Nhà Trắng cân nhắc dùng luật quốc phòng để tăng công suất lọc dầu Mỹ

Chính quyền Tổng thống Donald Trump đang đánh giá các phương án hỗ trợ liên bang nhằm tăng công suất lọc dầu trong bối cảnh các nhà máy tại Mỹ hoạt động gần mức tối đa.

Nhà Trắng đang cân nhắc cách sử dụng Đạo luật Sản xuất Quốc phòng để mở rộng công suất lọc dầu của Mỹ, theo hai nguồn thạo kế hoạch của chính quyền. Động thái được xem xét trong bối cảnh xung đột với Iran làm lộ rõ nguy cơ gián đoạn nguồn cung dầu thô toàn cầu và giá nhiên liệu tăng mạnh.

Đề xuất sử dụng đạo luật được thảo luận tại cuộc họp gần đây giữa Tổng thống Donald Trump và lãnh đạo gần một chục công ty lọc dầu Mỹ. Các quan chức Nhà Trắng tìm hiểu cách phân bổ hỗ trợ liên bang để bổ sung công suất, nhưng chưa có quyết định cuối cùng và các bên dự kiến tiếp tục trao đổi.

Lãnh đạo các công ty lọc dầu nói với giới chức rằng nguồn vốn liên bang nên được dùng để nâng hiệu suất hoặc mở rộng các nhà máy hiện có, thay vì tài trợ một nhà máy hoàn toàn mới. Phương án xây mới có chi phí cao hơn đáng kể và cần nhiều năm để hoàn thành.

Đạo luật Sản xuất Quốc phòng trao cho tổng thống quyền rộng rãi trong việc điều phối nguồn lực công nghiệp và cung cấp ưu đãi tài chính cho doanh nghiệp mở rộng sản xuất những vật liệu được coi là quan trọng đối với quốc phòng. Công cụ này chưa từng được sử dụng để bổ sung công suất lọc dầu.

Các cuộc thảo luận mới nhất được triển khai sau quyết định của tổng thống vào tháng 4, cho phép sử dụng đạo luật nhằm hỗ trợ và mở rộng năng lực sản xuất dầu mỏ, lọc dầu và hậu cần của Mỹ. Nhà Trắng chưa nêu cụ thể phương án hỗ trợ nào có thể được lựa chọn.

Mỹ là một trong những quốc gia có ngành lọc dầu lớn nhất thế giới, với mạng lưới nhà máy có khả năng xử lý hàng triệu thùng dầu thô mỗi ngày. Tuy nhiên, giá dầu diesel trung bình toàn quốc đã lần đầu vượt 6 USD/gallon, trong khi giá xăng vẫn ở mức cao.

Người phát ngôn Nhà Trắng Taylor Rogers cho biết công suất lọc dầu có vai trò thiết yếu trong việc bảo đảm Mỹ tiếp cận nguồn năng lượng an toàn, có giá phù hợp và đáng tin cậy. Theo bà, đội ngũ năng lượng của tổng thống đang đánh giá các phương án cụ thể, gồm cải cách quy định, đẩy nhanh cấp phép và tăng đầu tư.

Số liệu mới nhất cho thấy các nhà máy lọc dầu Mỹ đang hoạt động gần hết công suất, với tỷ lệ sử dụng đạt 98%. Nguồn cung toàn cầu thắt chặt cùng nhu cầu cao tiếp tục duy trì áp lực lên giá nhiên liệu.

Công suất lọc dầu của Mỹ đã giảm trong thập niên qua khi các nhà máy không sinh lời phải đóng cửa. Phần lớn năng lực lọc dầu của nước này hiện tập trung tại khu vực Bờ Vịnh.

Trong những tuần gần đây, Nhà Trắng nhiều lần đề cập việc mở rộng công suất lọc dầu trong nước khi được hỏi về cách ứng phó với đợt tăng giá nhiên liệu do xung đột Iran. Chính quyền cũng đang thúc đẩy khả năng tiếp cận các nguồn cung dầu từ nước ngoài.

Ông Trump gần đây bảo đảm cho chính phủ Mỹ quyền sở hữu 35% cổ phần tại North American Blue Energy Partners, một công ty dầu khí tư nhân của Venezuela được cấp quyền phát triển 17 mỏ dầu có khoảng 65 tỷ thùng trữ lượng đã được chứng minh. Thỏa thuận cho phép chính phủ Mỹ mua dầu thô Venezuela, bao gồm 20% sản lượng của công ty theo chi phí sản xuất.

Nhà Trắng cho biết hàng triệu thùng dầu mới được khai thác tại Venezuela cuối cùng sẽ được xử lý tại các nhà máy lọc dầu Mỹ. Thời điểm cụ thể để lượng dầu này đi vào hệ thống lọc dầu chưa được nêu.

Một dự án nhà máy lọc dầu mới tại Brownsville, bang Texas, đang trở thành trường hợp thử nghiệm cho chủ trương mở rộng công suất lọc dầu của ông Trump. Hiện chưa rõ dự án có nhận được nguồn tài trợ nào theo Đạo luật Sản xuất Quốc phòng hay không.

America First Refining dự kiến xây dựng cơ sở có công suất 168.000 thùng/ngày tại cảng Brownsville. Ông Trump công bố dự án vào tháng 3 và gọi đây là nhà máy lọc dầu mới đầu tiên của Mỹ trong gần 50 năm.

Dự án được Reliance Industries của Ấn Độ hậu thuẫn, với thỏa thuận mua sản lượng của nhà máy trong 20 năm. America First Refining không phản hồi đề nghị bình luận.

Theo thông tin công bố của công ty và nhà đầu tư được ProPublica đưa tin, Donald Trump Jr. là nhà đầu tư thiểu số thụ động tại America First Refining. Cantor Fitzgerald, công ty do Bộ trưởng Thương mại Howard Lutnick sáng lập, đang giữ vai trò cố vấn tài chính cho dự án.