Dow Jones mất 600 điểm sau khi Fed tăng lãi suất, lợi suất trái phiếu vượt 5%

Chứng khoán Mỹ đảo chiều giảm trong phiên 16/9 sau khi Cục Dự trữ Liên bang Mỹ (Fed) nâng lãi suất lần đầu tiên trong ba năm. Dow Jones mất khoảng 600 điểm, trong khi lợi suất trái phiếu kho bạc kỳ hạn 10 năm trở lại trên 5% và giá dầu duy trì trên 100 USD/thùng.

Fed ngày 16/9 nâng lãi suất thêm 25 điểm cơ bản, đưa biên độ mục tiêu lên 3,75%-4%, đồng thời phát tín hiệu về một lần tăng nữa trong năm 2026. Quyết định được toàn bộ thành viên Ủy ban Thị trường Mở Liên bang (FOMC) nhất trí thông qua, đánh dấu lần tăng lãi suất đầu tiên trong ba năm.

Chốt phiên, Dow Jones giảm khoảng 600 điểm, tương đương 1,2%, còn S&P 500 mất khoảng 0,4%. Nasdaq Composite gần như đi ngang, đóng cửa ngay dưới mức tham chiếu. Lợi suất trái phiếu kho bạc Mỹ kỳ hạn 10 năm một lần nữa vượt 5% khi lợi suất ở nhóm kỳ hạn dài tăng trở lại.

Trong cuộc họp báo của Chủ tịch Fed Kevin Warsh, Dow Jones có lúc mất hơn 700 điểm, tương đương 1,6%, trong khi S&P 500 và Nasdaq cũng đi xuống. Biểu đồ dự báo lãi suất của Fed cho thấy mức dự báo trung vị của các quan chức hàm ý ít nhất một đợt tăng nữa trong năm 2026. Thị trường hợp đồng tương lai lãi suất cho thấy giới giao dịch còn chia rẽ về khả năng Fed tăng lãi suất vào tháng 10.

Diễn biến này trái ngược với phản ứng ngay sau khi quyết định được công bố. Trong những phút đầu, S&P 500 và Nasdaq lần lượt tăng 0,3% và 0,7%, còn Dow Jones hầu như đi ngang. Lợi suất trái phiếu kỳ hạn hai năm giảm khoảng 1 điểm cơ bản, trong khi kỳ hạn 10 năm và 30 năm lần lượt giảm 4 và 5 điểm cơ bản.

Trước giờ công bố quyết định, thị trường đã phản ánh xác suất khoảng 90% Fed sẽ tăng lãi suất. Kỳ vọng này hình thành sau bài phát biểu mang lập trường thắt chặt của ông Warsh tại Jackson Hole, báo cáo việc làm tháng 8 vượt xa dự báo và số liệu cho thấy giá cả cơ bản tăng mạnh hơn dự kiến một chút.

Trong thông cáo, FOMC đánh giá hoạt động kinh tế đang mở rộng với tốc độ vững chắc, dù mức độ bất định còn cao một phần do diễn biến địa chính trị. Chi tiêu trong nước vẫn bền bỉ, năng suất tăng mạnh và đầu tư vốn duy trì tích cực. Tăng trưởng việc làm theo kịp quy mô lực lượng lao động, còn tỷ lệ thất nghiệp ít thay đổi.

Ông Warsh nhấn mạnh trọng tâm chính sách hiện nằm ở mục tiêu ổn định giá cả. “Thực tế rõ ràng là lạm phát quá cao và đã kéo dài quá lâu”, ông nói, đồng thời khẳng định quyết định lần này sẽ hỗ trợ đưa lạm phát trở về mục tiêu 2% sớm hơn.

Chủ tịch Fed cho rằng các số liệu lạm phát trong mùa hè chưa cho thấy xu hướng nền tảng đã cải thiện đáng kể. Ông đề cập tình trạng giá cả vẫn tăng cao trong các báo cáo giá tiêu dùng và giá sản xuất gần đây, trong khi năng suất, đầu tư vốn và thị trường lao động tiếp tục thể hiện sức mạnh.

Ông Warsh không bình luận về những lo ngại liên quan đến tính độc lập của Fed hay các lời kêu gọi giảm lãi suất từ Tổng thống Trump. “Chúng tôi làm đúng phần việc của mình”, ông nói, đồng thời cho rằng những người phụ trách chính sách thương mại và tài khóa cũng nên làm phần việc của họ.

Theo ông Warsh, ổn định giá cả có lợi cho những người Mỹ không sở hữu tài sản tài chính hoặc chưa tích lũy được phần giá trị sở hữu trong nhà ở. Ông lý giải rằng kiểm soát lạm phát giúp tiền lương tạo ra mức tăng thu nhập thực nhận thực tế cho người tiêu dùng.

Áp lực từ thị trường trái phiếu đã xuất hiện trước cuộc họp Fed. Đợt bán tháo trái phiếu đẩy lợi suất kỳ hạn 10 năm lên mức cao nhất kể từ năm 2007, trong khi S&P 500 giảm 0,5% ở phiên thứ Ba, đánh dấu phiên giảm thứ hai liên tiếp. Đầu phiên thứ Tư, S&P 500 từng tăng 0,2% và Nasdaq tăng 0,4%, còn Dow Jones nằm nhẹ dưới tham chiếu.

Giá dầu tiếp tục là một nguồn gây lo ngại về lạm phát. Dù đà tăng tạm chững lại, hợp đồng tương lai dầu Brent và WTI đều duy trì trên 100 USD/thùng. Chiến sự tại Iran khiến eo biển Hormuz gần như đóng cửa, đồng thời ngày càng ảnh hưởng đến các tuyến thay thế chủ chốt của những nước sản xuất vùng Vịnh.

Theo Goldman Sachs, thị trường dầu vẫn thiếu hụt dù các nước xuất khẩu như Saudi Arabia đã triển khai những biện pháp tạm thời. Melius Research dự báo sản lượng dầu thô và khí tự nhiên của Mỹ đều đạt kỷ lục trong năm nay, khi các nhà sản xuất tăng nguồn cung để đáp ứng phần thiếu hụt trên thị trường quốc tế.

Hai chuyên gia James West và Sanskriti Reddy của Melius Research cho biết giá bán tại lưu vực Permian vẫn cao hơn đáng kể mức hòa vốn, hỗ trợ hoạt động khoan và khai thác khí đồng hành. Sản lượng khí tại khu vực Haynesville cũng đang tăng. Tại Vịnh Mexico, một số dự án dầu nước sâu mới dự kiến nâng sản lượng, góp phần làm tăng khai thác ngoài khơi.

Về kinh tế Mỹ, số liệu của Cục Thống kê Dân số cho thấy doanh số bán lẻ tháng 8 tăng 1,2%, đạt 773,9 tỷ USD. Kết quả này vượt dự báo tăng 0,9% của các nhà kinh tế trong khảo sát Bloomberg và đảo chiều so với mức giảm 0,5% của tháng 7 sau điều chỉnh.

Doanh số bán lẻ không gồm ô tô, phụ tùng ô tô và xăng cũng tăng 1,2% so với tháng trước, với gần như tất cả nhóm hàng ghi nhận tăng trưởng. Số liệu cho thấy người tiêu dùng tiếp tục chi tiêu dù đánh giá của họ về điều kiện kinh tế xấu đi.

Khảo sát sơ bộ tháng 9 của Đại học Michigan ghi nhận tâm lý người tiêu dùng suy giảm tháng thứ hai liên tiếp, trong bối cảnh lo ngại lạm phát và giá xăng cao kéo dài. Một báo cáo gần đây của PwC dự báo chi tiêu tại Mỹ nhìn chung vẫn duy trì khi bước vào mùa mua sắm cuối năm, với mức chi quà tặng dự kiến bình quân 708 USD/người.

Ở nhóm cổ phiếu riêng lẻ, SpaceX tăng 5% sau khi công ty do Elon Musk dẫn dắt ấn định ngày phóng Starship tiếp theo vào 22/9. Cổ phiếu giao dịch ở mức 151 USD, nhỉnh hơn giá chào bán cổ phiếu lần đầu ra công chúng.

SpaceX cho biết chuyến bay sắp tới được lên kế hoạch là lần đầu đưa Starship vào quỹ đạo quanh Trái Đất. Các chuyến thử nghiệm trước đó chủ động sử dụng quỹ đạo dưới quỹ đạo để tối đa hóa an toàn công cộng và thu thập dữ liệu. Việc lên quỹ đạo sẽ mở đầu giai đoạn phát triển tiếp theo hướng tới khả năng tái sử dụng hoàn toàn và nhanh chóng của Starship.

Tại hội nghị Goldman Sachs Communacopia & Tech, Giám đốc tài chính SpaceX Bret Johnsen cho biết công ty đặt mục tiêu đưa những vệ tinh điện toán quỹ đạo đầu tiên lên không gian vào năm tới. Ông cũng đề cập kế hoạch triển khai lượng lớn năng lực điện toán trong không gian hướng tới năm 2028.

Trong lĩnh vực bán dẫn, cổ phiếu SK Hynix và Intel dẫn đầu đà hồi phục sau thông tin nhà sản xuất chip nhớ Hàn Quốc đang xem xét thỏa thuận với Intel để sản xuất tấm wafer silicon dùng cho bộ nhớ tại Mỹ. SK Hynix cho biết đang “khảo sát nhiều lựa chọn nhằm tăng cường năng lực cạnh tranh toàn cầu”, nhưng chưa hoàn tất kế hoạch hay thỏa thuận cụ thể nào.

Nhóm cổ phiếu chip trước đó chịu đợt bán tháo mạnh từ đầu tuần, sau khi Anthropic và OpenAI kêu gọi làm chậm quá trình phát triển mô hình trí tuệ nhân tạo. Thị trường đồng thời theo dõi tranh luận về quản lý AI, các biện pháp bảo vệ và cạnh tranh địa chính trị.

Nhóm phân tích Bank of America do Vivek Arya dẫn dắt đánh giá đầu tư vào hạ tầng AI vẫn tích cực ở các nhà cung cấp chip, phòng thí nghiệm phát triển mô hình tiên tiến và đơn vị vận hành trung tâm dữ liệu. Nhóm này xác định bộ nhớ là điểm nghẽn phổ biến nhất và có mức độ thiếu hụt nghiêm trọng nhất. Những trao đổi tại hội nghị AI Infra Summit ở Santa Clara, California cho thấy tình trạng này có thể còn thắt chặt hơn trong năm 2027.

Nguồn điện là một hạn chế khác khi các bên cùng tìm cách nâng hiệu suất sử dụng năng lượng. Bank of America dẫn công nghệ DSX MaxLPS mới của Nvidia làm ví dụ, với khả năng tăng 40% năng lực tính toán, thông lượng và doanh thu trong cùng giới hạn công suất điện của trung tâm dữ liệu. Khả năng kết nối giữa các GPU trong một giá máy chủ AI cũng được nhóm phân tích xác định là điểm nghẽn quan trọng.

Trong khi đó, cổ phiếu phần mềm phục hồi rõ rệt trong những tháng gần đây. Quỹ iShares Expanded Tech-Software Sector ETF tăng 15% trong ba tháng và cao hơn trên 40% so với đáy tháng 4. Kể từ giữa tháng 6, Microsoft và Palantir đều tăng 30%, còn Salesforce tăng hơn 50%.

Ngược lại, iShares Semiconductor ETF giảm 17% trong ba tháng, theo biểu đồ AlphaSpace của Yahoo Finance. Brian Mulberry, chiến lược gia thị trường trưởng của Zacks Investment Management, cho rằng nhận định về sự suy tàn của ngành phần mềm hồi đầu năm đã bị phóng đại, bởi doanh nghiệp vẫn cần phần mềm để tùy chỉnh công cụ AI cho hoạt động của mình.

Thị trường tiền mã hóa cũng chịu áp lực sau khi một cuộc bỏ phiếu thủ tục quan trọng đối với dự luật Clarity Act tại Thượng viện không đạt ngưỡng cần thiết. Bitcoin giảm xuống dưới 76.000 USD trong phiên thứ Tư. Các đồng tiền mã hóa khác và cổ phiếu liên quan như Robinhood, Coinbase cũng giảm, dù mức giảm không mạnh bằng phiên thứ Ba.

Cuộc bỏ phiếu hôm thứ Ba kết thúc với tỷ lệ 49-50, khiến dự luật chưa thể vượt qua giai đoạn tranh luận và làm đình trệ tiến trình xây dựng khuôn khổ quản lý thị trường tiền mã hóa. Giám đốc chính sách Coinbase Faryar Shirzad cho biết nếu được thông qua thành luật, dự luật sẽ tạo khuôn khổ pháp lý xác định cách thị trường tài sản số tại Mỹ vận hành.

Về dữ liệu lịch sử, phân tích của The Kobeissi Letter đối với bảy chu kỳ kể từ năm 1988 cho thấy S&P 500 giảm bình quân 4,0% trong sáu tuần sau lần tăng lãi suất đầu tiên của Fed. Chỉ số trung bình lấy lại toàn bộ phần giảm đó trong năm đến sáu tuần tiếp theo. Mức sinh lời bình quân sau sáu tháng là 4,0% và sau 12 tháng là 9,0%, với tất cả các giai đoạn 12 tháng đều tăng ngoại trừ chu kỳ năm 2022.

Trước phiên Mỹ, thị trường châu Á dao động trong biên độ hẹp khi đà tăng của lợi suất trái phiếu toàn cầu và giá dầu tạm dừng. Theo Reuters, chỉ số MSCI rộng nhất về cổ phiếu châu Á - Thái Bình Dương ngoài Nhật Bản có lúc tăng 0,2% sau bốn phiên giảm liên tiếp, dẫn đầu bởi mức tăng 0,8% của cổ phiếu Hàn Quốc. Hợp đồng tương lai S&P 500 e-mini tăng nhẹ 0,1% trong cùng thời điểm.