Mỹ tìm cách mở rộng tiếp cận khoáng sản Venezuela sau thỏa thuận dầu mỏ

Washington đang xem xét nhiều biện pháp nhằm tăng sự hiện diện của Mỹ trong ngành khai khoáng Venezuela, bao gồm khả năng ban hành sắc lệnh về khoáng sản quan trọng.

Chính quyền Tổng thống Donald Trump đang tìm cách mở rộng khả năng tiếp cận khoáng sản của Venezuela, trong đó có vàng, sau những động thái nhằm tăng quyền kiểm soát và ảnh hưởng đối với nguồn dầu mỏ của quốc gia Nam Mỹ. Ba nguồn thạo tin cho biết kế hoạch có thể mở cửa ngành khai khoáng Venezuela cho vốn đầu tư Mỹ và giúp các công ty nước này tiếp cận những khoáng sản có ý nghĩa với an ninh quốc gia.

Nỗ lực này nằm trong chiến lược gắn các nguồn tài nguyên của Venezuela với lợi ích kinh tế và chiến lược của Washington, sau khi quân đội Mỹ lật đổ nhà lãnh đạo Nicolas Maduro trong một cuộc đột kích hồi tháng 1. Chính quyền Trump đang cân nhắc nhiều biện pháp để tăng sự tham gia của Mỹ vào ngành khai khoáng Venezuela, bao gồm một sắc lệnh hành pháp có thể tập trung vào khoáng sản quan trọng.

Các nguồn tin cho biết sắc lệnh vẫn đang được soạn thảo và chiến lược của chính quyền Mỹ có thể thay đổi. Giới chức Mỹ cũng đã gặp các doanh nghiệp để thăm dò sự quan tâm đối với việc đầu tư hoặc tham gia ngành khai khoáng Venezuela.

Một lãnh đạo doanh nghiệp khoáng sản quan trọng từng làm việc với chính quyền Mỹ về Venezuela cho biết các bên đang theo dõi chặt chẽ tình hình dầu mỏ và nhận thấy khoáng sản quan trọng có thể trở thành một hướng triển khai song song. Người này đề nghị giấu tên.

Người phát ngôn Nhà Trắng Taylor Rogers cho biết Mỹ và Venezuela đang hưởng lợi từ việc nối lại hợp tác giữa hai chính phủ cùng các khoản đầu tư mới của doanh nghiệp phương Tây vào những ngành chủ chốt của Venezuela. Một quan chức Nhà Trắng nói hiện chưa cần ban hành sắc lệnh hành pháp vì các luật hiện hành đã tạo ra khuôn khổ vững chắc cho đầu tư.

Động thái về khoáng sản nằm trong chiến lược rộng hơn của ông Trump nhằm tái khẳng định ảnh hưởng của Mỹ tại Mỹ Latinh và đối trọng với sự hiện diện kinh tế ngày càng lớn của Trung Quốc trong khu vực. Ông Maduro đã xây dựng quan hệ kinh tế và ngoại giao chặt chẽ với Trung Quốc.

Ông Maduro đang bị giam tại một nhà tù liên bang ở thành phố New York với cáo buộc buôn bán ma túy, điều ông phủ nhận. Sau khi ông bị lật đổ, Phó tổng thống kiêm đồng minh Delcy Rodriguez trở thành tổng thống lâm thời Venezuela và tăng cường hợp tác với Mỹ.

Venezuela sở hữu trữ lượng dầu mỏ lớn và có thể có những mỏ vàng cùng nhiều khoáng sản khác. Chính quyền Trump đã thực hiện một số bước nhằm mở ngành khoáng sản của nước này cho doanh nghiệp Mỹ.

Trong tháng 3, Văn phòng Kiểm soát Tài sản Nước ngoài thuộc Bộ Tài chính Mỹ cho phép một số giao dịch liên quan đến vàng có nguồn gốc Venezuela, bao gồm các hoạt động gắn với công ty khai thác vàng quốc doanh Minerven. Cuối tháng đó, Bộ Tài chính Mỹ mở rộng phạm vi cho phép sang khoáng sản có nguồn gốc Venezuela, bao gồm vàng, đồng thời chấp thuận một số dịch vụ khai khoáng và hoạt động đàm phán các hợp đồng đầu tư tiềm năng.

Các biện pháp này tạo khuôn khổ để doanh nghiệp Mỹ tìm kiếm cơ hội trong ngành khai khoáng Venezuela, trong lúc Washington thúc đẩy khôi phục đầu tư và mở rộng ảnh hưởng đối với ngành dầu mỏ nước này. Tuần trước, ông Trump công bố một thỏa thuận theo đó Mỹ sẽ nắm quyền kiểm soát đa số đối với hơn 65 tỷ thùng dầu thuộc trữ lượng đã được chứng minh của Venezuela, nhưng cấu trúc pháp lý cụ thể chưa được công bố.

Tiềm năng khoáng sản của Venezuela vẫn khó đánh giá do phần lớn dữ liệu địa chất đã cũ. Các nhóm khai thác trái phép cũng kiểm soát những mỏ vàng tại Vành đai Khai khoáng Orinoco, khu vực rộng lớn nằm gần biên giới Venezuela với Guyana và Brazil.

Venezuela từng khai thác vàng, quặng sắt, bauxite và nickel. Tuy nhiên, các công ty khai khoáng và nhà đầu tư có thể cần những nghiên cứu địa chất cập nhật trước khi triển khai khoản đầu tư lớn, do ước tính tài nguyên còn thiếu chắc chắn, cơ sở hạ tầng yếu và hoạt động khai thác trái phép phổ biến.

Năm 2012, giới chức Venezuela từ chối gia hạn quyền khai thác của Anglo American tại mỏ nickel Loma de Niquel. Vào thời điểm đó, mỏ này được ước tính có trữ lượng hơn 4 triệu tấn nickel. Chính phủ Venezuela sau đó tiếp quản các tài sản và đã tìm cách nối lại hoạt động kể từ đó.

Một báo cáo năm 2018 của Chính phủ Venezuela ước tính nước này có 644 tấn vàng, 14,68 tỷ tấn quặng sắt, 321,5 triệu tấn bauxite và 407.885 tấn nickel. Tuy nhiên, báo cáo sử dụng lẫn lộn các thuật ngữ “trữ lượng” và “tài nguyên”, khiến việc xác định khối lượng có thể khai thác hiệu quả về kinh tế trở nên khó khăn.

Một bản đồ năm 2021 của Chính phủ Venezuela, dựa trên dữ liệu thu thập năm 2009, xác định các mỏ của nhiều loại khoáng sản khác, bao gồm đồng, nickel, coltan, uranium và tungsten, nhưng không nêu khối lượng. Venezuela dường như không có trữ lượng đất hiếm đáng kể, nhóm nguyên liệu được sử dụng trong nam châm và các công nghệ tiên tiến khác.

Tháng 4, các nhà lập pháp Venezuela nhất trí thông qua một đạo luật khai khoáng nhằm thúc đẩy đầu tư mới. Luật quy định các mỏ khoáng sản tiếp tục thuộc sở hữu chính phủ và áp mức thuế tài nguyên tối đa bằng 13% tổng giá trị sản lượng khoáng sản.