Apple: lạm phát cao nhất trong nhiều thập kỷ đang ảnh hưởng đến công ty như thế nào?

• Apple phải đối mặt với chi phí logistics toàn cầu ngày càng tăng và lương nhân viên cao hơn, cũng như khả năng người tiêu dùng ngừng nâng cấp iPhone của họ.
• Các đợt phong tỏa ngừa Covid-19 ở Trung Quốc và những thách thức khác có thể khiến doanh thu của Apple thâm hụt 8 tỷ USD.
• “Chúng tôi chắc chắn đang nhìn thấy ​​một mức độ lạm phát mà tôi nghĩ rằng mọi người đều đang nhìn thấy,” CEO Tim Cook cho biết vào tháng 4.

Lần cuối cùng Apple phải đối mặt với một môi trường lạm phát như hiện nay, họ chỉ mới trở thành một công ty đại chúng trong chưa đầy một năm và sản phẩm bán chạy nhất của họ là máy tính gia đình Apple II.

Vào tháng 5/2022, tỷ lệ lạm phát hàng năm ở Mỹ đã đạt đến 8,6%, mức cao nhất kể từ năm 1981. Các thị trường lớn khác của Apple cũng đang chứng kiến ​​mức lạm phát tương tự hoặc thậm chí cao hơn.

Nhà Táo đang phải đối mặt với chi phí logistics toàn cầu ngày càng tăng và lương nhân viên cao hơn, cũng như khả năng người tiêu dùng ngừng nâng cấp iPhone vì sức mua bị lạm phát bào mòn. Apple cũng đang phải đối mặt với những hạn chế nguồn cung liên quan đến các đợt phong tỏa ngừa Covid ở Trung Quốc – có thể khiến doanh thu thâm hụt khoảng 8 tỷ USD.

Nhiều công ty, đặc biệt là những công ty có sức mạnh định giá, có thể chuyển chi phí cao hơn cho khách hàng của họ bằng cách tăng giá, đặc biệt nếu nhu cầu cao. Apple đã không tăng giá iPhone ở Mỹ nhưng thường xuyên điều chỉnh giá trên toàn thế giới để phản ứng với những biến động tiền tệ. Trong một số năm, Apple đã thay đổi cơ cấu định giá sản phẩm của mình đối với các thiết bị mới vào mùa thu.

Apple cũng có thể chịu một phần chi phí, thu hẹp biên lợi nhuận của mình trong khi giữ giá ổn định để tránh làm giảm nhu cầu.

“Từ quan điểm lạm phát, chúng tôi đang nhìn thấy lạm phát,” CEO Apple Tim Cook nói với nhà đầu tư trong cuộc gọi thu nhập hồi tháng 4. “Lạm phát đang hoặc đã xuất hiện rõ ràng trong biên lợi nhuận gộp và chi phí hoạt động của chúng tôi trong quý trước, và được tính trong hướng dẫn mà [CFO] Luca [Maestri] đã đưa ra cho quý này. Vì vậy, chúng tôi chắc chắn đang nhìn thấy ​​một mức độ lạm phát mà tôi nghĩ rằng mọi người đều đang nhìn thấy.”

Chi phí tăng

Cook cho biết có ít nhất hai nơi mà lạm phát đang được thể hiện trên bảng cân đối kế toán của công ty: biên lợi nhuận gộp và chi phí hoạt động.

Biên lợi nhuận gộp của Apple trong quý tháng 3 đã đạt 43,7%, cao hơn kỳ vọng của các nhà phân tích, nhưng đã giảm nhẹ so với quý tháng 12 – mức cao nhất kể từ năm 2012 – theo dữ liệu của FactSet.

Maestri cho biết biên lợi nhuận của Apple sẽ giảm xuống trong quý tháng 6, đạt khoảng 42% đến 43%. Nhưng lợi nhuận của Apple đã mở rộng trong thời kỳ đại dịch và vẫn cao so với mức trung bình trong lịch sử.

Chi phí hoạt động trong quý là 12,58 tỷ USD, tăng gần 19% so với cùng kỳ năm ngoái. Trong quý tháng 6, Apple dự báo chi phí hoạt động sẽ tăng lên khoảng 12,8 tỷ USD.

Cước phí vận tải là một nguồn quan trọng dẫn đến các mức tăng chi phí đó.

“Vận chuyển hàng hóa là một thách thức lớn,” Cook nói hồi tháng 4. “Từ quan điểm lạm phát và từ quan điểm nguồn cung.”

Một khoản chi phí gia tăng khác liên quan đến tình trạng thiếu chip bán dẫn do các đợt phong tỏa ngừa Covid-19 của Trung Quốc trong nửa đầu năm và tìm trạng thiếu hụt tổng thể của những con chip ít tiên tiến hơn cần thiết để hoàn thiện các sản phẩm của công ty. Tuy nhiên, Cook cho biết một số thành phần đang trở nên rẻ hơn.

Apple cũng có thể phải đối mặt với chi phí lao động đắt đỏ hơn. Công ty đang tăng lương cho nhân viên tại trụ sở và tại các cửa hàng bán lẻ của mình để đáp ứng các điều kiện thị trường sau khi một số đối thủ, bao gồm Google, Amazon và Microsoft, đã thực hiện những thay đổi đối với các khoản lương thưởng của họ vào đầu năm nay nhằm thu hút và giữ chân các tài năng công nghệ hàng đầu.

Nhà phân tích Katy Huberty của Morgan Stanley cho biết: “Các công ty khác mà chúng tôi theo dõi đang không đạt kỳ vọng lợi nhuận do lạm phát chi phí, nhưng Apple xem rổ chi phí của mình là tương đối ổn định với chi phí hàng hóa thấp hơn bù đắp cho chi phí nhân công và vận chuyển cao hơn,” nhà phân tích Katy Huberty của Morgan Stanley cho biết trong một lưu ý sau báo cáo thu nhập.

Doanh thu có khả năng giảm tốc

Nhưng chi phí gia tăng không phải là viễn cảnh tồi tệ nhất đối với Apple. Rủi ro lớn hơn là lạm phát và các điều kiện kinh tế vĩ mô khác ảnh hưởng tiêu cực đến nhu cầu đối với các sản phẩm của Apple.

Theo truyền thống, trong thời kỳ suy thoái kinh tế hoặc khi sức mua sụt giảm, người tiêu dùng sẽ ngừng mua hàng hóa lâu bền, bao gồm cả đồ điện tử, các nhà kinh tế cho biết.

Trong trường hợp của Apple, điều này có thể đồng nghĩa với việc những người tiêu dùng đã mua điện thoại cách đây hai hoặc ba năm có khả năng quyết định không nâng cấp lên mẫu điện thoại mới nhất trong năm nay và giảm chi phí cho đến khi điều kiện kinh tế được cải thiện.

“Đôi khi bạn chỉ cần thận trọng và trì hoãn việc mua hàng,” Jim Wilcox, một nhà kinh tế của Đại học California Berkeley, cho biết.  “Chờ xem là một chiến lược tài chính rất hợp lý.”

Nhà đầu tư đã cảm thấy thoải mái hơn rất nhiều khi khách hàng rất trung thành với Apple và có khả năng sẽ tiếp tục nâng cấp thiết bị của họ thường xuyên. Tuy nhiên, một giai đoạn kinh tế giảm tốc liên quan đến lạm phát có thể khiến niềm tin đó bị nghi ngờ, làm ảnh hưởng đến thu nhập của Apple.

“Trong trường hợp của Apple, họ có một hệ sinh thái rất mạnh, khách hàng của họ rất trung thành,” nhà phân tích Toni Sacconaghi của Bernstein cho biết trên CNBC tuần này. “Nhưng phần lớn doanh thu của họ được tạo ra từ việc bán sản phẩm và phần lớn được thúc đẩy bởi những khách hàng trung thành. Do đó, nếu rơi vào tình trạng suy thoái, khách hàng có thể trì hoãn việc mua hàng hoặc trì hoãn việc nâng cấp. Vì vậy, dòng doanh thu đó không chính xác là lặp đi lặp lại mà phần lớn được tính trên cơ sở giao dịch.”

Apple vẫn chưa cho thấy sự yếu kém. Hồi tháng 4, công ty đã cho biết nhu cầu vẫn ở mức cao và họ chưa thấy có dấu hiệu suy giảm niềm tin của người tiêu dùng. Vấn đề lớn hơn vào lúc đó là sản xuất đủ nguồn cung để đáp ứng nhu cầu cho các sản phẩm của mình.

Nhưng thị trường điện thoại thông minh và máy tính xách tay đang có một số dấu hiệu chậm lại. Các phân khúc cao cấp của thị trường điện thoại thông minh, nơi Apple bán các sản phẩm của mình, đang được duy trì tốt hơn so với phân khúc giá rẻ, mặc dù doanh số điện thoại trên tổng thể đã bắt đầu giảm. Hôm thứ Năm, Micron Technology, công ty cung cấp bộ nhớ cho các thiết bị của Apple, đã cảnh báo rằng họ dự kiến ​​cả doanh số điện thoại thông minh và máy tính cá nhân sẽ thấp hơn đáng kể so với ước tính trước đó do nhu cầu tiêu dùng suy yếu, một phần do lạm phát gia tăng trên toàn thế giới.

Theo ước tính gần đây của Counterpoint Research, số lượng lô hàng các thiết bị cao cấp có giá từ 400 USD trở lên đã giảm 8% trong Q1, trong khi toàn thể thị trường giảm 10%.

Các khách hàng giàu có là vùng đệm công ty

Apple có thể chấp nhận một số chi phí bổ sung. Doanh thu của công ty đã tăng trong hai năm qua. Họ cũng duy trì một mức biên lợi nhuận ổn định khiến các đối thủ cạnh tranh trong không gian phần cứng phải ghen tị.

Nhưng Apple có thể không phải hấp thụ hết những khoản chi phí cao hơn đó.

Khách hàng của Nhà Táo thường có thu nhập khả dụng lớn hơn đáng kể so với khách hàng mua thiết bị Android – những người có xu hướng lựa chọn dựa trên giá cả.

Trong “thị trường siêu cao cấp” – điện thoại có giá trên 1.000 USD – Apple chiếm đến 66% tổng số thiết bị được xuất xưởng trong Q1, theo Counterpoint.

“Với lạm phát gia tăng trên toàn cầu, các phân khúc giá rẻ có thể bị ảnh hưởng nặng nề hơn,” các nhà nghiên cứu của Counterpoint viết.

Một khảo sát của Morgan Stanley hồi tháng 6 cho biết 70% người tiêu dùng Mỹ đang có kế hoạch cắt giảm chi tiêu trong sáu tháng tới vì lạm phát. Nhưng các hộ gia đình giàu có – khách hàng của Apple – lại có vẻ tích cực hơn về tình hình tài chính của họ và quỹ đạo của nền kinh tế.

“Các hộ gia đình có thu nhập từ 150 nghìn USD trở lên thường có khả năng chống chịu tốt hơn; tỷ lệ người tiêu dùng có kế hoạch cắt giảm chi phí được tìm thấy nhiều hơn ở nhóm trung lưu,” các nhà phân tích của Morgan Stanley viết.

Trong 5 năm qua, Apple đã nhiều lần tăng giá iPhone của mình.

Hồi năm 2017, Apple đã giới thiệu một mẫu iPhone cao cấp trị giá 1.000 USD, thu hút một tỷ lệ đáng kể khách hàng sẵn sàng trả tiền cho một thiết bị mạnh mẽ hơn. Gần đây hơn, Apple đã âm thầm tăng giá khởi điểm cho dòng máy bán chạy nhất trong năm 2020 – vào thời điểm đó là iPhone 12 – từ 699 USD lên 799 USD.

Hôm thứ Sáu, Reuters cho biết Apple đã tăng giá bán mẫu điện thoại hàng đầu của mình tại Nhật Bản lên gần 1/5, với mức giá rẻ nhất cho iPhone 13 hiện tương đương 870 USD.

Liệu có khả năng công ty tăng giá trên diện rộng hơn trong năm nay? Cook đã không loại trừ khả năng đó.

Huân Hà - theo cnbc