Tesla: 1 công ty tuyệt vời, 1 cổ phiếu đầu cơ

Tesla là một doanh nghiệp đang mở rộng nhanh chóng với một thương hiệu tuyệt vời và nhiều con đường để phát triển trong tương lai. Ba năm qua, Tesla đã cho thấy tăng trưởng vượt bậc về năng lực sản xuất, doanh số bán hàng và lợi nhuận. Điều này đã khiến nhà đầu tư hào hứng, mặc dù không chắc liệu hiệu suất này có thể tiếp tục trong tương lai hay không. Các mô hình ước tính cho thấy Tesla sẽ phải tăng dòng tiền tự do thêm 40%/năm trong 5 năm tới để phù hợp với giá thị trường hiện tại.

Tesla (TSLA) đang thành công theo cách mà hầu hết mọi người nghĩ là không thể. Nếu có thể được coi là một công ty ô tô thì Tesla cũng đang ở trong một sân chơi khác so với phần còn lại. Công ty đã có tốc độ tăng trưởng doanh thu khổng lồ, vốn hóa tối thiểu với nợ dài hạn và biên lợi nhuận gộp trên các mẫu xe gần 30%. Công ty đang tận dụng xu hướng chuyển đổi sang xe điện (EV) và đang mở rộng sang các lĩnh vực liên quan như sản phẩm lưu trữ năng lượng và dịch vụ năng lượng mặt trời. Bên cạnh những chiếc sedan và SUV chạy điện đã được cung cấp, công ty còn hứa hẹn mang lại những sản phẩm mới trong tương lai như Cybertruck và bán tải điện. Tesla cũng là công ty tiên phong trong lĩnh vực lái xe tự hành và có ý định tạo ra một dịch vụ gọi xe tự hành hoàn toàn trong tương lai.

Về mặt định tính, công ty này là giấc mơ của mọi nhà đầu tư, và điều này được phản ánh trong giá cổ phiếu. Rất có thể bạn hoặc ai đó mà bạn biết đang nhiệt tình sở hữu cổ phiếu Tesla vì công ty đang đi tiên phong cho tương lai. Điều này đúng. Tuy nhiên, cũng do một sự nhiệt tình lớn đến như vậy, các tín hiệu nguy hiểm sẽ bắt đầu lóe lên đối với bất kỳ nhà đầu tư thông minh nào. Để biện minh cho mức vốn hóa thị trường 600 tỷ USD, các mô hình ước tính thấy Tesla sẽ cần tăng trưởng dòng tiền tự do ("FCF") đế 40% mỗi năm trong 5 năm tới, với rất ít dư địa sai sót. Thay vào đó, nếu công ty chỉ có thể tăng trưởng 30% một năm trong khung thời gian này thì mô hình cho thấy giá thị trường hiện tại có rủi ro sụt giảm đến khoảng 30%. Do đó, nhà đầu tư nên thận trọng vì việc mua cổ phiếu Tesla ở mức giá hiện tại chắc chắn là một hành động đầu cơ.

Yếu tố tăng trưởng

Ba năm qua đã vô cùng tuyệt vời đối với Tesla. Khi xem xét một công ty công nghệ đang phát triển nhanh chóng, chúng ta có thể nên trừ đi khoản lương thưởng dựa trên cổ phiếu ("SBC") cũng như cộng lại vào giá trị thị trường con số chi tiêu vốn cho tăng trưởng ước tính để hiểu rõ hơn về dòng tiền tự do phân bổ cho các cổ đông. Đối với nhiều công ty nổi tiếng, tính toán này sẽ khiến cho dòng tiền tự do có con số tồi tệ hơn nhiều. Nhưng đây không phải là trường hợp của Tesla như có thể thấy trong tính toán dưới đây:

FCF sau điều chỉnh của Tesla (nguồn: Seeking Alpha, dữ liệu: Tesla)

FCF sau điều chỉnh đã tăng hơn gấp 3 lần từ năm 2020 đến năm 2021 và tăng gần 50% từ năm 2021 đến năm 2022. Sản lượng và doanh số ô tô của họ đã tăng gần như giống hệt nhau, cho thấy bất kỳ sự gia tăng sản lượng nào cũng được những người mua hào hứng hấp thụ. Công ty có thể tăng doanh số gần 40% trong năm nay. Gần đây, họ đã báo cáo giao được hơn 420 nghìn xe trong Q1, với 1,3 triệu xe được bán trong năm 2022. Đáng chú ý là kết quả này đã xảy ra trong khung thời gian mà tâm lý người tiêu dùng, mặc dù đang phục hồi, đã gần chạm mức thấp kỷ lục. Điều này cho thấy thương hiệu xa xỉ này cung cấp một số khả năng chống chịu trước suy thoái. Vì Tesla có ít hơn 4% thị phần ở Mỹ và chỉ khoảng 2% ở Châu Âu và Trung Quốc, công ty vẫn còn nhiều dư địa để tăng trưởng khi năng lực sản xuất tăng lên.

Thị phần của Tesla theo vùng địa lý. Nguồn: ước tính của Tesla

Định giá

Chúng ta hãy sử dụng một cách tiếp cận lạc quan đối với việc định giá Tesla. Công ty có vẻ đang trên đà tăng doanh thu thêm gần 40% trong năm nay và đang tiếp tục tích cực mở rộng năng lực sản xuất. Với quy mô lớn hơn, công ty sẽ có khả năng tiết kiệm được một số chi phí cố định, giúp cho những chiếc xe sản xuất thêm trở nên rẻ hơn. Điều này có khả năng bù đắp bất kỳ áp lực lợi nhuận nào từ các đối thủ cạnh tranh. Lợi nhuận cũng được bảo vệ bởi giá trị thương hiệu mạnh của công ty. Điều này đòi hỏi người tiêu dùng cao cấp phải trả giá cao hơn cho sản phẩm. Một cách lạc quan, hãy giả định công ty có thể tăng dòng tiền tự do sau điều chỉnh thêm 40% mỗi năm trong 5 năm tới, sau đó tăng 4% trong tương lai vĩnh viễn. Với những giả định này, giá trị quy về hiện tại (PV) của Tesla có thể được tính như sau, với giá trị ước tính khoảng 620 tỷ USD cho công ty:

Ước tính giá trị của Tesla. Nguồn: Tesla

Điều đáng chú ý là tính toán này cung cấp rất ít dư địa cho Tesla mắc lỗi. Nếu có bất kỳ trục trặc không mong muốn nào, tổng lợi nhuận trên cổ phiếu sẽ bị xóa hết. Ví dụ: nếu chúng ta giả định Tesla chỉ có thể tăng dòng tiền tự do 30% trong 5 năm tới, một giả định thận trọng hơn nhiều, giá trị ước tính của chúng ta cho công ty sẽ chỉ là 435 tỷ USD. Con số này sẽ tương đương với rủi ro sụt giảm 28% so với giá thị trường hiện tại. Nhà đầu tư nên lưu ý mức độ tăng trưởng đang được tính trong giá thị trường hiện tại và suy nghĩ xem liệu họ có sẵn sàng chấp nhận loại rủi ro đó hay không.

Rủi ro

Cạnh tranh và độ tin cậy

Mặc dù đã có lúc như vậy, Tesla hiện không còn “đơn thương độc mã” trên thị trường nữa. Các công ty ô tô khác sẽ tiếp tục cải thiện các sản phẩm xe điện của họ và có thể tranh giành thị phần với Tesla. Ngoài ra, mặc dù xe điện của Tesla được Consumer Reports đánh giá trên mức trung bình về độ tin cậy (40/100), đánh giá này là rất thấp so với các mẫu xe hybrid của các đối thủ cạnh tranh, với điểm trung bình là 78.

Cuộc đua dịch vụ gọi xe

Nếu gần đây bạn đã đi lang thang trên đường phố San Francisco, bạn có thể ngạc nhiên khi thấy những chiếc ô tô không người lái chạy quanh thành phố. Waymo dường như có lợi thế đi đầu trên thị trường gọi xe không người lái,

cung cấp dịch vụ trong thành phố cho những người đủ dũng cảm để thử nó.

Tăng trưởng khổng lồ trong định giá

Như đã lưu ý trong các mô hình định giá của chúng ta, để giá thị trường hiện tại trở nên hợp lý, công ty sẽ phải tiếp tục tăng dòng tiền tự do thêm 40% mỗi năm trong 5 năm tới. Lợi nhuận có quan hệ chặt chẽ với việc sản xuất và bán ô tô. Vì vậy, mức định giá hiện tại cũng ngụ ý sản lượng và doanh số phải tăng gần 40% mỗi năm. Điều này có nghĩa là công ty sẽ cần sản xuất 7 triệu xe mỗi năm vào năm 2027, tăng từ mức 1,3 triệu xe của năm 2022. Tesla khó có khả năng làm được điều này mà không chịu bất kỳ áp lực biên lợi nhuận nào từ các đối thủ cạnh tranh, mặc dù công ty đã tăng sản lượng gần 50% từ năm 2021 đến năm 2022.

Bản chất sang trọng của xe

Tesla có một thương hiệu tuyệt vời, nổi tiếng về kiểu dáng đẹp và công nghệ hàng đầu. Đây có thể là một lợi ích cho nhiều loại hình kinh doanh tiêu dùng độc quyền, mặc dù ô tô có mức giá cao hơn nhiều. Có thể tồn tại một giới hạn về số lượng xe bán ra, đơn giản vì có ít người tiêu dùng quan tâm đến một chiếc xe sang trọng.

Phụ thuộc vào lương thưởng dựa trên cổ phiếu

Trong một thời gian dài, Tesla đã được ban phước nhờ vốn hóa thị trường tương đối cao so với các đối thủ cạnh tranh, cho phép công ty giảm thiểu pha loãng cổ đông do các khoản lương thưởng dựa trên cổ phiếu. Điều này mang lại cho công ty một lợi thế cạnh tranh rõ ràng, mặc dù bất kỳ sụt giảm nào trên thị trường chứng khoán cũng có thể gây bất lợi cho mô hình kinh doanh và hạn chế việc tăng giá trị cổ đông do pha loãng.

Kết luận

Về mặt định tính, Tesla có thể là một trong những câu chuyện đầu tư hay nhất hiện có với nhiều con đường để tăng trưởng nhanh chóng. Một doanh nghiệp xuất sắc phải thể hiện khả năng phát triển ở các thị trường hiện có và mở rộng sang các thị trường liên quan. Và Tesla đã làm rất tốt điều này trong vài năm qua, với xe điện, xe tải, bộ pin và hệ thống năng lượng mặt trời.

Tuy nhiên, một lựa chọn đầu tư thông minh phải được chứng minh trên cả cơ sở định tính và định lượng. Và các mô hình ở trên cho thấy giá trị hợp lý của Tesla là khoảng 620 tỷ USD nếu chúng ta sử dụng các giả định cực kỳ lạc quan cho tăng trưởng sản xuất và bán hàng. Thay vào đó, nếu chúng ta giả định rằng Tesla chỉ có thể tăng dòng tiền tự do 30% mỗi năm trong 5 năm tới thì giá trị ước tính của công ty sẽ giảm xuống còn 430 tỷ USD. Nhà đầu tư nên lưu ý mức độ tăng trưởng đang được ngụ ý trong giá thị trường hiện tại của Tesla và liệu điều đó có phù hợp với khả năng chấp nhận rủi ro của họ hay không.

Huân Hà - theo seeking alpha