Theo CFO của Ford, John Lawler, nhà đầu tư hãy nghĩ về đơn vị xe điện Model e của Ford như một công ty khởi nghiệp xe điện vì họ đang nỗ lực để nhanh chóng mở rộng quy mô của mình.

Gần đây, Ford (F) đã cung cấp cho nhà đầu tư bảng phân tích các phân khúc kinh doanh khác nhau của mình, mang lại cái nhìn chi tiết hơn về cách hoạt động của các đơn vị xe động cơ đốt trong (ICE) và xe điện (EV) khi hãng ô tô nỗ lực để tăng tốc hướng tới một tương lai điện khí hóa hoàn toàn. Ford có kế hoạch tăng công suất sản xuất xe điện lên 2 triệu xe vào cuối năm 2026, chiếm khoảng 50% trong tổng số 4,2 triệu xe được họ tung ra trên toàn cầu trong năm 2022. Sự thay đổi trong quy cách báo cáo tài chính mang đến triển vọng về khả năng Ford có thể tăng quy mô sản xuất xe điện và khả năng lợi nhuận bị ảnh hưởng trong 8 quý tới.
Ford vừa thay đổi cách báo cáo từ cơ sở địa lý sang cơ sở đơn vị kinh doanh, cung cấp cái nhìn chi tiết hơn về sức khỏe của các đơn vị kinh doanh ICE và EV. CFO John Lawler nhấn mạnh rằng đơn vị EV của Ford nên được coi là một "công ty khởi nghiệp" vì công ty nhận thấy khoản lỗ ngày càng tăng trong năm nay khi các khoản đầu tư vào đơn vị này tăng lên.
Dưới đây là con số cụ thể cho các đơn vị ô tô của Ford:

Nguồn: seekingalpha
Trước báo cáo này, phân khúc ô tô của Ford có vẻ đã thu được gần như toàn bộ thu nhập trước thuế từ Bắc Mỹ -- các khu vực địa lý còn lại trên thế giới không đóng góp gì trong năm 2021 và chỉ 0,5 tỷ USD vào năm 2022. Thị trường Bắc Mỹ đã đóng góp khoảng 95% thu nhập trước thuế của năm 2022.
Tuy nhiên, giờ đây, chúng ta có thể thấy mức tăng EBIT 2,8 tỷ USD của Ford từ năm 2021 đến năm 2022 là do thu nhập trước thuế của ICE và xe hybrid tăng 106% lên 6,8 tỷ USD, bù đắp cho mức giảm 133% của thu nhập trước thuế trong phân khúc xe điện. Phân khúc này đã lỗ tới 2,1 tỷ USD trong năm 2022.
Điểm mấu chốt ở đây là hoạt động kinh doanh ICE của Ford vẫn mạnh, tạo ra một phần đáng kể thu nhập trước thuế của Ford với tốc độ tăng trưởng hàng năm rất vững chắc. Và mặc dù các khoản đầu tư vào mảng kinh doanh xe điện của Ford đang tăng lên (phân khúc này dự kiến khoản lỗ trước thuế khoảng 3 tỷ USD vào năm 2023), đơn vị này cũng đang hoạt động ở quy mô lớn hơn hầu hết các công ty khởi nghiệp trên thị trường.
Mặc dù sự thay đổi trong cách báo cáo tài chính mang lại sự minh bạch cho từng đơn vị của Ford, nó cũng có thể mở ra giá trị mới cho cổ đông bằng cách cho phép làm nổi bật tăng trưởng của từng đơn vị.
Một phép tính tổng định giá các bộ phận sử dụng báo cáo tài chính của các đơn vị tài chính được thiết lập lại cho thấy Model e có thể đang được giao dịch ở mức giá chiết khấu cao so với các công ty khởi nghiệp EV khác ở quy mô sản xuất tương tự. Đơn vị này có vẻ chỉ có định giá 10,5 tỷ USD dựa trên các giả định sau:

Với mức định giá ước tính đạt 10,5 tỷ USD trong mô hình tổng các bộ phận này, đơn vị Model e của Ford trông rất hấp dẫn khi họ tạo ra doanh thu 5,3 tỷ USD, cung cấp khoảng 96.000 xe và lỗ 2,1 tỷ USD trước thuế trong năm 2022.
Mặc dù Ford đang dự kiến khoản lỗ EBIT trị giá 3 tỷ USD cho đơn vị này trong năm 2023, họ cũng kỳ vọng biên lợi nhuận đóng góp sẽ đạt dương vào cuối năm. Điều này có nghĩa là, khi khối lượng tăng lên trong năm 2024 và 2025, đơn vị này có thể nhanh chóng chuyển sang lợi nhuận dương.
Mục tiêu biên lợi nhuận EBIT trung hạn 8% cho năm 2026 một lần nữa cho thấy Ford nhận thấy sức mạnh cộng hưởng từ tăng trưởng quy mô -- các dự đoán của công ty đang ngụ ý tốc độ sản xuất 2 triệu xe vào cuối năm 2026, tăng từ mức 96.000 xe được giao vào năm 2022. Ford đang tìm cách nhanh chóng mở rộng quy mô sản xuất khi cạnh tranh của xe điện ngày càng gay gắt trong vòng 24 đến 36 tháng tới, và công ty tin rằng họ có thể thu được lợi nhuận vững chắc sau 36 tháng.
So sánh Model e của Ford với các công ty khởi nghiệp EV khác -- chủ yếu là Rivian (RIVN), Lucid (LCID), Polestar (PSNY), NIO (NIO) và XPeng (XPEV) cho thấy đơn vị EV của Ford giao dịch ở mức chiết khấu so với các công ty cùng ngành trong khi có quy mô lớn hơn, kết hợp với tiềm năng tăng trưởng mạnh mẽ trong vòng 24 đến 36 tháng tới.
Hãy đi sâu vào các công ty kia:
Có thể thấy chủ đề phổ biến ở các công ty này là các khoản lỗ ngày càng lớn -- Rivian chịu thiệt hại nặng nề nhất, lỗ gần 7 tỷ USD trước thuế mà không thể hiện được gì về mặt giao hàng trong năm ngoái. So với 5 công ty đồng cấp này, Model e trông rất giống với NIO -- khoản lỗ EBIT tương tự ở quy mô nhỏ hơn một chút, mặc dù được định giá ở mức chiết khấu gần 40% so với hãng ô tô Trung Quốc dựa trên mô hình tổng giá trị các bộ phận.
Ford được cho là có kỳ vọng khá cao đối với Model e: từ số lượng giao hàng 96.000 xe của năm 2022, công ty nhắm mục tiêu bước vào năm 2024 với tốc độ sản xuất 600.000 xe, trước khi tiếp tục tăng sản lượng lên 2 triệu xe mỗi năm vào năm 2026.
Hiện tại, Model e đang có ASP khoảng 55.208 USD mỗi xe, lỗ 21.875 USD mỗi chiếc -- chắc chắn không phải là đơn vị kinh tế tốt nhất và chắc chắn không phải là tốt nhất so với các công ty cùng ngành -- XPeng chỉ lỗ 10.434 USD trước thuế cho mỗi mỗi chiếc xe bán ra. Tính kinh tế trên mỗi đơn vị có thể sẽ xấu đi trong 9 đến 12 tháng tới khi Ford tăng cường chi tiêu nhiều hơn. Nhưng hãng ô tô cần chứng minh rằng họ có thể chuyển đổi thành công sang lợi nhuận, đồng thời tăng tốc độ sản xuất từ 600 nghìn xe lên 2 triệu xe.
Giả sử Model e có thể chuyển đổi thành công sang có lợi nhuận vào năm 2026 nhưng vẫn thấp hơn một chút so với kỳ vọng của ban quản lý thì đơn vị này vẫn cho thấy tiềm năng tăng giá đáng kể.

Đối với năm 2026, các ước tính sẽ dựa trên mức giảm 30% của ASP xuống còn ~38.650 USD vì rất có thể công ty cần phải có cách tiếp cận thị trường đại chúng để giành thị phần và mở rộng quy mô khối lượng lên gấp 14 lần chỉ trong vòng chưa đầy 36 tháng. Ford đang nhắm mục tiêu đạt công suất 2 triệu xe mỗi năm cuối năm 2026. Do đó, dự báo giao hàng ban đầu cho năm 2026 là 1,4 triệu xe, giả sử tốc độ sản xuất trung bình là 1,6 triệu xe trong phần lớn thời gian của năm.
Dựa trên các dự đoán về ASP, với 1,4 triệu xe được giao, doanh thu được dự đoán ở khoảng 54 tỷ USD. Ford đang nhắm mục tiêu tỷ suất lợi nhuận EBIT 8% -- tuy nhiên, điều đó có thể khó đạt được trong khung thời gian ngắn như vậy nếu chi phí (chip/vật liệu pin) vẫn ở mức cao, đặc biệt là khi ASP có khả năng giảm xuống dưới 40 nghìn USD. Giả sử biên EBIT là 6,5%, phân khúc này sẽ tạo ra 3,5 tỷ USD vào năm 2026 -- ở bội số 14 lần (tương đương với mức trung bình của ngành), Model e sẽ trị giá 49 tỷ USD. Điều hấp dẫn ở đây là bội số định giá 10 lần ở quy mô như vậy có thể là quá 'rẻ' vì thị trường hiện đang định giá Tesla (TSLA) dẫn đầu về xe điện ở mức EV/EBIT 46 lần khi công ty sản xuất được gần 2 triệu xe mỗi năm. Người về nhì là BYD (BYDDY) cũng có hệ số này ở mức 21 lần.
Mặc dù vậy, giá trị doanh nghiệp 49 tỷ USD được trên mức định giá bằng 14 lần EBIT 3,5 tỷ USD dự kiến cho năm 2026 cho thấy đơn vị này đang có định giá quá thấp theo mô hình tổng giá trị các bộ phận, đặt với giá trị hiện tại ở mức 10,5 tỷ USD. So với các công ty khởi nghiệp EV khác như 5 công ty đã nhắc đến ở trên, có vẻ như Ford đang nắm giữ những lợi thế so sánh đáng kể -- con đường nhanh hơn để tăng số lượng xe lên hàng triệu chiếc, chuyên môn sản xuất trên quy mô lớn và hàng tỷ đô la lợi nhuận cũng như dòng tiền đến từ Blue và Pro để hỗ trợ mở rộng quy mô khối lượng một cách nhanh chóng mà không cần phải huy động vốn 6 tháng một lần.
Model e có vẻ có định giá rất thận trọng ở thời điểm hiện tại, với mô hình tổng các bộ phận sử dụng dữ liệu từ báo cáo tài chính cho thấy đơn vị EV của Ford chỉ có giá trị 10,5 tỷ USD. Trước khi thay đổi cấu trúc báo cáo, rất khó để biết chính xác đơn vị của Ford đang hoạt động như thế nào – giờ đây, rõ ràng là Pro đang cho thấy tăng trưởng mạnh mẽ với ICE vẫn có lãi đều đặn.
Các dự đoán cho Model e cho thấy phân khúc này có thể bị định giá thấp đáng kể vì Ford muốn nhanh chóng mở rộng quy mô sản lượng lên trên 1 triệu xe. Các công ty cùng ngành như Lucid đang có định giá cao hơn trong khi chỉ nhắm đến một phần nhỏ của quy mô này. Các dự báo EBIT thận trọng hơn cho năm 2026 cho thấy đơn vị này có thể thấy giá trị tăng đáng kể nếu tiến gần đến việc đáp ứng các mục tiêu của ban quản lý. Các bội số định giá thận trọng so với các công ty xe điện lớn hiện nay cho thấy giá trị của Model e có thể đạt đến 49 tỷ USD vào năm 2026.
Ford muốn các nhà đầu tư coi Model e là một công ty khởi nghiệp, và triển vọng hiện tại dựa trên mô hình tổng các bộ phận và dự đoán năm 2026 thực sự có vẻ khiến đơn vị này là 'công ty khởi nghiệp' tốt nhất trên thị trường hiện nay. Điều khiến nó khác biệt so với các công ty đồng cấp là khả năng mở rộng quy mô nhanh hơn, đồng thời với khả năng đạt được lợi nhuận trong 36 tháng tới (Lucid & Rivian rất khó có khả năng có lãi vào thời điểm đó và có thể không vượt quá công suất 500.000 xe trong khi mục tiêu của Ford là 2 triệu chiếc), định giá tương đối rẻ và tỷ suất cổ tức 4,4% từ cổ phiếu.
Huân Hà - theo seekingalpha