Hướng dẫn đầu tư: Mua bắt đáy là gì?

Mua bắt đáy là chiến lược được áp dụng trong một số trường hợp nhất định. Nhưng đó lại là chiến lược “thuốc độc” với các nhà đầu tư dài hạn.

Hẳn các bạn đã từng nghe thấy cụm từ “mua bắt đáy” tại thời điểm nào đó trong cuộc sống, công việc, hoặc trong quá trình đào tạo đầu tư của bản thân.

Bài viết sau đây sẽ giúp bạn tìm hiểu cụ thể về hoạt động “mua bắt đáy”, cách thức triển khai của chiến lược, và làm sao để quản lý rủi ro liên quan đến kỹ thuật này.

Mua bắt đáy nghĩa là gì?

“Mua bắt đáy” là một cách nói khác để chỉ hành động mua một cổ phiếu hoặc một chỉ số sau khi giảm giá trị. Khi giá cổ phiếu “giảm xuống đáy”, nó có thể mang đến cơ hội mua vào cổ phiếu tại mức giá chiết khấu và nâng cao lợi nhuận trong tương lai cho nhà đầu tư. Tất nhiên là trong trường hợp cổ phiếu tăng trở lại mức cao trước đó (hoặc hơn).

Mua bắt đáy là hành vi thể hiện phản ứng của nhà đầu tư trước các biến động ngắn hạn, và thường không phải là một chiến lược liên quan đến đầu tư dài hạn. Nếu bạn quyết định mua cổ phiếu khi thấy cổ phiếu giảm giá trong thời gian gần đây, bạn đang tham gia vào một hình thức “canh thời điểm để đầu tư theo biến động thị trường”.

Vậy kích cỡ của “đáy” có đóng vai trò quan trọng hay không? Trừ khi bạn đã xác định mức giá giảm cụ thể để bạn vào nhiều hàng hơn, rất khó xác định mức “kích cỡ đáy” tiêu chuẩn để áp dụng. Đây là một lý do khác lý giải tại sao cố gắng mua bắt đáy lại là một chiến lược đầu tư không mấy tin cậy với các nhà đầu tư dài hạn.

Nói chung, mức giảm càng lớn, bạn càng có nhiều lợi nhuận nếu cổ phiếu quay trở lại các ngưỡng ban đầu. Tuy nhiên, nếu cổ phiếu phải trải qua một đợt giảm giá lớn thì thông thường các yếu tố cơ bản của nó cũng bị thay đổi. Từ đó cổ phiếu có thể không bao giờ quay lại các mức cao được nữa.

Chiến lược mua bắt đáy được triển khai ra sao?

Trên thực tế, các đợt mua bắt đáy thường liên quan đến hành động nắm gữ sẵn một phần tiền mặt hoặc các tài sản thanh khoản ít rủi ro để chờ giá của thị trường đi xuống. “Giá” trong ngữ cảnh này có nghĩa là giá trị thị trường của cổ phiếu, trái phiếu, quỹ chỉ số hoặc thậm chí là tiền điện tử.

Một khi giá (của bất cứ tài sản nào bạn đang theo dõi) giảm xuống, bạn có thể lấy toàn bộ hoặc một phần tiền mặt đang nắm giữ để mua thêm tài sản đó. Từ đó sẽ khiến tổng chi phí trung bình của bạn giảm xuống và giúp tăng cường lợi nhuận cho bạn. Với điều kiện bạn phải nắm giữ tài sản đủ lâu và định giá của chúng phải tăng dần theo thời gian.

Bạn có thể theo dõi biểu đồ giá của quỹ Vanguard S&P 500 ETF (NYSEMKT: VOO) trong 36 tháng qua như sau:

Nếu bạn nắm trong tay đủ lượng tiền mặt trong những tháng thị trường lao dốc vào tháng 3 năm 2020, bạn có thể dùng tiền mua các chứng chỉ quỹ cực rẻ của Vanguard S&P 500 ETF khi đợt sụp đổ cuối cùng xuất hiện.

Chắc chắn khi đó bạn đã hạ thấp cơ sở chi phí trung bình với ETF và được hưởng lợi tức tăng thêm thời điểm thị trường quay trở lại các ngưỡng ngày nay. Nhưng trên thực tế giả định này rất khó xảy ra bởi khi chúng ta nhận ra thì mọi thứ đã quá muộn rồi.

Hãy ghi nhớ rằng khi bạn nhìn vào biểu đồ chứng khoán, bạn đang xem xét hiệu suất trong lịch sử. Một khi điều đó đã xảy ra, tất cả đều trở thành điều hiển nhiên. Phần khó nhất là dự đoán mức giảm giá trước khi chúng xảy ra, nắm được giá sẽ giảm sâu đến chừng nào và sau đó có đủ niềm tin để tin rằng tài sản sẽ trở lại mức cao trước đó.

Trò chơi sẽ có một chút khác biệt với tiền điện tử. Không phải tự nhiên mọi người lại ngập ngừng không muốn đầu tư ngay vào tiền điện tử. Đây là những công nghệ mới nổi không sở hữu những yếu tố cơ bản, dòng tiền hoặc chỉ số định giá. Do đó thực sự rất khó để phân biệt giữa “đáy” tạm thời hay một đợt sụp đổ gần như vĩnh viễn trên thị trường này.

Hãy cùng theo dõi biểu đồ của Bitcoin (CRYPTO: BTC) trong 36 tháng:

Nguồn dữ liệu: Ycharts.

Bởi vì chúng ta không có phương pháp luận được chuẩn hóa để đánh giá các nguyên tắc cơ bản của Bitcoin, và tiền điện tử có xu hướng giao dịch theo đường răng cưa, có vẻ mua bắt đáy khá phù hợp trong lĩnh vực này. Nguyên nhân một phần là do Bitcoin có bản chất đầu cơ. Nói cách khác, Bitcoin được giao dịch như một tài sản có rủi ro cao, lợi nhuận cao và có thể tạo “đáy” ngay lập tức.

Nếu bạn để ra một khoản tiền nhất định để đầu tư tiền điện tử, việc bạn có đầu tư từ sớm hay nắm giữ trong dài hạn không đảm bảo sẽ giúp bạn sinh lời. Hơn nữa do Bitcoin không phát sinh dòng tiền hoặc mang đến các khoản thu nhập liên quan, bạn không sợ bỏ lỡ các đợt chia cổ tức. Từ đó cũng không cần phải đợi cho đến các đợt sụp đổ tiếp theo mới có thể mua thêm tiền điện tử để bổ sung vào danh mục của mình.

Do cần cân nhắc thật kỹ trước khi quyết định mua Bitcoin hoặc loại tiền kỹ thuật số bất kỳ, hãy đảm bảo bạn nắm được những rủi ro liên quan. Nếu bạn quyết định mua, hãy chắc chắn danh mục của bạn đã được đa dạng hóa và bao gồm nhiều tài sản khác nhau.

Ưu và nhược điểm của mua bắt đáy

Mua bắt đáy sở hữu một số ưu điểm, nhưng cũng không thiếu nhược điểm:

Ưu điểm

• Khớp mức chi phí trung bình thấp hơn đối với một tài sản cụ thể.
• Có thể tạo tâm lý thoải mái khi bản thân bạn biết không bị mua “tại đỉnh”.

Nhược điểm

• Sau cùng, đây là một hình thức canh thời điểm để đầu tư theo biến động thị trường.
• Phải mở rộng thời gian đầu tư để xử lý các khoản lãi vốn trong dài hạn.
• Phải mở rộng thời gian đầu tư để xử lý cổ tức đủ tiêu chuẩn.
• Bỏ lỡ các khoản chi trả cổ tức, có thể được đầu tư ở các mức giá thấp hơn.
• Khó dự đoán trước, đặc biệt là về kích cỡ đáy.
• Không đảm bảo tài sản sẽ phục hồi nếu hoạt động kinh doanh cơ bản đã bị tàn phá.
• Có thể bỏ lỡ các khoản tăng trưởng tiếp theo nếu tài sản không giảm như mong đợi.

Ví dụ về mua bắt đáy

Chúng ta hãy cùng xem xét ví dụ sau liên quan đến giá cổ phiếu của Apple (NASDAQ: AAPL) trong 10 năm qua:

Nguồn dữ liệu: Ycharts.

Giả sử bạn đã mua 1.000 cổ phiếu của Apple vào tháng 1 năm 2019 khi được giao dịch với giá 40 đô la/cổ phiếu, với tổng giá trị đầu tư là 40.000 đô la.

Đồng thời, giả sử bạn muốn giữ một phần tiền của mình để chờ đợi đợt giảm giá tiếp theo của cổ phiếu. Hãy tưởng tượng số tiền đó là 10.000 đô la.

Hóa ra, đợt giảm giá tiếp theo của cổ phiếu đã xảy ra vào tháng 3 năm 2020 khi cổ phiếu giảm từ 80 đô la xuống còn khoảng 60 đô la - cao hơn 20 đô la so với giá mua ban đầu của bạn!

Nếu bạn đầu tư tất cả số tiền ngay từ đầu là 50.000 đô la, bạn đã tăng gần gấp đôi số tiền của mình lên 100.000 đô la trong vòng một năm.

Thay vào đó, bạn sẽ chỉ còn lại 80.000 đô la một năm sau đó và 10.000 đô la để ra – và không biết nên tiếp tục đầu tư vào khi nào.

Cuối cùng, số tiền bạn để ra riêng sẽ không đủ điều kiện để được xử lý thuế cho đến khi bạn đầu tư và giữ nó trong một năm. Đồng thời bạn cũng sẽ bỏ lỡ các khoản cổ tức tích lũy trong thời gian bạn để tiền nhàn rỗi.

Nói một cách đơn giản, khi bạn đã quyết định đầu tư vào một cổ phiếu, hãy đầu tư theo bức tranh tài chính tổng thể của bạn và đầu tư toàn bộ số tiền dự định.

Cách quản lý rủi ro khi mua bắt đáy

Nếu bạn quyết định muốn mua bắt đáy một chỉ số hoặc cổ phiếu nhất định, bạn cần lưu ý các điểm sau:

• Giới hạn số tiền chừa lại với tỷ lệ nhỏ. Nếu bạn có 50.000 đô la để đầu tư, chỉ giữ một số tiền khiêm tốn để “dự trữ” trong khoảng từ 5.000 đến 10.000 đô la.
• Xác định mức giảm giá cụ thể để sẵn sàng “xuống tiền”: nếu bạn xác định trước sẽ mua thêm cổ phiếu nếu giá giảm 10%, hãy sẵn sàng thực hiện theo đúng kế hoạch của mình. Đừng liên tục chờ đợi những lần giảm tiếp theo - bạn có thể phải đợi rất lâu!
• Hiểu những hậu quả có thể xảy ra khi không đầu tư tiền. Bạn sẽ bỏ lỡ cơ hội được hưởng ưu đãi về thuế và khả năng đủ tiêu chuẩn để nhận cổ tức. Vì thế hãy đảm bảo bạn nhận thức rõ mình sẽ từ bỏ những gì và lý do tại sao.

Nắm vững các rủi ro

Có nhiều lý do về mặt tâm lý khiến người ta tin rằng mua bắt đáy là một chiến lược đầu tư đúng đắn. Tuy nhiên để trở thành một nhà đầu tư thành công trong dài hạn, bạn cần học cách vượt qua những thành kiến ​​thiên về cảm xúc và đừng để tâm lý chi phối. Có như vậy bạn mới có thể tạo cho mình cơ hội tốt nhất để thành công theo thời gian.

Nếu bạn muốn thử chiến lược mua bắt đáy, bạn nên thực hiện một cách chừng mực và nắm rõ các rủi ro liên quan. Ngoài ra, bạn nên phát triển chiến lược phân bổ tài sản được điều chỉnh theo rủi ro. Trong đó cân nhắc các mục tiêu ngắn hạn và dài hạn và đầu tư toàn bộ số tiền dự định cho tài sản đó. Rất có thể “bạn trong tương lai” sẽ không phải thất vọng.