Nhận định cổ phiếu Tesla: định giá quá cao, có khả năng tiếp tục giảm biên lợi nhuận

• Thực tế tỷ suất lợi nhuận ngày càng giảm của Tesla, Inc. (TSLA) nhấn mạnh bản chất của họ là một nhà sản xuất ô tô, bác bỏ nhận định của những người ủng hộ trung thành rằng họ xứng đáng có định giá khác. Tesla bắt đầu phải đối mặt với những gánh nặng của các công ty ô tô truyền thống, bao gồm sự gián đoạn của chuỗi cung ứng, mô hình kinh doanh mang tính chu kỳ và sức ép cạnh tranh ngày càng cao.
• Việc kiểm tra kỹ lưỡng, bao gồm cả định giá tương đối và cơ bản thông qua mô hình dòng tiền chiết khấu DCF chuyên sâu, cho thấy giá cổ phiếu hiện tại của Tesla là không bền vững. Ngay cả khi bỏ qua tình hình tỷ suất lợi nhuận thì cổ phiếu này vẫn có định giá quá cao.
• Những hành động và tuyên bố khó lường của Elon Musk, đặc biệt là trên mạng xã hội, tạo thêm một lớp rủi ro. Việc ông coi thường mối quan ngại của cổ đông và các hiệp hội chính trị tiềm năng có thể ảnh hưởng đến khả năng kinh doanh của công ty.

Từ đầu năm 2023 đến nay, cổ phiếu Tesla, Inc. không khác gì một chuyến đi tàu lượn siêu tốc. Với mức tăng đáng kinh ngạc 130% từ đầu năm đến nay, cổ phiếu đã vượt trội so với mức tăng khiêm tốn 17% của S&P 500. Điều đáng kinh ngạc hơn nữa là cổ phiếu Tesla đã tăng vọt từ mức thấp nhất 52 tuần ở khoảng 101 USD lên hơn 250 USD, đẩy giá trị vốn hóa thị trường của công ty lên con số đáng kinh ngạc 800 tỷ USD. Nhưng với tư cách là nhà đầu tư, giờ đây chúng ta phải suy ngẫm: Tesla có thể tăng tới mức nào?

Trong bài viết này, chúng ta sẽ xem xét lợi nhuận của Tesla và xem xét kỹ hơn các chỉ số cơ bản đằng sau định giá. Trong bối cảnh đó, liệu cổ phiếu Tesla có còn dư địa để tăng cao hơn nữa?

Định giá tương đối

Hiện tại, định giá của cổ phiếu Tesla đã đạt mức cao chóng mặt. Tỷ lệ giá trên thu nhập dự phóng của công ty đã tăng lên 70 lần, cao hơn đáng kể so với thời điểm đầu năm là khoảng 30 lần.

Dữ liệu của YCharts

Hơn nữa, giá trị vốn hóa thị trường của Tesla đang ở mức khổng lồ 800 tỷ USD, cao gấp 3 lần Toyota, nhà sản xuất ô tô lớn nhất thế giới, và vượt xa mọi nhà sản xuất ô tô khác.

Dữ liệu theo YCharts

Những tiến bộ gần đây

Trong quý 2 vừa qua, Tesla đã không cho thấy dấu hiệu giảm tốc khi cung cấp số lượng đáng kinh ngạc 466.140 xe, đánh dấu mức tăng 83% so với cùng kỳ năm ngoái. Con số ấn tượng này không chỉ vượt qua dự đoán của các nhà phân tích mà còn là tốc độ giao hàng đáng kể nhất của công ty trong gần hai năm. Ngoài ra, số lượng giao hàng toàn cầu của Tesla đã tăng 83% trong quý 2, phần lớn nhờ vào việc giảm giá mạnh mẽ và giảm giá đáng kể.

Số lượng sản xuất và giao hàng quý 2/23 của Tesla

Hơn nữa, Tesla còn tiết lộ mối quan hệ hợp tác đầy hứa hẹn với General Motors (GM), cho phép người lái xe tiếp cận 12.000 trạm sạc nhanh của Tesla thông qua bộ chuyển đổi bắt đầu từ năm tới. Bước đột phá này đã xuất hiện sau thông tin hợp tác tương tự với Ford Motor (F).

Mặc dù những phát triển này có vẻ đáng khích lệ, chúng ta không thể bỏ qua những cơn gió ngược sắp xảy ra.

Giảm giá và suy giảm lợi nhuận

Bất chấp tăng trưởng bền vững của Tesla, bóng ma tỷ suất lợi nhuận thấp hơn trong năm 2023 có nguy cơ che lấp khoản lợi nhuận thu được từ việc tăng số lượng giao hàng. Kịch bản tích cực duy nhất hợp lý là kịch bản trong đó Tesla chiếm được thị phần thống trị trong ngành giống như sự thống trị của Apple trong lĩnh vực điện thoại di động. Tuy nhiên, cuộc chiến cạnh tranh khốc liệt ở Trung Quốc, thị trường xe điện lớn nhất thế giới, cho thấy con đường vươn lên vị trí thống trị tại đây vẫn còn nhiều thách thức.

Việc giảm giá bán của Tesla đã đóng vai trò trung tâm giúp Tesla bắt kịp tham vọng tăng trưởng của mình. Tuy nhiên, chúng cũng đã làm xói mòn tỷ suất lợi nhuận ấn tượng một thời của công ty. Kể từ quý 2 năm 2022, tỷ suất lợi nhuận này đã giảm liên tục xuống dưới mức 20% trong năm 2023. Quý 2 năm 2023 đã chứng kiến tỷ suất lợi nhuận của Tesla ở mức 9,6%, chủ yếu là do việc giảm giá trên diện rộng trên tất cả các mẫu xe và thị trường.

Dữ liệu của YCharts

Tesla cho rằng những mức giảm giá này là do nhu cầu thấp hơn trong bối cảnh kinh tế không ổn định. Tuy nhiên, vẫn có những thách thức ngoài các yếu tố trên,  bao gồm sự gián đoạn chuỗi cung ứng và sự cạnh tranh ngày càng gia tăng. Có thể thấy Tesla đang bắt đầu trở về đúng vị thế của mình với tư cách là một nhà sản xuất ô tô.

Tesla là một công ty sản xuất ô tô

Vị thế của Tesla trên thị trường vẫn là một cuộc tranh luận. Mặc dù về cơ bản họ là một nhà sản xuất ô tô, mức định giá của công ty ngày nay đã đặt nó ngang hàng với những gã khổng lồ công nghệ như Apple (AAPL), Nvidia (NVDA) và Microsoft (MSFT). Tuy nhiên, sự sụt giảm gần đây của tỷ suất lợi nhuận đã nhấn mạnh bản sắc thực tế của nhà sản xuất ô tô. Ô tô của Tesla chỉ đóng vai trò là phương tiện vận chuyển. Giờ đây, Tesla cũng phải đối mặt với những thách thức điển hình của ngành sản xuất ô tô, bao gồm những biến động theo chu kỳ và cạnh tranh từ những đối thủ mới nổi như ông lớn Trung Quốc BYD Company.

Định giá cơ bản

Để hiểu sâu hơn về định giá của Tesla, hãy cùng nhận định về khả năng tài chính của công ty bằng cách sử dụng phân tích Dòng tiền chiết khấu (DCF) để đánh giá tiềm năng của cổ phiếu dựa trên các số liệu hoạt động cơ bản.

Trong năm 2022, Tesla đã báo cáo tổng doanh thu khoảng 81 tỷ USD, đạt tỷ suất lợi nhuận hoạt động cao đến 19%. Kết quả này đã chuyển thành con số EBIT (Thu nhập trước lãi vay và thuế) khoảng 15 tỷ USD.

Seeking Alpha

Cần lưu ý rằng những tính toán trên sử dụng số liệu không tính theo GAAP, coi chi phí Nghiên cứu và Phát triển (R&D) không phải là chi phí hoạt động mà là khoản đầu tư được phân bổ trong khoảng thời gian 5 năm. Do đó, phương pháp này mang lại tỷ suất lợi nhuận hoạt động không tính theo GAAP cao hơn, trong khi tỷ suất lợi nhuận hoạt động thực tế của Tesla vào cuối năm 2022 là 17%.

Trong phân tích DCF, có thể tính toán Dòng tiền tự do cho công ty (FCFF) bằng cách khấu trừ các khoản tái đầu tư khỏi số liệu EBIT, đã điều chỉnh sau thuế. Những khoản tái đầu tư này được ước tính bằng cách sử dụng tỷ lệ vốn bán hàng trong khoảng thời gian 10 năm và dựa trên tỷ lệ tái đầu tư trong thời kỳ tăng trưởng ổn định (g/ROC).

Bắt đầu từ năm 2023, dự kiến tăng trưởng doanh thu của Tesla sẽ ổn định ở mức 24%, sau đó giảm dần xuống còn khoảng 420 tỷ USD vào năm tài chính 2032. Dự báo doanh thu này tương đương với thị phần khoảng 33% trong thị trường xe điện toàn cầu, vốn dự kiến sẽ đạt doanh thu hơn 1 nghìn tỷ USD vào năm 2032.

Seeking Alpha

Giả định này có lẽ rất lạc quan, trước áp lực cạnh tranh dự kiến từ các công ty cùng ngành như BYD và các nhà sản xuất xe điện khác. Tuy nhiên, bài viết này vẫn sử dụng các giả định lạc quan nhằm mục đích phân tích, chứng minh rằng ngay cả khi có sự lạc quan, cũng không có cơ sở hợp lý nào để cổ phiếu Tesla tăng cao hơn nữa.

Về tỷ suất lợi nhuận hoạt động, như đã đề cập, có thể kết hợp các điều chỉnh R&D, thường đóng góp thêm 200-300 điểm cơ bản (bps) vào tỷ suất lợi nhuận. Nhìn chung, về cơ bản, giả định một kịch bản lạc quan trong đó Tesla thực sự có thể phục hồi và duy trì tỷ suất lợi nhuận vượt trội trong quá khứ. Đối với năm tài chính 2023, với tỷ suất lợi nhuận hoạt động khoảng 15%, bao gồm cả các điều chỉnh về R&D.

Seeking Alpha

Tuy nhiên, ước tính này có thể cao hơn đáng kể so với tỷ suất lợi nhuận hoạt động thực tế cả năm, dự kiến ở khoảng 10%. Điều này được thể hiện rõ qua biên lợi nhuận hoạt động 9,6% vào cuối quý 2 năm 2023, giảm từ khoảng 11,5% trong quý 1 năm 2023.

Với những giả định lạc quan này, cùng với tốc độ tăng trưởng 3% và tỷ lệ chiết khấu 8%, tổng Giá trị Vốn chủ sở hữu rơi vào khoảng 580 tỷ USD. Ước tính này xem xét giá trị của các quyền chọn hoặc bảo đảm đối với Tesla. Để cung cấp cái nhìn rõ ràng hơn về giá trị vốn chủ sở hữu, sau khi điều chỉnh các quyền chọn hoặc chứng quyền, mức giá hợp lý ước tính rơi vào khoảng 450 tỷ USD. Ước tính này ngụ ý giá cổ phiếu hợp lý ở mức 180 USD, giảm khoảng 30% so với giá cổ phiếu hiện tại của Tesla là khoảng 250 USD.

Điều quan trọng cần nhấn mạnh là những giả định này đặc biệt lạc quan. Do đó, rõ ràng là tính đến ngày hôm nay, Tesla đang có định giá quá cao và các con số không khớp với giá cổ phiếu hiện tại của công ty.

Vì vậy, dựa trên những bất ổn trong hoạt động và mức định giá hiện tại của Tesla, cổ phiếu được xếp hạng BÁN. Mặc dù trước đó trong lịch sử giao dịch, cổ phiếu của Tesla đã trải qua những sự biến động đáng chú ý và do đó thường cho phép mức đầu vào hấp dẫn - câu chuyện mua cao, bán thấp - nhưng mức định giá hiện tại là điên rồ và việc mua cổ phiếu ở mức định giá hiện tại tiềm ẩn rủi ro đáng kể.

Kết luận

Trong thế giới đầy gió lốc của Tesla, nơi giá cổ phiếu tăng vọt đến mức chóng mặt, điều cần thiết là phải lùi lại một bước và đánh giá thực tế đằng sau sự cường điệu đó.

Trong khi Tesla chắc chắn đã đạt được những bước tiến đáng kể, đạt được số lượng giao hàng kỷ lục và đảm bảo các mối quan hệ đối tác đầy hứa hẹn, thì vẫn có những cơn bão ở phía chân trời. Một trong những yếu tố quan trọng nhất là sự sụt giảm lợi nhuận hoạt động của Tesla. Đây cũng là một lời nhắc nhở rằng về cốt lõi, đây là một nhà sản xuất ô tô đang phải đối mặt với những thách thức về áp lực giá cả, gián đoạn chuỗi cung ứng và sự cạnh tranh ngày càng tăng.

Những nhà đầu cơ giá lên có thể lập luận rằng Tesla xứng đáng được định giá giống như một công ty công nghệ nhờ cách tiếp cận sáng tạo và công nghệ đột phá. Tuy nhiên, những con số lại nói một ngôn ngữ khác. Hơn nữa, trong bối cảnh thị trường đang cạnh tranh ngày càng khốc liệt, với việc các công ty Trung Quốc như BYD đang giành được chỗ đứng, Tesla đang đứng trước nhiều mối đe dọa đáng kể.

Trong phân tích này, ngay cả với những giả định lạc quan về tăng trưởng và tỷ suất lợi nhuận trong tương lai, rõ ràng là giá cổ phiếu hiện tại của Tesla đã được định giá quá cao. Những con số đơn giản không thể biện minh cho sự lạc quan xung quanh cổ phiếu của công ty.

Các khoản đầu tư có tỷ lệ rủi ro-lợi nhuận thuận lợi, theo những giả định rất thận trọng, việc định giá vẫn cho thấy mức tăng đáng kể. Không may, đó không phải là trường hợp của Tesla. Do đó, cổ phiếu Tesla được khuyến nghị BÁN.

Huân Hà - theo seekingalpha