Uber Technologies (UBER) là một công ty mạng lưới vận tải có trụ sở tại San Francisco, California, chuyên cung cấp dịch vụ gọi xe, đặt đồ ăn và giao hàng có tên là Uber Eats và kinh doanh mảng vận tải hàng hóa dưới tên gọi là Uber Freight. Công ty này được thành lập vào năm 2009.

Trên thị trường chứng khoán Mỹ, cổ phiếu Uber Technologies đã giảm khoảng 26% trong năm 2021 và 11% trong tháng trước. Nhiều nhà phân tích hiện đánh giá cổ phiếu UBER là nên bán vì sẽ rất rủi ro nếu kỳ vọng cổ phiếu này chạm đáy trong thời gian tới, do các chỉ số kinh doanh cơ bản của họ vẫn còn yếu kém.
Uber gần đây đã công bố một số thành tựu phát triển kinh doanh mới. Đầu tiên, vào ngày 17/11/2021, Uber tuyên bố rằng họ đã ra mắt dịch vụ thành viên mới có tên là Uber One, chuyên cung cấp một loạt các đặc quyền ưu đãi, dịch vụ ưu tiên trên các chuyến đi và giá thành viên đặc biệt cho cả đơn đặt hàng và giao hàng. Chi phí dịch vụ là 9,99 USD/tháng hoặc 99,99 USD/năm và có khuyến mãi đặc biệt 50% cho những người đăng ký sớm.
Ngoài ra, Uber Freight còn thông báo vào giữa tháng 11 rằng họ đã hoàn tất thương vụ mua lại Transplace với giá khoảng 2,25 tỷ USD, giao dịch hoàn toàn bằng tiền mặt.
Vậy thì những rủi ro liên quan đến mô hình kinh doanh của Uber hiện nay là gì? Có hai yếu tố đáng chú ý mà nhà đầu tư chứng khoán cần biết. Đầu tiên, EU đã soạn thảo bộ quy tắc mới dành cho nhân viên đối với nhóm đối tượng lao động tự do (gig worker), nhằm mang lại cho người lao động trên các nền tảng trực tuyến như Uber quyền được hưởng mức lương tối thiểu và các lợi ích quan trọng khác như ngày nghỉ được trả lương và quyền hưởng lương hưu. Các đề xuất như vậy về cơ bản có thể chỉ định đối tượng lao động tự do thành đối tượng nhân viên, mà điều này sẽ tạo ra sự khác biệt rất lớn cho doanh nghiệp. Nếu các nền tảng trực tuyến như Uber phải trích nguồn chi cho các kế hoạch lương hưu và những chương trình phúc lợi khác thì họ sẽ phải “gánh” các khoản đội giá, từ đó làm tăng đáng kể chi phí hoạt động.
Các đề xuất này nếu được thông qua thì sẽ mất nhiều thời gian để trở nên có hiệu lực, do tất cả các thành viên EU phải quyết định và bỏ phiếu thống nhất. Tuy nhiên, Uber dường như đã ra sức phản đối kiểu đề xuất như vậy ngay từ đầu.
Phát ngôn viên của Uber cho biết: “Chúng tôi đã làm việc với chính phủ các quốc gia trên khắp châu Âu và các công ty khác trong ngành để tìm cách nâng cao các hoạt động của nền tảng mà không mạo hiểm đánh đổi sự linh hoạt mà những người lao động độc lập mong muốn. Nhưng chúng tôi lo ngại đề xuất của Ủy ban sẽ có tác dụng ngược khi đẩy hàng nghìn công việc trước bờ vực rủi ro, làm tê liệt các doanh nghiệp nhỏ trong bối cảnh đại dịch và làm tổn hại đến các dịch vụ quan trọng mà người tiêu dùng trên khắp châu Âu đang phụ thuộc vào.”
Rủi ro lớn thứ hai đối với Uber là các công ty khổng lồ khác, chẳng hạn như Alphabet (GOOGL), Amazon (AMZN) và General Motors (GM)… đang đầu tư mạnh tay vào mảng robot và xe tự hành. Nếu xe tự lái là công nghệ thống trị tương lai sau này thì Uber sẽ phải cạnh tranh với các công ty công nghệ đó và phải mang lại giá trị tốt hơn cho các thành viên và khách hàng của mình. Chỉ cần xảy ra một cuộc chiến về giá thì Uber sẽ phải chịu áp lực về mặt biên lợi nhuận, chẳng hạn như nếu họ phải cạnh tranh với General Motors.
Rõ ràng, quy định này sẽ phơi bày một rủi ro rất lớn cho ngành dịch vụ gọi xe.
Uber có kết quả báo cáo tài chính quý 3 mang sắc thái trái chiều.
Xét về mặt tích cực, doanh thu của công ty tăng 72% so với cùng kỳ năm ngoái lên 4,8 tỷ USD, tổng lượng đặt xe/hàng tăng 57% so với cùng kỳ năm ngoái và đây cũng là lần đầu tiên mà công ty báo cáo EBITDA đã điều chỉnh đạt 8 triệu USD. Hơn nữa, trong quý thứ ba, số lượng tài xế đang hoạt động đã tăng gần 60% so với cùng kỳ năm ngoái khi chương trình tiêm chủng giúp giải quyết dần vấn đề đại dịch, mặc dù vậy biến thể Omicron vẫn còn là một ẩn số đầy bất định.
Xét về mặt tiêu cực, Uber vẫn tiếp tục kinh doanh thua lỗ khi báo cáo khoản lỗ 2,4 tỷ USD, chủ yếu là do hiêụ suất tài chính yếu kém của khoản đầu tư vào DiDi Global Inc. (DIDI).
Các bài toán đáng lo nhất của Uber là sự thiếu nhất quán về mặt lợi nhuận, về vấn đề “đốt tiền” và về việc pha loãng cổ phiếu khi tổng lượng cổ phiếu lưu hành tăng lên 10% trong năm ngoái. Mặc dù Uber đã lập được một cột mốc mới khi lần đầu tiên báo cáo đạt EBITDA đã điều chỉnh dương, nhưng thành tích này cần phải được duy trì bền vững. Ngoài ra, tổng các khoản chi phí và chi tiêu trong quý 3 năm 2021 đã tăng lên 5,4 tỷ USD so với 3,9 tỷ USD trong quý 3 năm 2020. Lỗ từ hoạt động kinh doanh suy giảm trong quý 3 năm 2021 xuống còn 572 triệu USD từ mức 1,116 tỷ USD trong quý 3 năm 2020.
Uber phải kiểm soát chi phí và tạo ra lợi nhuận ròng như kết quả quý 2 năm 2021, đồng thời thể hiện khả năng đạt lợi nhuận và dòng tiền tự do dương một cách nhất quán. Chừng nào Uber còn chưa thể hiện được tính nhất quán thì chừng đó mô hình kinh doanh của họ vẫn rất mong manh.
Giới đầu tư chứng khoán Mỹ hiển nhiên đã nhận thấy sự thiếu vắng về mặt động lực trong hiệu suất tài chính của Uber. Xét về khía cạnh định giá, dữ liệu từ Simply Wall Street cho thấy UBER được định giá quá cao, dựa trên tỷ lệ PB (5 lần) so với mặt bằng chung của ngành Giao thông vận tải Hoa Kỳ (2,4 lần).
Theo ý kiến đánh giá thống nhất, cổ phiếu Uber là mã “Nên Mua Mạnh” dựa trên 19 đánh giá Nên Mua và 1 đánh giá Nên Giữ. Mức giá mục tiêu trung bình đối với UBER là 69,55 USD, ngụ ý rằng mã này có tiềm năng tăng 75,3%.
Đăng Khoa - Theo nasdaq.com