Exxon Mobil: Thu nhập giảm nhưng tỷ lệ lợi nhuận/vốn sau điều chỉnh từ giá dầu đạt cao nhất 15 năm

• Thu nhập của Exxon giảm nhưng tỷ lệ lợi nhuận/vốn (ROCE) được điều chỉnh theo giá dầu đang ở mức cao nhất trong 15 năm.
• Các quyết định phân bổ vốn của Exxon đã giúp công ty đạt được lợi nhuận trên vốn cao hơn về mặt cấu trúc. Đây là điều chưa từng thấy kể từ trước Khủng hoảng tài chính toàn cầu.
• Đừng chỉ tập trung vào giá dầu mà hãy nhìn vào giá trị mà các công ty dầu mỏ có thể tạo ra.

Exxon Mobil (XOM) đã công bố thu nhập quý II giảm so với quý trước và cùng kỳ năm ngoái.

Thông cáo báo chí Exxon Mobil

Luận điểm của phe Giá Giảm là kết quả năm 2022 bất thường do những lo lắng về địa chính trị gây ra. Khi giá dầu giảm từ mức ba con số, Exxon và các nhà sản xuất năng lượng khác sẽ mặc định với lợi nhuận mờ nhạt của những năm trước.

Những lập luận này bỏ lỡ một số điểm. Exxon không kiểm soát giá dầu và doanh thu của công ty sẽ luôn thay đổi theo hàng hóa. Thay vào đó, công việc của Exxon là phân bổ vốn giữa các tài sản cạnh tranh và tối đa hóa lợi nhuận vốn cho bất kỳ việc thực hiện giá hàng hóa nào.

Khi được điều chỉnh theo giá dầu, lợi nhuận trên vốn sử dụng (ROCE) của Exxon cho giai đoạn 2022-2023 cao hơn so với lợi nhuận hơn một thập kỷ trước đó. Mối quan hệ ROCE của XOM với giá dầu giờ đây phù hợp hơn với giai đoạn cuối những năm 1990/đầu những năm 2000, thời kỳ tốt hơn để thu lời.

Với những lý do này, nhà đầu tư không nên bỏ qua vài quý vừa rồi như một sự may mắn. Chúng ta đang chứng kiến một sự thay đổi mang tính chuyển đổi sẽ mang lại lợi nhuận vốn cao hơn về mặt cấu trúc cho Exxon trong những năm tới. Từ quan điểm này, khi so sánh giá cổ phiếu hồi những năm 2010 cũng nên xem xét dữ liệu ROCE vốn đã được cải thiện rất nhiều.

Ba 'làn sóng' ROCE trong ba thập kỷ

ROCE là một cách tiêu chuẩn để đo lường việc tạo ra giá trị trong ngành năng lượng:

Wall Street Prep

Tử số là lợi nhuận hoạt động ròng sau thuế, tức là không bao gồm lãi vay để tính cho các cấu trúc vốn khác nhau. Mẫu số phản ánh tổng tài sản của doanh nghiệp, trừ các khoản nợ hiện tại có thể được coi là nguồn tài chính không chịu lãi suất.

Quay trở lại với Exxon, bảng dưới đây tóm tắt dữ liệu ROCE hàng quý trong 30 năm, từ năm 1994 đến năm 2023, được biểu thị dựa trên giá dầu Brent đã điều chỉnh theo lạm phát (CO1:COM) cho các quý tương ứng:

Seekingalpha

Hai khoảng thời gian nổi bật được đánh dấu với 'cụm' riêng biệt, 1994-2008 (trước Khủng hoảng tài chính toàn cầu) và 2009-2021 (hậu Khủng hoảng tài chính toàn cầu). Trong cả hai giai đoạn, có một mối quan hệ tuyến tính giữa ROCE và giá dầu. Tuy nhiên, trong giai đoạn hậu Khủng hoảng tài chính toàn cầu, ROCE thấp hơn khoảng 10% xét trên cùng mức giá dầu.

Chuyên gia năng lượng Arjun Murti đã nói về giai đoạn ROCE 'cao' từ năm 1991 đến năm 2006, sau đó là giai đoạn ROCE 'thấp' trong khoảng thời gian 2006-2020. Nghịch lý thay, như Murti lưu ý, hầu hết thời kỳ ROCE thấp thì giá dầu lại đều cao hơn, ít nhất là cho đến năm 2014. Nghịch lý là giá dầu cao nhưng lợi nhuận trên vốn vẫn thấp.

Một lời giải thích, được Murti ủng hộ, là ROCE có quan hệ tỷ lệ nghịch với đầu tư và giai đoạn ROCE thấp được đặc trưng bởi tình trạng đầu tư quá mức thường xuyên. Nhưng có lẽ có nhiều sắc thái hơn cho câu chuyện này.

Mọi người quên mất điều này, nhưng vài thập kỷ trước, Exxon và Chevron (CVX), cùng với các công ty lớn khác, được đánh giá cao không chỉ vì trữ lượng dầu mà còn vì bí quyết của họ. Vào thời điểm đó, các quốc gia giàu dầu mỏ không sở hữu nhiều công nghệ tinh vi. Bởi vậy, việc làm việc với các chuyên gia sẽ là cách tốt nhất để mở khóa giá trị dự trữ.

Tuy nhiên, vào khoảng những năm 2000, các công ty dầu khí quốc gia (NOC) bắt đầu thay thế các công ty lớn được nhấn mạnh trong bài báo này như Bain & Co từ năm 2012:

Sự nổi lên của các công ty dầu khí quốc gia đã làm thay đổi cán cân kiểm soát đối với hầu hết các trữ lượng dầu khí trên thế giới. Trong những năm 1970, các NOC kiểm soát chưa đến 10% trữ lượng dầu khí của thế giới; ngày nay, họ kiểm soát hơn 90%. Sự đảo ngược ngoạn mục này đã làm tăng khả năng của các NOC trong việc tìm nguồn tài chính, nhân lực và kỹ thuật trực tiếp - từng là lĩnh vực độc quyền của các công ty dầu mỏ tích hợp lớn (IOC) và các công ty độc lập. Đây cũng là điều kiện để xây dựng năng lực nội bộ. Do đó, các IOC và các tổ chức độc lập phải đối mặt với những thách thức mới để duy trì sự phù hợp với các NOC, các chính phủ sở hữu tài nguyên, trong tất cả các dự án.

Hơn nữa, Bain lưu ý rằng các NOC "đang ngày càng trở nên thoải mái và thành thạo hơn trong việc mua sắm nguồn nhân lực và kỹ thuật từ các công ty dịch vụ mỏ dầu, những công ty đã phát triển đáng kể về quy mô và năng lực." Nói cách khác, nếu bạn là NOC, tại sao không loại bỏ người trung gian và làm việc trực tiếp với Schlumberger (SLB) hoặc Halliburton (HAL)?

Động lực này lý do vì sao thị trường nên lạc quan hơn về cấu trúc dịch vụ mỏ dầu của ngành năng lượng. Tuy nhiên, đối với Exxon hoặc Chevron, việc đầu tư quá mức sau Khủng hoảng tài chính có nhiều nguyên nhân: do nhu cầu và cũng do lòng tham. Nếu các NOC chọn tự phát triển tài sản có ROI cao nhất, thì triển vọng lợi nhuận sẽ thấp hơn với các công ty khác.

Quay trở lại với Tương lai

Hãy cùng xem xét các tin tốt: quay trở lại biểu đồ phân tán ROCE, là các con số điều chỉnh giá dầu 2022-2023 đang quay trở lại đường xu hướng 'ROCE cao' 1994-2008. 5 trong 6 quý vừa qua, ROCE cao hơn nhiều so với giai đoạn 2009-2021, khi giá dầu Brent điều chỉnh theo lạm phát cũng tương tự.

Điều này cho thấy chúng ta đang chứng kiến một sự thay đổi về cấu trúc. Nguyên nhân là do những nỗ lực cắt giảm chi phí và tối ưu hóa được thúc đẩy bởi mức giá thấp nhất năm 2020. Mức đầu tư cũng thấp hơn và có lẽ được đặt ở vị trí chiến lược tốt hơn. Điều này báo hiệu tốt cho tương lai vì nếu ROCE của những năm 2020 vượt quá lợi nhuận từ những năm 2010, thì giá cổ phiếu của Exxon cũng sẽ được định vị ở mức cao hơn so với thập kỷ trước.

Exxon có ROCE cao hơn các công ty khác

Xu hướng ROCE được mô tả cũng xảy ra với hầu hết các công ty khác, nhưng Exxon đã tạo ra một chút khoảng cách so với Chevron và Shell (SHEL):

Seekingalpha

Trong hầu hết hai thập kỷ qua, các công ty dầu mỏ đã tạo ra ROCE nhất quán, nhưng Exxon đã dẫn trước Chevron và Shell khoảng 5% trong các quý gần nhất. Điều thú vị là Exxon cũng có lợi thế trong giai đoạn 2006-2008.

Dòng dưới cùng

Khoản đầu tư vào Exxon không nên được coi là đặt cược hoàn toàn vào giá dầu. Chức năng của Exxon là tối đa hóa lợi nhuận mà nó tạo ra từ vốn của mình cho bất kỳ môi trường định giá nào. Khi điều chỉnh giá dầu, có bằng chứng cho thấy rằng sau một thập kỷ ROCE nhìn chung ở mức tầm thường, Exxon hiện đang tạo ra lợi nhuận cao hơn phù hợp với giai đoạn những năm 1990/2000. Nếu xu hướng ROCE tiếp tục, giá cổ phiếu của Exxon cũng sẽ lập kỷ lục mới.

Tháng trước cũng đã xuất hiện một số dấu hiệu cho thấy lĩnh vực năng lượng cũng đang chuyển mình từ thị trường sụt giảm lên làm người dẫn đầu.

Dữ liệu theo YCharts

Tuy nhiên, đáng chú ý là các dịch vụ mỏ dầu (OIH) đang vượt trội so với lĩnh vực năng lượng nói chung. Triển vọng của  Exxon là lạc quan. Thậm chí, lĩnh vực dịch vụ còn tích cực hơn nữa vì việc mở rộng vốn đầu tư hiện tại đang được thúc đẩy bởi các NOC.

Huân Hà - theo seekingalpha