ExxonMobil đã tận dụng rất tốt bảng cân đối kế toán của mình trong thời kỳ đại dịch và các nhà đầu tư lĩnh vực năng lượng đã rất ấn tượng.

Nếu bạn đang xem xét mua các cổ phiếu năng lượng như ExxonMobil (XOM) thì có hai điều bạn cần lưu ý. Từ góc nhìn toàn cảnh, ngành năng lượng mang tính chu kỳ rất cao. Từ góc độ cụ thể của công ty, sức mạnh tài chính cho phép các công ty trả các khoản cổ tức đáng tin cậy.
Với giá năng lượng cao như hiện nay, cả hai yếu tố đều quan trọng hơn bao giờ hết. ExxonMobil là một ngôi sao trên cả hai phương diện đó.
Năm 2020 đã xảy ra một tình huống bất thường: Các công ty khoan dầu của Mỹ phải đối mặt với giá dầu âm, có nghĩa là các nhà sản xuất phải trả tiền cho người mua để bán dầu. Đó là hậu quả tồi tệ của đại dịch COVID-19: các nền kinh tế trên thế giới đã phải đóng cửa trong nỗ lực làm chậm sự lây lan của virus và khiến nhu cầu năng lượng giảm mạnh. Giờ đây, chỉ vài năm sau, dầu thô WTI đang có giá 77 USD/thùng.

Giá dầu Brent giao ngay. Dữ liệu theo Ycharts
Dao động đặc biệt này – từ dưới 0 đến 77 USD – đã khiến nhiều người bị sốc. Tuy nhiên, đó không phải là điều bất thường trong lĩnh vực năng lượng. Chỉ cần nhìn vào biểu đồ trên của giá dầu thô Brent, giá chuẩn năng lượng quốc tế, bạn sẽ thấy rõ giá năng lượng thay đổi nhanh chóng và đáng kể như thế nào. Ngành dầu khí luôn có tính chu kỳ rất cao.
Với biến động này, nhà đầu tư luôn cần phải thận trọng khi tham gia vào một cổ phiếu dầu, đặc biệt là khi giá dầu đang đạt đỉnh. Về cơ bản, đó là trường hợp hiện nay: ExxonMobil đã công bố thu nhập trên một cổ phiếu sau điều chỉnh mở rộng với mức tăng khổng lồ đến 160% so với cùng kỳ năm trước. So sánh với năm 2020 sẽ không có ý nghĩa vì ông lớn năng lượng đã thua lỗ vào năm đó.

Giá dầu Brent giao ngay, cổ tức trên một cổ phiếu (hàng năm) và tổng lợi nhuận trên cổ phiếu Exxon. Dữ liệu theo Ycharts
Nhưng đây là điều thú vị: ExxonMobil vẫn hỗ trợ cổ tức của mình trong suốt thời kỳ suy yếu. Trên thực tế, công ty đã tăng cổ tức mỗi năm trong bốn thập kỷ liên tiếp. Rõ ràng, ExxonMobil đã tìm ra cách điều hành hoạt động kinh doanh của mình trong một môi trường có tính chu kỳ cao trong khi vẫn tiếp tục thưởng cho nhà đầu tư một khoản cổ tức đáng tin cậy và ngày càng tăng.
Một yếu tố quan trọng là hội đồng quản trị - những người thiết lập chính sách cổ tức. Hội đồng quản trị Exxon tin rằng điều quan trọng là phải có chương trình cổ tức đáng tin cậy. Họ có nhiệm vụ biến điều đó thành hiện thực, với bảng cân đối kế toán của công ty.

Giá dầu Brent giao ngay và tỷ lệ nợ trên vốn chủ sỡ hữu của Exxon. Dữ liệu theo Ycharts
Để hình dung điều này một cách nhanh chóng và dễ dàng, hãy theo dõi tỷ lệ nợ trên vốn chủ sở hữu - một thước đo đòn bẩy. Vào đầu năm 2020, tỷ lệ nợ trên vốn chủ sở hữu của ExxonMobil là khoảng 0,25 lần. Đó là một con số khá khiêm tốn đối với bất kỳ công ty nào, mang lại dư địa lớn đáng kể để công ty đối mặt với nghịch cảnh. Dư địa đó rất quan trọng đối với ExxonMobil vào năm 2020 trong bối cảnh thị trường năng lượng suy yếu ở thời điểm đó. Công ty đã phải gánh thêm nợ để có thể tiếp tục hỗ trợ cả hoạt động kinh doanh và cổ tức trong một năm thua lỗ.
Đến cuối năm 2020, tỷ lệ nợ trên vốn chủ sở hữu của ExxonMobil đã đạt đỉnh ở khoảng 0,4 lần. Đó là một sự gia tăng mạnh mẽ khiến một số nhà đầu tư lo lắng và có lẽ lo lắng đó là hợp lý với sự thay đổi nhanh chóng của môi trường. Tuy nhiên, ExxonMobil tự tin rằng lĩnh vực năng lượng cuối cùng sẽ phục hồi, và điều đó đã xảy ra. Đến cuối năm 2022, ExxonMobil đã sử dụng khoản thu nhập dồi dào của mình để giảm tỷ lệ đòn bẩy và đẩy tỷ lệ nợ trên vốn chủ sở hữu xuống mức thấp hơn so với đầu năm 2020. Nói cách khác, họ đang chuẩn bị sẵn sàng cho giai đoạn suy yếu theo chu kỳ tiếp theo.
Không có cách nào để dự đoán tương lai, nhưng lịch sử luôn lặp lại một nhịp điệu nhất định. ExxonMobil hiểu khá rõ về lịch sử của ngành năng lượng. Trên thực tế, hoạt động kinh doanh đa dạng của công ty đã được tích hợp theo chiều dọc nhằm giảm thiểu biến động doanh thu và thu nhập, với các hoạt động kinh doanh hạ nguồn (chế biến, trong đó dầu là nguyên liệu đầu vào và chi phí chính) thường hoạt động tốt khi các hoạt động thượng nguồn (khoan, nơi giá dầu tăng và giảm tác động trực tiếp đến kết quả tài chính) đang gặp khó khăn. Việc quản lý bảng cân đối kế toán kể trên chỉ đơn giản là một phần khác của bộ chiến lược ưu tiên sự an toàn trên tất cả. Nếu bạn đang xem xét các cổ phiếu dầu mỏ ngày nay, khi giá năng lượng đang ở mức cao, thì bạn nên xem xét kỹ lưỡng một công ty như ExxonMobil vì công ty đang chuẩn bị tích cực cho giai đoạn suy yếu tiếp theo của ngành.
Huân Hà - theo fool