Howard Marks đã đề cập về vấn đề này một cách nhẹ nhàng hơn khi bàn luận biến động giá cổ phiếu. “Xác xuất thua lỗ dài hạn là rủi ro mà tôi lo lắng… và mọi nhà đầu tư thực thụ tôi biết cũng vậy,” ông cho biết.
Vì thế nhà đầu tư nên hiểu rằng nợ (thứ luôn đi kèm với rủi ro phá sản) là một yếu tố quan trọng cần chú ý khi đánh giá mức độ rủi ro trong hoạt động kinh doanh của công ty. Chúng ta có thể thấy rằng FedEx Corporation (NYSE:FDX) dùng quá nhiều nợ trong hoạt động kinh doanh. Liệu cổ động có nên lo ngại về số nợ này?
FedEx Corporation (NYSE:FDX)
Thông thường, nợ chỉ trở thành vấn đề thực sự khi một công ty không thể dễ dàng chi trả bằng cách huy động thêm vốn hoặc dòng tiền của công ty. Một phần của chủ nghĩa tư bản là quá trình “phá hủy sức sáng tạo”, khi những công ty thất bại phải chịu bán mình hoặc bị các ngân hàng siết nợ bán thanh lý không thương tiếc.
Dù điều đó không phải lúc nào cũng xảy ra, chúng ta vẫn thường thấy các công ty gánh nhiều nợ pha loãng cổ phần (phát hành thêm cổ phiếu) do các bên cho vay ép những công ty này huy động thêm vốn với mức giá rẻ mạt.
Dĩ nhiên, nợ cũng là một công cụ hữu ích trong kinh doanh, đặc biệt là với các công ty cần nhiều vốn. Khi xét tới cách một công ty sử dụng nợ, đầu tiên chúng ta đánh giá tương quan tiền mặt và nợ của công ty đó.
Như bạn có thể thấy bên dưới, vào cuối tháng 5 năm 2019, công ty FedEx nợ 17,6 tỷ đô la Mỹ, tăng từ mức 16,6 tỷ đô la Mỹ một năm trước. Mặt khác, hãng có 2,32 tỷ đô la tiền mặt dẫn đến nợ ròng bằng khoảng 15,3 tỷ đô la Mỹ.

Lịch sử nợ của FDX, tính đến ngày 02/092019
Dữ liệu mới nhất về bảng cân đối kế toán cho thấy FedEx có khoản nợ 9,01 tỷ USD đáo hạn trong vòng một năm tới và khoản nợ 27,6 tỷ USD đáo hạn sau đó. Bên cạnh các nghĩa vụ phải trả này, hãng nắm giữ lượng tiền mặt 2,32 tỷ đô la Mỹ cùng các khoản phải thu có giá trị 9,12 tỷ đô la Mỹ đến hạn trong vòng 12 tháng. Vì vậy, nợ phải trả của công ty lớn hơn tổng tiền mặt và các khoản phải thu (ngắn hạn) 25,2 tỷ USD.
Khoản thâm hụt này đáng để xem xét nếu so với mức giá trị vốn hóa thị trường 41,4 tỷ USD hiện tại của công ty FedEx. Do đó, các cổ đông nên để mắt đến cách công ty sử dụng nợ. Tình trạng này có thể dẫn tới tỷ lệ sở hữu của các cổ đông bị pha loãng mạnh nếu công ty cần tiền để tái cân đối cán cân tài sản nợ nhanh chóng.
Để đánh giá tương quan nợ và lợi nhuận của một công ty, chúng ta sử dụng công thức nợ ròng chia cho lợi nhuận trước lãi vay, thuế, khấu hao cố định và khấu hao vô hình (EBITDA); và lợi nhuận trước lãi vay và thuế (EBIT) chia cho chi phí lãi.
Ưu điểm của phương pháp này là chúng tôi tính đến cả số nợ tuyệt đối (với hệ số nợ ròng cho EBITDA) và chi phí lãi vay thực tế liên quan đến khoản nợ đó (với hệ số bù đắp lãi vay).
Nợ ròng của FedEx chia cho EBITDA bằng 3,1; EBIT gấp 3,0 chi phí lãi vay. Hai chỉ số này cho thấy, dù không muốn thấy nợ tiếp tục tăng, chúng ta có thể tin rằng công ty có thể xoay sở với tỷ lệ đòn bẩy hiện tại. Tuy nhiên, EBIT của FedEx đã giảm 71% trong năm qua.
Nếu lợi nhuận tiếp tục đi theo xu hướng này, công ty sẽ ngày càng khó trả nợ và khó có thể thuyết phục nhà đầu tư tiếp tục trả nợ. Trong quá trình phân tích mức nợ, chúng ta thường đi lên từ bảng cân đối tài sản. Nhưng để lợi nhuận trong tương lai mới là thứ quyết định khả năng duy trì tình hình tài chính hiện tại của FedEx.
Cuối cùng, một công ty chỉ có thể trả nợ bằng tiền mặt, không phải bằng số lợi nhuận nằm trên sổ sách. Vì thấy, chúng ta còn cần kiểm tra EBIT được dòng tiền tự do của FedEx hỗ trợ như thế nào. Ba năm qua, công ty FedEx ghi nhận dòng tiền tự do âm (giảm dần).
Nợ vay luôn trở nên rủi ro hơn với những công ty có dòng tiền tự do không vững mạnh, vì thế cổ đông FedEx sẽ phải hy vọng rằng những chi tiêu trong quá khứ của công ty sẽ sớm được chuyển thành tiền mặt trong tương lai.
Vân Anh - Theo simplywall