Qua cơn bĩ cực đến hồi thái lai, TTCK chờ hết mưa trời sẽ lại sáng

Sau ba năm khó khăn, đội Golden State Warriors đã có màn tái xuất trở lại ngôi vương của NBA, và họ đã phải trải qua nhiều thăng trầm vì vấn đề chấn thương để đến được cái đích cuối cùng. Tấm gương từ họ cũng ẩn chứa một bài học thú vị về thị trường chứng khoán vào thời suy thoái kèm những nỗi sợ hãi vốn đang khiến các nhà đầu tư trở nên hoang mang vào lúc này.

Sau cú lao dốc của thị trường chứng khoán vào tuần trước, các nhà đầu tư có lẽ đang tự hỏi liệu tình hình có thể tệ hơn đến mức nào nữa. Chỉ số S&P 500 (SPX, +0,22%) giảm đến 5,8%, mức giảm sâu nhất trong vòng một tuần kể từ tháng 03/2020, trong khi chỉ số Bình quân Công nghiệp Dow Jones (DJIA, –0,13%) và Nasdaq Composite (COMP, +1,43%) đều giảm 4,8%.

Đó là “đợt bán thái tồi tệ nhất trong lịch sử của S&P 500”, theo nhà phân tích Jason Goepfert của Sundial Capital Research. Ông cho biết đã có 5 phiên kể từ ngày 08/06 khi có hơn 90% cổ phiếu thuộc chỉ số này kết thúc trong sắc đỏ. Câu hỏi đặt ra bây giờ là thị trường còn có thể giảm sâu đến mức nào nữa.

Đáp án là còn có thể sâu hơn . Nhịp giảm trong tuần khiến S&P 500 rơi vào vùng thị trường “gấu” là do lợi suất trái phiếu chính phủ Mỹ tăng, một số dữ liệu kinh tế cho ra kết quả yếu kém và tất nhiên, do Cục Dự trữ Liên bang lần đầu tiên nâng lãi suất lên 0,75% kể từ năm 1994.

Và mọi có thể còn chưa dừng lại ở đó. Với chiến lược chống lạm phát vô tiền khoán hậu trong 40 năm qua, Fed có thể tăng lãi suất cao hơn mức dự kiến ​​hiện tại với 89% khả năng tăng thêm 0,75% nữa vào tháng 7, mặc dù vậy khả năng xảy ra kịch bản này vào tháng 9 là thấp hơn nhiều. Trong khi đó, các dấu hiệu suy thoái kinh tế đã xuất hiện trong tuần qua khi giá nhà ở tại Mỹ trong tháng 5 đã bắt đầu giảm 14% so với tháng trước và doanh số bán lẻ cũng giảm 0,3%.

“Fed cần phải làm giảm lạm phát xuống và khi đó nền kinh tế sẽ bị giảm tốc độ tăng trưởng,” Dave Donabedian, Giám đốc đầu tư tại CIBC Private Wealth US, cho biết.

Một kịch bản như thế này sẽ rất đáng sợ, nhưng mối quan tâm lớn nhất trong ngắn hạn đối với thị trường chứng khoán nói chung có thể sẽ là kết quả báo cáo tài chính. Hiện tại, các BCTC được kỳ vọng sẽ đạt kết quả khá tốt, theo đó các nhà phân tích dự báo kết quả lợi nhuận trung bình sẽ tăng trưởng 11% lên 228 USD/cổ phiếu vào năm 2022 và tăng trưởng 9,6% lên gần 250 USD vào năm 2023.

Nhưng chiến lược gia Chris Harvey của Wells Fargo dự đoán các doanh nghiệp sẽ mang tâm trạng lo lắng hơn nhiều trong các đợt đại hội cổ đông tiếp theo theo kiểu thay đổi thái độ đột ngột như giai đoạn năm 2007.

“Nhìn chung, chúng tôi cho rằng thị trường đã nhanh chóng chuyển từ trang thái lo ngại về vấn đề cầu vượt cung sang cung vượt cầu và triển vọng của các công ty sẽ thay đổi đáng kể khi kết quả lợi nhuận được hé lộ,” ông Harvey giải thích. Nhà phân tích này cũng khuyến nghị nhà đầu tư nên tránh xa các cổ phiếu “bom xịt” như Walt Disney (DIS), Etsy (ETSY), Netflix (NFLX) và Boeing (BA).

Nếu ông tiên đoán đúng, dự báo lợi nhuận sẽ phải giảm xuống và S&P 500, vốn đang có mức PE dự tính là 15,4 lần (giá gấp 15,4 lần lợi nhuận kỳ vọng trong 12 tháng tới), sẽ không rẻ như mọi người đang tưởng. Nhà phân tích David Kostin của Goldman Sachs lưu ý rằng nếu các công ty thuộc S&P 500 lãi 239 USD và giao dịch ở mức PE 17 lần, thì chỉ số này sẽ có mức điểm là 4165, cao hơn 13% so với mức đóng cửa của ngày thứ Sáu. Đó là kịch bản lạc quan.

Nhưng nếu lợi nhuận năm 2023 giảm xuống thấp hơn, giả sử là 225 USD và tỷ lệ PE giảm xuống còn 14 lần, thì chỉ số S&P 500 có thể rơi xuống mức 3150 điểm, tức là giảm 14% so với mức đóng cửa ngày thứ Sáu. “Những nhà đầu tư nào đang tìm kiếm cơ hội ở các cổ phiếu giá trị thì hãy nên cân nhắc về cả định giá và rủi ro sụt giảm ước tính lợi nhuận,” ông viết.

Tuy nhiên, thị trường cũng chưa đến mức sụp đổ toàn diện. Jim Stack, chủ tịch của InvesTech Research, đã giảm tỷ lệ sở hữu chứng khoán xuống 44% trong tuần qua, cơ cấu lại danh mục đầu tư theo kiểu phòng thủ nhất kể từ khi bong bóng công nghệ nổ ra vào năm 2000. Ông vẫn không tỏ ra bi quan về điều này. Thay vào đó, ông lại đang hướng về tương lai. “Tin tốt là giai đoạn này cuối cùng sẽ mang lại một trong những cơ hội mua gom hàng rẻ tốt nhất trong nhiều thập kỷ qua,” ông viết. “Nhưng hiện tại, sự kiên nhẫn mới là yếu tố tối quan trọng.”

Tuy sẽ mất thời gian, nhưng thị trường sẽ có thời điểm mang lại cảm giác chiến thắng cho nhà đầu tư như đã từng trước đây. Hãy đặt niềm tin của bạn vào tương lai đó.

Đăng Khoa - Theo barrons.com