Đầu tư chứng khoán Mỹ: Rivian có giống Tesla những ngày đầu niêm yết trên thị trường?

Công ty sản xuất xe bán tải chạy điện Rivian chỉ ghi nhận doanh thu 1 triệu USD nhưng có vốn hóa thị trường hơn 100 tỷ USD. Ở một khía cạnh nào đó, tình hình hiện tại của Rivian giống với Tesla những ngày đầu sau niêm yết trên thị trường. Tuy nhiên, Rivian cũng có những điểm khác biệt.

Vào ngày 16 tháng 12, công ty chuyên sản xuất xe bán tải và SUV chạy điện cao cấp Rivian Automotive (NASDAQ:RIVN) đã báo cáo kết quả kinh doanh hàng quý đầu tiên kể từ khi niêm yết công khai trên thị trường chứng khoán Hoa Kỳ thông qua đợt IPO diễn ra gần đây. Rivian đã giao được tổng cộng 11 xe điện (EV) trong Q3/2021, mang lại doanh thu khoảng 1 triệu USD. Trong khi đó, vốn hóa của công ty trên thị trường chứng khoán Hoa Kỳ đã đạt đến 100 tỷ USD tại thời điểm báo cáo thu nhập hàng quý. Nhìn chung, Rivian trông rất giống Tesla (NASDAQ:TSLA) ngay sau khi niêm yết công khai. Tuy nhiên, trong báo cáo thu nhập của công ty có một số điểm khác biệt chính đáng lưu ý.

Rivian là một tấm gương phản chiếu Tesla ở một khía cạnh nào đó

Sau khi nhà đầu tư tiếp nhận báo cáo thu nhập Q3 của Rivian, giá cổ phiếu đã giảm mạnh, khiến vốn hóa thị trường của công ty giảm từ mức 100 tỷ USD xuống còn 88 tỷ USD trước Giáng sinh. Một số chuyên gia phân tích đã xem xét vị trí hiện tại của Rivian và cho rằng công ty khá giống với Tesla khi mới bắt đầu đi lên. Khi đó, công ty của Elon Musk cũng chỉ có doanh thu ít ỏi từ một vài mẫu xe và sử dụng các dự báo về ​​sản xuất trong tương lai để tạo sức hút trên thị trường chứng khoán.

Theo lá thư gửi cổ đông của ban lãnh đạo Rivian, công ty chỉ kiếm được 1 triệu USD doanh thu trong ba tháng kết thúc vào ngày 30 tháng 9. Khoản lỗ ròng trong quý được ghi nhận ở mức 1,23 tỷ USD mặc dù 458 triệu USD trong số này là lỗ ròng do trái phiếu chuyển đổi. Kết quả này đã dẫn đến khoản lỗ ròng 12,21 USD trên một cổ phiếu, thấp hơn nhiều so với ước tính đồng thuận của các chuyên gia Phố Wall cho mức lỗ 6,68 USD trên một cổ phiếu. Nếu bỏ qua các trái phiếu chuyển đổi, khoản lỗ ròng hàng quý của công ty chỉ ở mức 776 triệu USD.

Mặc dù chỉ đang sản xuất một số lượng xe ít ỏi, Rivian đang sử dụng các dự đoán về tương lai như một lý do để lạc quan. Công ty đã kết thúc Q3/2021 với 5,2 tỷ USD tiền mặt. Cùng với số tiền ròng thu được từ 13,7 tỷ USD huy động từ đợt IPO và các nguồn tài trợ nhỏ hơn khác,  Rivian cho biết họ có khoảng 19,9 tỷ USD để sử dụng cho các mục tiêu của mình. Những mục tiêu đó bao gồm việc nâng cao năng lực sản xuất của nhà máy tại Illinois từ 150.000 lên 200.000 xe mỗi năm và xây dựng nhà máy thứ hai tại Georgia với công suất sản xuất 400.000 xe mỗi năm, bắt đầu hoạt động vào năm 2024.

Những chỉ số và mục tiêu này có vẻ hấp dẫn. Nhưng tại thời điểm này, tất cả vẫn chủ yếu là suy đoán. Rivian đã có 71.000 đơn đặt hàng trước cho chiếc xe bán tải R1T của mình nhưng chỉ có một số ít xe thực sự lưu thông trên đường. Từ việc chỉ sản xuất 11 chiếc xe trong một quý, về mặt lý thuyết, đạt đến công suất 150.000 chiếc mỗi quý (dựa trên ước tính cho nhà máy của Rivian) chỉ trong vòng ba năm là một thách thức lớn ngay cả khi công ty có khoảng 20 tỷ USD để cấp vốn cho các dự án của mình. Mặc dù tổng số tiền Rivian đang có gần bằng 2/3 số tiền mà ông lớn ô tô Ford (NYSE:F) đang chi cho việc sản xuất xe điện của họ, Ford đã là một công ty ô tô có tuổi đời hơn một thế kỷ. Lịch sử lâu đời sẽ mang đến cho hãng ô tô này những kiến ​​thức sâu rộng về sản xuất hàng loạt và nguồn lực dồi dào về máy móc, nhân viên kỹ thuật và sự công nhận tên tuổi của người tiêu dùng trên toàn cầu.

Rivian cũng có thể đã mất đi hỗ trợ kỹ thuật của Ford sau khi ông lớn ô tô quyết định sẽ “đi một mình” trong chương trình EV của mình hồi tháng 11, hủy bỏ kế hoạch sản xuất EV chung với Rivian. Một rào cản nghiêm trọng khác mà Rivian sẽ phải vượt qua là môi trường rất khác mà họ phải đối mặt so với Tesla một thập kỷ trước.

Nơi con đường của Rivian tách khỏi Tesla

Mặc dù các chỉ số hiện tại của Rivian, ngoại trừ mức định giá khổng lồ, trông giống như những ngày đầu của Tesla, hai công ty không hoạt động trong cùng một môi trường. Mặc dù xe hybrid đã tồn tại từ trước đó và EV đã được thử nghiệm, Tesla vẫn là một doanh nghiệp đột phá, doanh nghiệp đầu tiên thuộc loại hình này.

Ngược lại, Rivian đang hoạt động trong một thế giới rất khác. Bản thân Tesla hiện là một tập đoàn thống trị với giá trị vốn hóa thị trường trên 1 nghìn tỷ USD và sản xuất khoảng một triệu chiếc EV vô cùng phổ biến mỗi năm. Ford gần đây đã tạm dừng chương trình đặt hàng trước chiếc xe bán tải chạy điện F-150 Lightning sắp ra mắt ở mức 200.000 xe vì lý do sản xuất không kịp đáp ứng nhu cầu. Ông lớn ô tô truyền thống cũng đang xây dựng các cơ sở pin EV và EV trị giá 30 tỷ USD. Các cơ sở này sẽ hoàn thành vào năm 2025 và mở rộng năng lực sản xuất của Ford với quy mô lớn.

Công ty xe điện Trung Quốc Nio (NYSE:NIO) cũng vừa tiết lộ một mẫu sedan chạy điện cỡ trung ET5, có khả năng thách thức Tesla Model S Plaid về phạm vi di chuyển và tính năng. Công ty này cũng có kế hoạch mở rộng sang 25 quốc gia trong vài năm tới. Nio hiện cũng liên tục sản xuất hơn 10.000 xe mỗi tháng. Gần như mọi hãng ô tô lớn trên thế giới đang trong quá trình tung các mẫu xe điện của mình ra thị trường bên cạnh rất nhiều công ty khởi nghiệp chuyên về EV khác.

Nói tóm lại, mặc dù Rivian trông giống Tesla trong thời kỳ đầu, Tesla đã có thể hoạt động với gần như không có đối thủ cạnh tranh nghiêm túc nào, giúp cho họ có nhiều thời gian hơn với tư cách là người tiên phong. Ngược lại, Rivian đang cố gắng thâm nhập vào một thị trường xe điện vốn đã đông đúc với các đối thủ đã thành công, những người đang bận rộn mở rộng quy mô sản xuất lên hàng trăm nghìn xe và sau đó là hàng triệu xe, trong khi Rivian vẫn đang cố gắng bán được vài chiếc xe đầu tiên.

Về mặt tích cực, Rivian ít nhất cũng sản xuất các phương tiện có thể vận hành và đã được đặt trước 71.000 chiếc xe bán tải R1T. Ông lớn bán lẻ trực tuyến Amazon (NASDAQ:AMZN) cũng đang làm việc với Rivian để mua 100.000 xe giao hàng. Tuy nhiên, trên thực tế, việc sản xuất những chiếc xe này có thể là một vấn đề khi Ford có khả năng không còn là đối tác sản xuất của Rivian nữa. Trong một phỏng vấn với CNBC gần đây, CEO của Ford, Jim Farley, cho biết Ford đang xem xét bán 12% cổ phần của mình trong Rivian sau khi hết hạn thời gian cấm giao dịch. Ford sẽ thu được hàng tỷ đô la từ việc này và sử dụng số tiền đó để hoàn vốn cho các cổ đông của mình hoặc đầu tư vào chương trình sản xuất EV đang tăng tốc nhanh chóng.

Nên mua Rivian ngay bây giờ hay chờ đợi một điểm vào vị thế thấp hơn?

Số lượng đơn đặt hàng và sự nhiệt tình của thị trường đối với tất cả các cổ phiếu EV được cho là hai yếu tố chính đẩy giá cổ phiếu Rivian lên cao. Tuy nhiên, những rào cản và rủi ro mà công ty phải đối mặt để duy trì hoặc tăng thêm từ mức định giá này là khá lớn. Những thách thức của việc tăng cường sản xuất (có thể không có bí quyết và sự hỗ trợ của Ford), vô số đối thủ cạnh tranh mạnh mẽ mà công ty phải đối mặt và khả năng Ford sẽ bán cổ phần của họ trong Rivian là đủ lý do để hoài nghi rằng Rivian sẽ có thể duy trì giá trị hiện tại của cổ phiếu trong thời gian lâu hơn.

Rivian có thể trở thành một cổ phiếu xe điện sống sót trong dài hạn. Tuy nhiên, có vẻ giá cổ phiếu sẽ giảm nhiều so với mức định giá cao ngất ngưởng hiện tại. Với kịch bản này, việc chờ đợi giá cổ phiếu giảm thấp hơn nhiều để vào vị thế ít nhất là một chiến lược đáng xem xét dành cho các nhà đầu tư thông minh.

Huân Hà - Theo fool.com