Giá dầu hạ nhiệt, AI có thể trở thành thách thức lạm phát mới của Fed?

Khi giá dầu giảm trở lại nhờ eo biển Hormuz được mở cửa và nguy cơ gián đoạn nguồn cung năng lượng tạm lắng xuống, giới phân tích cho rằng Cục Dự trữ Liên bang Mỹ (Fed) có thể sẽ phải đối mặt với một nguồn gây áp lực lạm phát mới: làn sóng đầu tư khổng lồ vào trí tuệ nhân tạo (AI).

Các tập đoàn công nghệ như Amazon, Google và Microsoft đang đẩy mạnh xây dựng hạ tầng AI với quy mô chưa từng có, từ mua hàng triệu chip chuyên dụng đến xây dựng các trung tâm dữ liệu sử dụng hệ thống làm mát bằng chất lỏng. Theo TD Cowen, nhóm các "hyperscaler" sẽ chi khoảng 745 tỷ USD trong năm nay và tiếp tục duy trì mức đầu tư trên 1.000 tỷ USD vào năm 2027 và 2028. Quy mô đầu tư này được dự báo sẽ tương đương khoảng 3% GDP của Mỹ trong năm tới, tăng mạnh so với mức dưới 0,5% vào năm 2020.

Làn sóng đầu tư mạnh mẽ đang bắt đầu tạo áp lực lên giá cả. Nhu cầu lớn đối với chip nhớ, chip lưu trữ và các linh kiện phục vụ AI đã lan sang nhiều ngành khác như điện thoại thông minh, ô tô và thiết bị điện tử tiêu dùng. Apple mới đây cũng thông báo tăng giá iPad và MacBook do chi phí bộ nhớ và lưu trữ tăng cao.

Ông Oscar Muñoz, Trưởng bộ phận Kinh tế của TD Securities, cho rằng giai đoạn đầu của cuộc cách mạng AI sẽ mang tính lạm phát khi nhu cầu đầu tư tăng nhanh hơn khả năng mở rộng nguồn cung. Theo ông, điều này có thể khiến lãi suất trung lập của nền kinh tế tăng lên và buộc Fed phải cân nhắc duy trì hoặc thậm chí nâng lãi suất.

Quan điểm này trái ngược với kỳ vọng trước đây rằng AI sẽ nhanh chóng thúc đẩy năng suất lao động, kéo giảm lạm phát và tạo điều kiện để Fed cắt giảm lãi suất. Chủ tịch Fed Kevin Warsh trong cuộc họp báo đầu tiên sau khi nhậm chức không còn nhấn mạnh quan điểm này mà cho biết ưu tiên hiện nay vẫn là đưa lạm phát trở về mục tiêu.

Ông Greg Daco, Kinh tế trưởng của EY, nhận định nhiều người đang hiểu sai về tác động của các cuộc cách mạng công nghệ. Theo ông, những giai đoạn đầu luôn đòi hỏi lượng vốn đầu tư rất lớn, khiến giá cả tăng do nguồn cung không theo kịp nhu cầu. Chỉ khi hạ tầng hoàn thiện, doanh nghiệp áp dụng công nghệ rộng rãi và năng suất lao động cải thiện thì AI mới thực sự tạo ra áp lực giảm lạm phát.

Quan điểm này cũng nhận được sự đồng tình từ nhiều quan chức Fed. Chủ tịch Fed Minneapolis Neel Kashkari cho biết ông đã chuyển từ kỳ vọng cắt giảm lãi suất sang dự báo có thể tăng lãi suất trong năm nay, một phần do làn sóng xây dựng trung tâm dữ liệu và áp lực giá cả mà hoạt động này tạo ra. Chủ tịch Fed New York John Williams cũng xem nhu cầu đối với các linh kiện công nghệ phục vụ AI là một trong những yếu tố chính thúc đẩy lạm phát hiện nay.

Trong khi đó, Thống đốc Fed Michael Barr cảnh báo AI khó có thể trở thành lý do để Fed sớm nới lỏng chính sách tiền tệ. Theo ông, nhu cầu điện năng khổng lồ từ các trung tâm dữ liệu có thể vượt quá khả năng đáp ứng của lưới điện, tạo thêm áp lực lên chi phí năng lượng và giá cả.

Các chuyên gia cho rằng AI vẫn có thể giúp nâng cao năng suất và giảm lạm phát trong dài hạn. Tuy nhiên, trong giai đoạn đầu tư hạ tầng kéo dài nhiều năm tới, Fed có thể phải chấp nhận môi trường lãi suất cao hơn để kiểm soát những áp lực giá mới phát sinh từ cuộc đua AI.