
Sự nhiệt tình của nhà đầu tư đang quay trở lại.
Mọi con mắt đều đổ dồn vào S&P 500 khi một số biện pháp cho thấy thị trường bò tót đang quay trở lại. Kể từ tuần trước, chỉ số điểm chuẩn đã chính thức tăng 20% so với các mức thấp gần đây.
Nhưng điều đó không có nghĩa là khủng hoảng kinh tế toàn cầu đã kết thúc. Cục Dự trữ Liên bang vẫn đang cố gắng cân bằng nỗ lực chấm dứt lạm phát cao bằng cách tăng hoặc giữ lãi suất ở mức cao mà không gây ra một cuộc suy thoái kinh tế. Chính sách giữ thăng bằng trên dây này đã được áp dụng hơn một năm nay, và trong suốt khoảng thời gian đó lạm phát vẫn còn ở mức cao trong khi ba ngân hàng đã sụp đổ.
Tất cả những điều này ảnh hưởng đến các nhà đầu tư như thế nào? Thực ra nhà đầu tư huyền thoại Warren Buffett đã dự đoán kịch bản kiểu này khi thị trường sụp đổ vào năm 2008, và thật đáng để chúng ta đối chiếu những gì ông nói lúc đó với tình hình diễn ra lúc này.
Sự vận động của thị trường chứng khoán thường đi theo tình trạng của nền kinh tế. Có nhiều lý do khiến cả hai có quan hệ mật thiết với nhau.
Như chúng ta thấy lúc này, lãi suất có ảnh hưởng quan trọng đến cách thức hoạt động của một công ty. Khi lãi suất cao, các công ty sẽ khó vay tiền hơn đồng thời chi phí lãi vay cũng tăng lên, khiến do một phần lớn lợi nhuận bị cắt giảm. Lãi suất cao cũng khiến khách hàng khó vay tiền để chi tiêu hơn, và số tiền họ có sẽ mang lại ít giá trị hơn trong môi trường lạm phát. Điều đó dẫn đến việc cắt giảm chi tiêu một cách tự nhiên và theo đó ảnh hưởng đến tình hình doanh thu. Các công ty có doanh số bán hàng đình trệ, chậm chạp hoặc giảm sút thường không thể hỗ trợ cho việc định giá hoặc giá cổ phiếu ở mức cao.

Các nhà đầu tư cũng có thể có ít tiền hơn để mua cổ phiếu nếu họ cần tiền để trang trải cho các loại chi phí khác. Đầu tư là một công cụ quan trọng để gia tăng sự giàu có trong dài hạn, nhưng trong tình cảnh eo hẹp thì việc trả nợ và trang trải các chi phí sinh hoạt thiết yếu còn cấp bách hơn.
Đây chỉ là một số cách thức mà nền kinh tế có thể ảnh hưởng đến cách vận hành của thị trường chứng khoán.
Tuy nhiên, dù cả hai có mối liên hệ với nhau, nhưng thị trường chứng khoán không phải lúc nào cũng hợp lý và không phải lúc nào cũng phản ánh tình hình kinh tế hiện tại.
Trong cuộc khủng hoảng tài chính năm 2008, Warren Buffett đã gửi một thông điệp rõ ràng trong bức thư gửi cổ đông hàng năm như sau: “Chúng tôi chắc chắn... rằng nền kinh tế sẽ rơi vào tình trạng hỗn loạn trong cả năm 2009 - và thậm chí có lẽ còn kéo dài lâu hơn nữa. Nhưng kết luận đó không cho chúng ta biết liệu thị trường chứng khoán sẽ tăng hay giảm.”
Năm 2008, S&P 500 giảm 37%. Con số đó đã tăng lên 26,5% vào năm sau đó, mặc dù, như Buffett đã nói, nền kinh tế lúc ấy vẫn còn đang phục hồi sau cuộc khủng hoảng thế chấp.
Hãy so sánh tình hình lúc đó với năm 2022, khi S&P 500 mất 18% giá trị, tương đương khoảng một nửa mức giảm năm 2008. Trong hơn 50 năm qua, sau giai đoạn thị trường sụt giảm luôn là giai đoạn tăng trưởng, với hai trường hợp ngoại lệ.
Nền kinh tế chắc chắn đang chịu áp lực. Việc tạm dừng tăng lãi suất có thể sẽ làm cho mức tăng lạm phát vẫn còn nhanh hơn mong muốn của các nhà hoạch định chính sách, nhưng tiếp tục tăng lãi suất có thể khiến chúng ta rơi vào suy thoái. Tại thời điểm này, các dự đoán về việc liệu trước mắt chúng ta có phải là một cuộc suy thoái hay không vẫn còn hỗn loạn.
Với niềm tin mới tìm thấy ở Phố Wall, S&P 500 hiện đã tăng hơn 15% trong năm nay. Có vẻ như chúng ta có thể hướng tới một kịch bản khác, trong đó nền kinh tế gặp nhiều sóng gió nhưng thị trường lại vẫn sẽ phát triển mạnh.

Buffett thường nói về niềm tin của ông vào nước Mỹ, và niềm tin vào thị trường chứng khoán là lá phiếu tín nhiệm vào tiềm năng tương lai của doanh nghiệp Mỹ. Vì vậy, mặc dù có vẻ như hiện nay đang không có sự đồng bộ giữa nền kinh tế và thị trường chứng khoán, nhưng cũng không nhất thiết mọi việc phải diễn ra như vậy. Đầu tư vào hiệu quả hoạt động trong quá khứ của một công ty chẳng bao giờ đem lại ý nghĩa gì; mục tiêu luôn luôn phải là suy nghĩ về tương lai. Vì vậy, khi thị trường chứng khoán tăng trước khi nền kinh tế bắt kịp, đây giống như là phần khởi động.
Buffett lái các nhà đầu tư không chú ý đến những dự đoán trong ngắn hạn. Ông coi những dự đoán đó là “còn tồi tệ hơn cả đồ bỏ đi.” Trớ trêu là chính ông đã tự mình đưa ra dự đoán vào năm 2008. Nhưng dự đoán đó không liên quan đến hoạt động của thị trường chứng khoán và cũng không ảnh hưởng đến cách tiếp cận đầu tư của ông. Ông nhấn mạnh rằng trong thời điểm thuận lợi và khó khăn, ông đều luôn tập trung vào bốn điều sau đây cho các doanh nghiệp của mình: duy trì vị thế tài chính vững chắc, mở rộng lợi thế cạnh tranh, phát triển các nguồn thu nhập mới và nuôi dưỡng các nhà quản lý hàng đầu.
Các nhà đầu tư không chắc chắn phải làm gì trong bối cảnh thị trường đang thay đổi nên tiếp tục tìm kiếm những doanh nghiệp tuyệt vời có tiềm năng lâu dài mạnh mẽ với mức giá hấp dẫn. Những dự đoán hoặc nỗi sợ hãi trong ngắn hạn sẽ sinh sôi nảy nở, vì vậy đừng quá chú trọng vào đó mà hãy cứ đi đúng hướng.
Hoàng Dương – Theo Fool