Phố Wall lo ngại về thị trường trái phiếu sau các động thái của Bộ trưởng Tài chính Mỹ

Các chuyên gia tài chính Phố Wall cho rằng Bộ trưởng Tài chính Mỹ Scott Bessent đang phát đi những tín hiệu mới cho thấy chính quyền muốn ngăn lợi suất trái phiếu chính phủ Mỹ tăng quá mạnh, trong bối cảnh lãi suất dài hạn leo lên mức cao nhất trong 19 năm và làm gia tăng chi phí vay đối với người mua nhà cũng như doanh nghiệp.

Trong vòng một tuần, ông Bessent đã thực hiện một loạt động thái được giới đầu tư nhìn nhận là nhằm giảm áp lực lên thị trường trái phiếu Kho bạc. Đầu tiên, Mỹ tiến hành can thiệp vào thị trường ngoại hối để hỗ trợ đồng yen, lần đầu tiên kể từ năm 1998. Động thái này giúp giảm nguy cơ Nhật Bản phải bán trái phiếu chính phủ Mỹ để huy động USD phục vụ việc mua yen. Ông Bessent đồng thời đề cập đến một công cụ của Fed mà Nhật Bản có thể sử dụng trong tương lai để tiếp cận nguồn USD.

Sau đó, trong thông báo về kế hoạch phát hành trái phiếu hàng quý vào tuần trước, Bộ Tài chính Mỹ bất ngờ thay đổi cách diễn đạt về quy mô phát hành. Theo các nhà đầu tư, thay đổi này mở ra khả năng Washington có thể giảm lượng trái phiếu kỳ hạn dài được bán ra thị trường.

Ông Bessent cũng liên tục xuất hiện trên truyền thông và mạng xã hội để bảo vệ chiến lược truyền thông mới của Chủ tịch Fed Kevin Warsh. Sau cuộc họp tháng trước, những phát biểu của ông Warsh khiến lợi suất trái phiếu tăng mạnh do thị trường không nhận được thông tin rõ ràng về cách thức và thời điểm Fed có thể kiểm soát lạm phát.

Nhìn tổng thể, các động thái trên cho thấy ông Bessent đang sử dụng những công cụ nằm trong khả năng của Bộ Tài chính để hạn chế đà tăng của lợi suất trái phiếu dài hạn. Lợi suất hiện chịu áp lực từ lạm phát dai dẳng và tình trạng thâm hụt ngân sách gần 2.000 tỷ USD mỗi năm, khiến lượng nợ mới mà chính phủ Mỹ phải phát hành ngày càng lớn.

Bà Priya Misra, nhà quản lý danh mục tại JPMorgan Asset Management, nhận định Fed và Bộ Tài chính Mỹ nhiều khả năng đang lo ngại về mức lợi suất ở kỳ hạn dài. Theo bà, việc can thiệp vào thị trường yen, ủng hộ ông Warsh và khả năng giảm nguồn cung trái phiếu dài hạn có thể là cách Bộ Tài chính phát tín hiệu rằng họ nhận thức rõ biến động của thị trường lãi suất và sẵn sàng sử dụng các công cụ trong tay.

Tuy nhiên, khả năng tác động của ông Bessent vẫn có giới hạn bởi thị trường trái phiếu chịu ảnh hưởng từ những yếu tố lớn hơn. Lợi suất trái phiếu Mỹ đã giảm trong phiên thứ Sáu sau khi báo cáo của Bộ Lao động cho thấy thị trường việc làm suy yếu đáng kể, làm gia tăng kỳ vọng nền kinh tế đang giảm tốc. Nếu chỉ số giá tiêu dùng (CPI) công bố thấp hơn dự kiến, xu hướng này có thể được củng cố.

Việc Bộ Tài chính hành động cho thấy chính quyền Mỹ sẵn sàng làm những gì có thể để kéo giảm chi phí vay, phù hợp với ưu tiên mà Tổng thống Donald Trump nhiều lần nhấn mạnh. Trước đó, sau khi trở lại Nhà Trắng, ông Bessent từng cho biết một trong những trọng tâm của chính quyền là giảm lợi suất trái phiếu kỳ hạn 10 năm – mức lãi suất quan trọng làm cơ sở cho lãi suất thế chấp và nhiều khoản vay khác.

Tuy nhiên, các chính sách tài khóa của chính quyền Trump đang khiến mục tiêu này trở nên khó khăn hơn. Các biện pháp cắt giảm chi tiêu chưa tạo ra tác động đáng kể, trong khi chính sách giảm thuế dự kiến làm gia tăng đáng kể nợ công trong thập kỷ tới. Những chỉ trích của ông Trump đối với Fed, bao gồm việc gần đây tái đe dọa sa thải Thống đốc Fed Lisa Cook, cũng khiến nhà đầu tư lo ngại về tính độc lập của ngân hàng trung ương.

Bên cạnh đó, chiến sự tại Iran đã đẩy giá dầu tăng trở lại, tạo thêm cú sốc lạm phát và góp phần đưa lợi suất trái phiếu kỳ hạn 10 năm lên khoảng 4,65%, cao hơn thời điểm ông Trump bắt đầu nhiệm kỳ thứ hai.

Ông John Velis, chiến lược gia kinh tế vĩ mô Mỹ tại BNY, cho rằng với chính sách chi tiêu hiện tại cùng tác động từ chiến tranh, việc giảm áp lực lên phần cuối của đường cong lợi suất sẽ không dễ dàng.

Trong bối cảnh đó, quyết định hỗ trợ đồng yen của ông Bessent được cho là có tác dụng gián tiếp đối với thị trường trái phiếu Mỹ. Việc đồng yen suy yếu và lợi suất trái phiếu Nhật Bản tăng đã góp phần thúc đẩy làn sóng bán trái phiếu Kho bạc Mỹ trong thời gian gần đây. Nếu Nhật Bản không cần bán trái phiếu Mỹ để huy động USD, áp lực này có thể giảm bớt.

Ông Bessent cũng ủng hộ việc mở rộng Foreign and International Monetary Authorities Repo Facility của Fed, cho phép các ngân hàng trung ương nước ngoài vay USD bằng cách thế chấp trái phiếu Kho bạc Mỹ.

Peter Boockvar, Giám đốc đầu tư tại Onepoint BFG, cho rằng thị trường trái phiếu Kho bạc Mỹ dường như đã trở nên mong manh đến mức chính quyền phải khuyến khích các nhà đầu tư nước ngoài hạn chế bán trái phiếu.

Vài ngày sau động thái can thiệp thị trường ngoại hối, Bộ Tài chính Mỹ tiếp tục tạo bất ngờ khi thay đổi một cụm từ trong thông báo phát hành trái phiếu định kỳ. Thay vì nói đang xem xét khả năng "tăng" quy mô phát hành trái phiếu coupon và trái phiếu lãi suất thả nổi, Bộ Tài chính chuyển sang sử dụng từ "thay đổi".

Các nhà đầu tư trái phiếu cho rằng cách diễn đạt này có thể là tín hiệu về khả năng giảm lượng phát hành trái phiếu kỳ hạn dài – nhóm đang chịu áp lực lớn nhất. Theo khảo sát của BMO Capital Markets, 61% khách hàng hiện dự đoán quy mô các đợt đấu giá trái phiếu kỳ hạn 30 năm tiếp theo sẽ giảm thay vì tăng.

Dù vậy, việc điều chỉnh cơ cấu kỳ hạn phát hành chỉ có thể giải quyết một phần vấn đề. Yếu tố quan trọng hơn vẫn là bằng chứng cho thấy lạm phát thực sự quay trở lại tầm kiểm soát sau nhiều năm vượt mục tiêu 2% của Fed. Chỉ khi đó, nhà đầu tư trái phiếu mới có thể chấp nhận cho chính phủ Mỹ vay với mức lợi suất thấp hơn.

Sau khi những phát biểu của Chủ tịch Fed Kevin Warsh làm dấy lên nghi ngờ về khả năng kiểm soát lạm phát và khiến thị trường trái phiếu bán tháo, ông Bessent đã lên tiếng bảo vệ người đứng đầu Fed. Trong một cuộc phỏng vấn với CNBC tuần trước, ông cho rằng thị trường cần "giải độc" khỏi việc quá phụ thuộc vào những phát ngôn của Fed và tin rằng ngân hàng trung ương sẽ cân bằng giữa mục tiêu tăng trưởng và kiểm soát lạm phát.

Phoebe White, Trưởng bộ phận chiến lược lãi suất Mỹ tại UBS, cho rằng các biện pháp gần đây của Bộ Tài chính có thể chỉ tạo ra tác động hạn chế. Tuy nhiên, theo bà, chúng cho thấy một điều rõ ràng: nếu Bộ Tài chính có bất kỳ công cụ nào có thể sử dụng để ngăn lợi suất dài hạn tiếp tục tăng, cơ quan này sẽ sẵn sàng sử dụng chúng.