kinh ngạc. Khi Phe gấu đối với xăng dầu đã chấm dứt giai đoạn ngủ đông và WTI giảm xuống còn 110 USD, chủ đề thảo luận đã đột ngột chuyển từ sản xuất sang tiêu dùng (hoặc không có tiêu dùng).

Với chủ đề mới này, một câu ngạn ngữ đã xuất hiện trước mắt mọi người: liều thuốc cho giá cao chính là bản thân giá cao. Tuy nhiên, những lo ngại liên quan đến nhu cầu không hoàn toàn dựa trên ý tưởng rằng mọi người sẽ đi du lịch ít hơn vì giá xăng tăng. Đó chắc chắn là một yếu tố không thể nghi ngờ. Tuy nhiên, một yếu tố bất ngờ đã ảnh hưởng đến bức tranh thị trường dầu thô rộng lớn hơn vào giữa năm 2022: Cục Dự trữ Liên bang Mỹ.

Lịch sử cho thấy liều thuốc thực sự chữa được “bệnh” giá dầu cao là tác nhân phá hủy nhu cầu tối hậu: suy thoái. Khi Fed bước vào chu kỳ thắt chặt chính sách tiền tệ đầu tiên trong ký ức gần đây, không thiếu các chuyên gia dự đoán sẽ xảy ra suy thoái kinh tế. Nếu lãi suất cao hơn hạn chế tăng trưởng, và điều đó làm giảm tiêu dùng, thì đó sẽ là một “tai họa kép” do các cổ phiếu dầu thường không tăng giá khi tăng trưởng kinh tế giảm tốc và nhu cầu sử dụng xăng dầu sụt giảm. Vì nước Mỹ là quốc gia tiêu thụ dầu lớn nhất, một sụt giảm tiêu thụ tại Mỹ trong một cuộc suy thoái sẽ có tác động lớn đến nhu cầu toàn cầu – nhưng một lần nữa, giá dầu sẽ di chuyển theo động lực cung và cầu toàn cầu hơn là chỉ riêng nước Mỹ.

Một thước đo thô nhưng hiệu quả

Với các lập luận bên cung ủng hộ Phe bò và bên cầu ủng hộ Phe gấu, nhà đầu tư có nên mua cổ phiếu dầu ở thời điểm hiện tại không? Câu trả lời là có! Một phân bổ vừa phải vào các cổ phiếu dầu là một hành động hợp lý vì các công ty có định giá hợp lý luôn hấp dẫn “bất chấp thời tiết”.

Thay vì cố gắng dự đoán xu hướng tiếp theo của giá dầu, nhà đầu tư có thể học theo tinh thần của chuyên gia đầu tư giá trị Benjamin Graham và áp dụng các nguyên tắc “thị trường - máy cân đo” truyền thống. Sử dụng hệ số giá trên thu nhập (P/E) trong 12 tháng gần nhất sẽ giúp bạn dễ dàng thu hẹp phạm vi và tập trung vào các công ty có giá cổ phiếu phù hợp với thu nhập.

Hai ví dụ bao gồm ExxonMobil (XOM) (P/E 14,28) và Chevron (CVX) (P/E 13,94). Bảng cân đối kế toán của ExxonMobil có vẻ đủ vững chắc khi lượng tiền mặt trong Q1/2022 của công ty tăng 4,3 tỷ USD so với quý trước và dòng tiền hoạt động “thừa sức tài trợ cho đầu tư vốn, giảm thêm nợ và phân phối cho cổ đông trong quý.” Trong khi đó, Chevron đã tăng gần gấp đôi dòng tiền hoạt động hàng năm của mình lên 8,1 tỷ USD trong Q1/2022, đồng thời cũng tăng gần gấp đôi tiền và các khoản tương đương tiền của công ty lên 11,67 tỷ USD. Nói cách khác, ExxonMobil và Chevron là hai ông lớn trong ngành với vốn hóa tốt và có thể đang có vị thế tốt hơn so với các công ty khoan dầu nhỏ hơn để chịu đựng biến động của giá dầu trong ngắn hạn. Ngoài ra, như một phần thưởng bổ sung cho các nhà đầu tư tập trung vào thu nhập, hai công ty này cũng trả cổ tức hàng quý.

Tóm lại, mua các công ty dầu mỏ ở thời điểm hiện tại có thể hợp lý nếu khung thời gian của bạn đủ dài để cho phép cỗ máy cân đo của thị trường ủng hộ các công ty giá trị. Bằng cách đó, các động thái biến động của giá dầu sẽ không “đá” bạn ra khỏi giao dịch vì các công ty vững chắc sẽ có thể tồn tại lâu hơn nỗi lo cung-cầu tạm thời.

Huân Hà - theo fool.com