Hai lãnh đạo cấp cao Fed phát tín hiệu thận trọng về tăng lãi suất tháng 10

Phó chủ tịch Fed Philip Jefferson và Chủ tịch Fed New York John Williams cho rằng ngân hàng trung ương có thời gian đánh giá nền kinh tế trước khi cân nhắc tăng lãi suất tiếp. Sau hai bài phát biểu và dữ liệu lạm phát thấp hơn dự kiến, thị trường giảm mạnh kỳ vọng về một đợt tăng trong tháng 10.

Chủ tịch Cục Dự trữ Liên bang Mỹ (Fed) Kevin Warsh đã cam kết tránh phát tín hiệu rõ ràng cho nhà đầu tư về hướng đi của lãi suất. Trong tuần này, hai lãnh đạo cấp cao khác của Fed đưa ra thông điệp rằng ngân hàng trung ương có thể dành thêm thời gian đánh giá nền kinh tế trước khi cân nhắc tăng lãi suất tiếp.

Phó chủ tịch Fed Philip Jefferson và Chủ tịch Fed New York John Williams trình bày quan điểm này trong hai bài phát biểu cách nhau hai ngày. Những phát biểu đó kéo giảm kỳ vọng của nhà đầu tư về khả năng tăng lãi suất ngay trong tháng 10, nhưng không đồng nghĩa Fed sẽ ngừng điều chỉnh chính sách.

Các quan chức vẫn cảnh báo lạm phát ở mức quá cao. Dữ liệu giá tiêu dùng dự kiến công bố ngày 14/10 có thể đóng vai trò quan trọng trong cuộc thảo luận về bước đi tiếp theo.

Trước khi Williams phát biểu hôm thứ Ba, giá hợp đồng tương lai lãi suất quỹ liên bang phản ánh xác suất 70% Fed tăng lãi suất tại cuộc họp ngày 27-28/10. Đến khi Jefferson kết thúc bài phát biểu hôm thứ Năm, xác suất này giảm xuống khoảng 25%, với sự góp phần của dữ liệu lạm phát thấp hơn dự kiến được công bố trong khoảng thời gian đó.

Những người theo dõi sát Fed cho rằng thông điệp từ hai bài phát biểu khá rõ: thị trường đã đặt cược quá mạnh vào một đợt tăng tiếp theo sau quyết định nâng lãi suất ngày 16/9. Diễn biến này diễn ra trong bối cảnh lợi suất trái phiếu tăng mạnh, đẩy chi phí vay lên cao.

Trên cương vị Chủ tịch Fed New York, Williams có quyền biểu quyết thường trực về chính sách và theo thông lệ còn giữ chức Phó chủ tịch Ủy ban Thị trường Mở Liên bang (FOMC). Người đảm nhiệm vị trí này từ lâu được xem là một thành viên trong bộ ba lãnh đạo chính sách tiền tệ, cùng với Chủ tịch và Phó chủ tịch Fed.

Dưới thời một số chủ tịch trước đây, nhà đầu tư thường coi phát biểu của Phó chủ tịch Fed hoặc Chủ tịch Fed New York là tín hiệu thể hiện quan điểm của cả bộ ba. Tuy nhiên, không có bằng chứng cho thấy Jefferson và Williams đã phối hợp các bài phát biểu với nhau hoặc với Warsh.

Các nhà kinh tế Goldman Sachs cho biết hai bài phát biểu củng cố nhận định của họ rằng Fed khó tăng lãi suất trong tháng 10. Krishna Guha, người đứng đầu bộ phận kinh tế tại Evercore ISI, cùng các đồng nghiệp viết trong báo cáo gửi khách hàng hôm thứ Năm: “Chúng tôi cho rằng thông điệp chung từ Jefferson và Williams có sức nặng”.

Michael Feroli, kinh tế trưởng về Mỹ tại JPMorgan Chase & Co., đánh giá hai bài phát biểu là nỗ lực điều chỉnh kỳ vọng. Ông nói thông điệp trong cả hai trường hợp là Fed không nhất thiết phải liên tiếp tăng lãi suất qua từng cuộc họp, mà có thể giãn khoảng cách giữa các lần điều chỉnh.

Tháng trước, các nhà hoạch định chính sách Fed nhất trí nâng lãi suất thêm 0,25 điểm phần trăm, lần tăng đầu tiên kể từ năm 2023. Quyết định được đưa ra khi nền kinh tế có dấu hiệu tăng tốc và lạm phát vẫn dai dẳng ở mức cao. Trong các dự báo công bố sau quyết định, các quan chức phát tín hiệu ủng hộ thêm một đợt tăng lãi suất trong năm nay.

Tuy nhiên, Warsh đã rời xa cách điều hướng kỳ vọng lãi suất thông qua việc định hướng chính sách tương lai. Ông không tham gia các dự báo lãi suất hằng quý và tránh gợi ý về những bước đi chính sách tiếp theo trong các phát biểu công khai. Thay vào đó, ông khuyến khích nhà đầu tư dựa vào dữ liệu kinh tế.

Sự thay đổi này nhận được nhiều ủng hộ. Những người phản đối việc định hướng chính sách tương lai cho rằng công cụ này hữu ích trong khủng hoảng, nhưng ít giá trị khi dữ liệu kinh tế biến động nhanh và các nhà hoạch định chính sách khó nhìn rõ triển vọng.

Dữ liệu lạm phát và việc làm thấp hơn dự kiến trong tuần này làm giảm tính cấp thiết của một đợt tăng lãi suất tiếp theo. Tuy vậy, người tiêu dùng vẫn tiếp tục chi tiêu và tăng trưởng kinh tế có dấu hiệu tăng tốc.

Ellen Meade, giáo sư kinh tế tại Đại học Duke, từng tư vấn cho các quan chức Fed trong nhiều thập niên làm việc tại Hội đồng Thống đốc, cho rằng hai bài phát biểu không nhất thiết được xem là định hướng chính sách tương lai. “Đây là Fed hành xử như Fed vẫn làm”, bà nói.

Meade phân biệt giữa việc đưa ra định hướng gần như ấn định một thay đổi lãi suất với việc thông báo sẽ dành thời gian thu thập nhiều dữ liệu trước khi quyết định. Theo bà, sự khác biệt này tuy tinh tế nhưng vẫn có ý nghĩa.

William English, giáo sư tại Trường Quản lý Yale và cựu giám đốc một bộ phận của Fed, không cho rằng Jefferson và Williams đã phối hợp các bài phát biểu. Ông nhận xét họ đưa ra những phát biểu mà bản thân thấy phù hợp, trình bày quan điểm riêng về nền kinh tế và chính sách.

Cũng trong tuần đó, ba chủ tịch Fed khu vực cùng xuất hiện tại một hội nghị ở Asheville, North Carolina, nhưng không đưa ra tín hiệu về quan điểm chính sách. Chủ tịch Fed Richmond Tom Barkin, Chủ tịch Fed Boston Susan Collins và Chủ tịch Fed Kansas City Jeff Schmid đều tránh nêu kỳ vọng về hai cuộc họp cuối năm, thay vào đó nhấn mạnh các dữ liệu sắp công bố. “Hãy xem tình hình diễn biến thế nào”, Barkin nói.

Sau các bài phát biểu của Jefferson và Williams, Thống đốc Michelle Bowman, quan chức phụ trách giám sát ngân hàng hàng đầu của Fed, cũng cho biết chưa có nhiều lý do cấp thiết để tiếp tục điều chỉnh lãi suất. Trong khi đó, Chủ tịch Fed Dallas Lorie Logan vẫn giữ quan điểm rằng có thể cần nhiều đợt tăng nữa.

Logan, một trong những quan chức Fed ủng hộ tăng lãi suất mạnh mẽ nhất năm nay, nói có lẽ cần nhiều lần tăng bổ sung để đưa lạm phát trở lại hoàn toàn mục tiêu 2%. Tuy nhiên, bà cũng lưu ý phần bù kỳ hạn trên thị trường trái phiếu đang tăng, tức mức lợi suất bổ sung mà nhà đầu tư yêu cầu để nắm giữ nợ dài hạn. Theo bà, sự gia tăng này cũng có thể góp phần làm chậm nền kinh tế.

Eric Wallerstein, chiến lược gia vĩ mô trưởng tại Clocktower Group và từng là cố vấn của cựu Thống đốc Fed Stephen Miran, đánh giá phát biểu của Jefferson và Williams là những nỗ lực rõ ràng nhằm điều chỉnh kỳ vọng thị trường. Ông nói các quan chức đang làm điều họ vẫn thường làm: trao đổi với thị trường khi mức định giá phản ánh một thực tế mà họ coi là “sai”.

Trong khoảng thời gian năm ngày, thị trường đã điều chỉnh mạnh kỳ vọng về lãi suất Fed cho phần còn lại của năm. Cuộc họp tiếp theo của ngân hàng trung ương diễn ra ngày 27-28/10, sau khi dữ liệu giá tiêu dùng ngày 14/10 được công bố.