Cổ phiếu Apple: Hãy cẩn thận để không trả quá nhiều tiền

• Việc Apple tiếp xúc quá nhiều với thị trường Trung Quốc dẫn đến rủi ro đáng kể cho tương lai của công ty.
• Doanh số bán hàng từ Trung Quốc chiếm một phần đáng kể trong doanh thu của Apple và các hành động gần đây của chính phủ có thể ảnh hưởng đến doanh số bán hàng của công ty tại quốc gia này.
• Sự phụ thuộc của Apple vào Trung Quốc để sản xuất và lắp ráp cũng tiềm ẩn một lỗ hổng, nhưng công ty đang cố gắng đa dạng hóa sản xuất sang các nước khác.

Apple (AAPL) là một trong những công ty tốt nhất trên thế giới, không ai nghi ngờ điều đó. Sự đổi mới, sáng tạo và hiệu quả đã khiến đây trở thành một trong những thương hiệu được săn lùng nhiều nhất từ trước đến nay và nó đã cách mạng hóa cuộc sống của chúng ta trong 15 năm qua. Lòng trung thành của khách hàng cực kỳ cao, đến mức họ có khả năng từ bỏ ngôi nhà của mình nhiều hơn là iPhone.

Chúng ta có thể viết hàng giờ về những điểm mạnh của Apple. Tuy nhiên, điều đó là không cần thiết vì chúng đều là những chủ đề đã được đề cập rộng rãi. Chúng ta cũng biết kết quả tài chính của công ty và không còn gì để nói nữa khi chỉ trong một năm, Nhà Táo đã có thể tạo ra dòng tiền tự do 111,44 tỷ USD.

Vì vậy, bài này không phải là để ca ngợi công ty Táo Khuyết thêm một lần nữa mà là để chỉ ra một số rủi ro mà giá cổ phiếu có thể chưa được chiết khấu hoàn toàn: đặc biệt là việc tiếp xúc quá nhiều với thị trường Trung Quốc.

Sự phụ thuộc vào Trung Quốc

Trong những thập kỷ qua, nhiều công ty phương Tây đã coi Trung Quốc như một mỏ vàng với ngành sản xuất chuyên dụng giá rẻ và một thị trường đang bùng nổ. Tất nhiên, nguy cơ tiếp xúc với Trung Quốc không chỉ dành riêng cho Apple. Mặc dù vậy, rủi ro đối với Apple có vẻ sẽ cao hơn các công ty khác.

Hơn nữa, giá cổ phiếu Apple hiện tại có thể không có mức độ an toàn đủ lớn.

Bán hàng và lắp ráp

Trung Quốc là thị trường quá quan trọng đối với Apple, cả về doanh thu lẫn sản xuất/lắp ráp. Chúng ta hãy xem xét chi tiết dữ liệu về các khía cạnh này.

Về doanh thu, khoảng 19% doanh thu của Apple đến từ Trung Quốc. Với kỳ vọng tổng doanh thu năm tài chính 2023 là 407 tỷ USD, chúng ta đang nói đến số tiền khoảng 77 tỷ USD. Hơn nữa, doanh thu từ Trung Quốc có chất lượng cao hơn vì tỷ suất lợi nhuận tốt hơn: khoảng 35%. Nói tóm lại, thị trường này rất quan trọng đối với Apple.

Tuy nhiên, sau nhiều năm tăng trưởng, dường như có điều gì đó đang thay đổi ở Trung Quốc. Và những lựa chọn mới nhất của chính phủ đang hủy hoại tương lai của công ty ở nước này. Cho đến nay vẫn chưa bao giờ có lệnh cấm hoặc hạn chế bán iPhone ở Trung Quốc. Tuy nhiên, cách đây vài ngày, người ta đã quyết định cấm sử dụng các sản phẩm Táo Khuyết đối với tất cả những người làm việc trong chính phủ Trung Quốc. Bản thân tin tức này chỉ có mức độ quan trọng tối thiểu. Trên thực tế, chưa đến 1% dân số sẽ phải tuân theo lệnh cấm này. Tuy nhiên, chúng ta không thể biết tình hình sẽ diễn biến như thế nào trong tương lai.

Mối quan ngại chính ở đây là lệnh cấm này có thể ngày càng lan rộng cho đến khi nó đến được toàn bộ người dân. Đây sẽ là một kịch bản khó xảy ra nhưng không phải là không thể xảy ra do mối quan hệ giữa Trung Quốc và Mỹ đang ở mức xấu nhất mọi thời đại.

Không thể phủ nhận mối hận thù giữa hai siêu cường thế giới này; suy cho cùng, nền kinh tế hàng đầu thế giới đang bị đe dọa. Chúng ta đã quen với kiểu cấm này trong những năm gần đây, chẳng hạn như đã xảy ra nhiều năm trước với Huawei và gần đây với TikTok. Nói tóm lại, người ta mong đợi điều này sẽ được tiếp tục.

Trung Quốc chưa bao giờ che giấu mong muốn độc lập với phương Tây, đặc biệt là về mặt công nghệ, và những thành tựu của nước này trong thập kỷ qua là rất ấn tượng. Trên thực tế, công nghệ của họ cũng đã lan sang phương Tây.

Việc khách hàng Trung Quốc hài lòng với Apple là không phải bàn. Tuy nhiên, chúng ta nên ngần ngại khi coi iPhone là điện thoại của tương lai ở Trung Quốc. Mặc dù khả năng cấm hoàn toàn ngày nay là rất xa vời, việc loại bỏ hoàn toàn kịch bản này sẽ là một sai lầm.

Nếu chính phủ Trung Quốc tin rằng việc cấm bán iPhone là một cuộc cách mang lại lợi ích cho đất nước và cộng đồng thì họ sẽ làm như vậy. Đối với những người cho rằng Apple quá quan trọng đối với Trung Quốc, cần nhớ rằng ngay cả các công ty Trung Quốc cũng không quá quan trọng đối với Trung Quốc. Tencent và Alibaba là hai gã khổng lồ nổi tiếng quốc tế, và thậm chí cả họ cũng không thể làm chệch hướng các quyết định của chính phủ Trung Quốc mặc dù sẽ đóng góp đến 15,5 tỷ USD cho sự thịnh vượng chung của quốc gia vào năm 2025.

Sau khi thảo luận về tầm quan trọng của Trung Quốc về mặt doanh thu, bây giờ hãy xem quốc gia này có ý nghĩa gì về mặt sản xuất và lắp ráp.

Hơn 90% iPhone, AirPods, Mac và iPad được sản xuất tại Trung Quốc. Đặc biệt, Trịnh Châu là quê hương của "Thành phố iPhone." Tại thành phố này, nhà máy thuộc sở hữu của Foxconn, đối tác của Apple, có thể sản xuất tới 500.000 chiếc iPhone mỗi ngày: chúng ta đang nói về một nút quan trọng trong chuỗi cung ứng. Nếu nhà máy này gặp sự cố thì Apple cũng vậy. Và chúng ta đã gặp phải điều này vào năm ngoái khi công nhân phản đối điều kiện làm việc tồi tệ. Một vài ngày biểu tình đã gây ra tình trạng thiếu hụt 6 triệu chiếc iPhone 14 Pro.

Sự phụ thuộc liên quan đến sản xuất có lẽ là một vấn đề còn lớn hơn cả việc bán hàng. Và trên thực tế, công ty đã cố gắng chuyển sản xuất đi nơi khác trong nhiều năm. Theo các nhà phân tích của JPMorgan, đến năm 2025, 25% hoạt động sản xuất của Apple sẽ diễn ra bên ngoài Trung Quốc. Các quốc gia quan trọng nhất nơi sản xuất sẽ được đa dạng hóa là Ấn Độ và Việt Nam, hai nền kinh tế đang phát triển với chi phí lao động vẫn rất thấp. Quá trình này đã bắt đầu; trên thực tế, một số mẫu iPhone mới hơn đã được sản xuất tại Ấn Độ, trong khi MacBook đang được sản xuất tại Việt Nam. Tuy nhiên, có những khó khăn tồn tại:

• Tỷ lệ tham gia lực lượng lao động 74,4% của Việt Nam là rất cao, nhưng độ tuổi trung bình của dân số được dự kiến sẽ tăng mạnh cho đến năm 2050. Ngoài ra, mặc dù mức lương trung bình ở Việt Nam hiện nay thấp, mức lương này cũng đang tăng rất nhanh trong những năm gần đây. Nếu xu hướng này tiếp tục, lực lượng lao động ở Việt Nam có thể sẽ không còn rẻ như vậy trong tương lai.
• Tại Ấn Độ, có vấn đề trong việc tăng cường sản xuất, và nguyên nhân chính là do logistics, thuế quan và cơ sở hạ tầng. Mặc dù đất nước này được coi là một trong những nền kinh tế hàng đầu thế giới, vẫn còn lâu nó mới được coi là trưởng thành.
• Cuối cùng, một vấn đề mà cả Ấn Độ và Việt Nam đều chia sẻ là thiếu bí quyết. Apple đang cử các nhà thiết kế và kỹ sư từ California và Trung Quốc đến đào tạo người dân địa phương, nhưng vẫn còn một chặng đường dài để thu hẹp khoảng cách: lực lượng lao động Trung Quốc khó có thể thay thế. Về mặt này, chúng ta có thể trích dẫn bài phát biểu của Tim Cook trong một cuộc phỏng vấn năm 2012:
  Sự thật là, kỹ năng chế tạo khuôn và dụng cụ ở Mỹ đã bắt đầu đi xuống vào cuối những năm 60, đầu những năm 70, và hiện tại bạn biết bao nhiêu người chế tạo khuôn và dụng cụ ở Mỹ? Tôi có thể triệu tập một cuộc họp trên khắp nước Mỹ và nói rằng mọi công cụ và nhà sản xuất khuôn đều đến căn phòng này tối nay, chúng ta sẽ không lấp đầy căn phòng. Ở Trung Quốc, bạn sẽ cần một vài thành phố để tập trung các nhà sản xuất dụng cụ và khuôn dập lại với nhau.

Căng thẳng với Đài Loan

Căng thẳng giữa Trung Quốc và Đài Loan là nguyên nhân chính dẫn đến rủi ro thứ hai mà Apple phải đối mặt.

Như chúng ta đã biết, Chủ tịch Tập Cận Bình đã nhiều lần nhắc lại mong muốn sáp nhập Đài Loan vào Trung Quốc, và tình hình có thể leo thang bất cứ lúc nào. Sau giai đoạn căng thẳng cao độ vào cuối năm 2022, tình hình có vẻ đã lắng xuống. Nhưng vẫn còn đó những lo ngại. Trên thực tế, nếu kế hoạch của Trung Quốc thành công, nước này sẽ tăng cường sức mạnh một cách không cân xứng.

Đài Loan là quê hương của Công ty TNHH Sản xuất Chất bán dẫn Đài Loan (TSM), hay còn gọi là TSMC, công ty bán dẫn lớn nhất thế giới. 90% chip xử lý tiên tiến nhất được sản xuất tại hàng loạt nhà máy ở Đài Loan. Và tất cả các công ty có công nghệ tiên tiến nhất đều phụ thuộc vào nó. Apple là khách hàng chính của TSMC, vì nếu không có những con chip này thì họ không thể bán được những thiết bị điện tử mạnh mẽ như vậy. Nói tóm lại, TSMC là phần quan trọng nhất trong chuỗi cung ứng của Nhà Táo.

Trong trường hợp xảy ra xung đột giữa Trung Quốc và Đài Loan, hậu quả sẽ là thảm khốc đối với Apple và toàn thế giới, nhưng chúng ta sẽ muốn loại trừ kịch bản này vào lúc này. Dù sao thì việc phụ thuộc quá nhiều vào một đối tác thương mại cũng là một điểm yếu, vì TSMC có thể quyết định tăng giá chip của mình, từ đó làm giảm tỷ suất lợi nhuận của Apple.

Do căng thẳng với Trung Quốc, ban lãnh đạo TSMC đang đa dạng hóa sản xuất sang các nước khác, bao gồm cả Mỹ: khoản đầu tư 40 tỷ USD đã được thực hiện ở Arizona để thành lập hai nhà máy mới bắt đầu hoạt động vào năm tới. Đây là một bước quan trọng nhưng sẽ không tạo ra những thay đổi đáng kể trong quá trình sản xuất những con chip tiên tiến nhất: nhiều con chip vẫn sẽ được sản xuất tại các nhà máy ở Đài Loan.

Nói tóm lại, mối quan hệ đang phát triển giữa Trung Quốc và Đài Loan ảnh hưởng trực tiếp đến Apple do hãng này phụ thuộc vào TSMC. Mặc dù đúng là Apple là khách hàng lớn nhất của TSMC - đứng sau 23% tổng doanh thu của công ty bán dẫn - công ty iPhone cũng không thể hoạt động nếu không có TSMC. Giữa hai bên, TSMC chiếm thế thượng phong.

Định giá

Như đã đề cập ở trên, Apple là một công ty rất đáng tôn trọng. Nhưng điều đó không có nghĩa là bạn nên mua cổ phiếu bất kể thế nào. Ngay cả doanh nghiệp tốt nhất trên thế giới cũng có thể có giá quá cao và trở thành một khoản đầu tư tồi. Ngay cả khi Apple thể hiện vị trí thống lĩnh thì đầu tư vào cổ phiếu cũng không phải là một lựa chọn không có rủi ro.

Giá cổ phiếu đã tăng rất nhiều trong những năm gần đây. Trong khi đó, cạnh tranh khốc liệt và tình hình tại một quốc gia trọng điểm như Trung Quốc đang gây ra một số lo ngại. Chúng ta không biết căng thẳng giữa Trung Quốc và Hoa Kỳ sẽ đi đến đâu. Nhưng với tình hình hiện tại, điều đó không tốt cho các công ty phụ thuộc nhiều vào phương Đông. Thật không may, Apple lại nằm trong số đó. Và cho rằng mọi việc sẽ được giải quyết trong tương lai là một giả định nguy hiểm.

Để tính giá trị hợp lý của Apple, chúng ta sẽ sử dụng mô hình FCF có tỷ lệ chiết khấu được tính thông qua CAPM. Ngoài ra, chúng ta sẽ ước tính dòng tiền tự do hàng năm như sau:

• Trong 5 năm đầu tiên, chúng ta sử dụng ước tính doanh thu của Phố Wall và nhân chúng với tỷ suất dòng tiền tự do trung bình trong 5 năm qua là 25,42%.
• Trong 5 năm tiếp theo, chúng ta giả định tốc độ tăng trưởng 10%. Đây là một triển vọng khá hào phóng nếu xét đến quy mô của công ty ngày nay.

Với các giả định này, kết quả là giá trị hợp lý là 103,11 USD/cổ phiếu. Vì vậy, Apple có vẻ có định giá quá cao theo ước tính. Đối với một công ty thống trị như Apple, bạn có thể sẵn sàng trả giá cao hơn, nhưng không phải 180 USD/cổ phiếu.

Tuy nhiên, chỉ vì có vẻ như Apple có định giá quá cao không nhất thiết có nghĩa là  bạn nên bán tháo. Có nhiều yếu tố khác cần xem xét trước khi bán, chẳng hạn như khung thời gian đầu tư và giá mua trung bình. Những khía cạnh này cần được đánh giá theo từng trường hợp cụ thể.  Đánh giá của bài viết thiên về hướng "tránh mua ở mức giá hiện tại." Có thể một đợt sụt giảm như những ngày qua đang mở ra một cơ hội để bạn thu cổ phiếu vào tay.

Huân Hà - theo seekingalpha