Lợi suất trái phiếu Mỹ tăng khi nợ công chạm 40.000 tỷ USD

Diễn biến bất thường của lợi suất kỳ hạn 10 năm cho thấy thị trường đang chú ý nhiều hơn đến thâm hụt ngân sách và khả năng hấp thụ nợ của Mỹ.

Thị trường trái phiếu Kho bạc Mỹ gần đây ghi nhận lợi suất dài hạn đi lên ngay cả khi nhiều dữ liệu kinh tế thấp hơn kỳ vọng. Robin Brooks, thành viên cấp cao tại Brookings Institution, cho rằng diễn biến này phản ánh áp lực tăng lợi suất từ chính thị trường trái phiếu.

Trong bài đăng trên Substack hôm thứ Ba, Brooks cho biết chính sách của Mỹ đang tập trung vào việc ngăn chi phí vay dài hạn tăng mạnh. Ông dẫn kế hoạch của Bộ trưởng Tài chính Scott Bessent nhằm tăng gấp đôi quy mô mua lại nợ và bài phát biểu tại Jackson Hole của Chủ tịch Cục Dự trữ Liên bang Mỹ Kevin Warsh về cam kết kiểm soát lạm phát.

Theo Brooks, trong lịch sử, những số liệu cho thấy hoạt động kinh tế suy yếu thường kéo lợi suất dài hạn đi xuống. Tuy nhiên, trong tháng qua, nhiều dữ liệu kinh tế liên tục thấp hơn dự báo nhưng lợi suất vẫn tăng, ngoại trừ báo cáo việc làm công bố hôm thứ Sáu cao hơn kỳ vọng.

Căng thẳng trong cuộc chiến của Mỹ với Iran cũng gia tăng trong những tuần gần đây. Giao tranh leo thang và chưa có dấu hiệu tiến triển ngoại giao đã đẩy giá dầu tăng trở lại, làm triển vọng lạm phát xấu đi.

Brooks cho rằng diễn biến khác thường của lợi suất trái phiếu Kho bạc kỳ hạn 10 năm cho thấy nhu cầu đối với nợ của Mỹ yếu hơn bề ngoài. Việc lợi suất tách khỏi xu hướng của dữ liệu kinh tế có thể phản ánh sự chú ý ngày càng lớn của thị trường đối với triển vọng thâm hụt ngân sách.

Nợ của Mỹ hiện đạt 40.000 tỷ USD và trở thành một trong những tâm điểm chính tại Phố Wall, bên cạnh làn sóng đầu tư trí tuệ nhân tạo. Lợi suất tại các nền kinh tế lớn khác, gồm Anh, Pháp, Đức và Nhật Bản, cũng tăng mạnh.

Kể từ đại dịch COVID-19, nhiều chính phủ tiếp tục duy trì mức chi tiêu cao trong khi thâm hụt ngân sách gia tăng. Trong những năm gần đây, lãi suất đã tăng mạnh để đối phó lạm phát, còn làn sóng AI đưa hàng trăm tỷ USD mỗi năm vào nền kinh tế.

Cơ cấu bên mua nợ Mỹ cũng thay đổi. Các ngân hàng trung ương nước ngoài và những tổ chức từng sử dụng trái phiếu Kho bạc như nơi trú ẩn an toàn đã giảm vai trò trên thị trường, đồng thời chuyển nhiều hơn sang các tài sản thay thế như vàng.

Norges Bank Investment Management, quỹ đầu tư quốc gia lớn nhất thế giới với 2.300 tỷ USD tài sản, đã đề xuất tái cơ cấu danh mục nợ theo hướng giảm tỷ trọng trái phiếu Kho bạc Mỹ. Trong khi các bên mua truyền thống rút lui, quỹ phòng hộ trở thành nhóm tham gia lớn hơn và nhạy cảm hơn với giá, góp phần làm tăng biến động.

Bộ Tài chính Mỹ vì vậy phải cung cấp mức lợi suất đủ hấp dẫn để duy trì nhu cầu của nhà đầu tư trái phiếu. Thâm hụt ngân sách đang tiến gần 2.000 tỷ USD mỗi năm, trong khi chưa có dấu hiệu các nhà lập pháp sẽ sớm kiềm chế mức thâm hụt này.

Ed Yardeni, một chuyên gia lâu năm tại Phố Wall, có cách lý giải khác khi cho rằng lợi suất đang trở về mặt bằng từng tồn tại trước khủng hoảng tài chính toàn cầu và đại dịch COVID-19. Ông đồng thời thừa nhận quỹ đạo nợ hiện tại của Mỹ không bền vững và ghi nhận lợi suất trái phiếu Kho bạc vẫn nằm trong phạm vi 4,00%-5,00%.