Chỉ số Sensex là gì? Thành phần, cách tính chỉ số BSE Sensex

Sensex là chỉ số chứng khoán đại diện cho nền chứng khoán Ấn Độ, được xem là thước đo chính xác nhất cho thị trường của quốc gia này. Nếu bạn đang quan tâm và muốn tìm hiểu về chỉ số Sensex, hãy xem ngay bài viết sau đây của Investo nhé!

Chỉ số Sensex là gì?

Chỉ số Sensex hay S&P BSE Sensex Index là chỉ số chuẩn của Sàn giao dịch chứng khoán Bombay (BSE) tại Ấn Độ. Chỉ số này bao gồm 30 cổ phiếu có vốn hóa lớn nhất và giao dịch tích cực nhất trên sàn Bombay. 

BSE Sensex Index được các nhà đầu tư và phân tích chứng khoán sử dụng để theo dõi, đánh giá sự phát triển của các ngành công nghiệp, cũng như nền kinh tế Ấn Độ. Bởi đây được xem là thước đo chính xác nhất đối với thị trường chứng khoán, kinh tế của quốc gia này.

• Khi giá trị Sensex Index tăng, các nhà đầu tư có động lực để mua cổ phiếu. Điều này kéo theo thị trường chứng khoán cũng tăng lên, doanh nghiệp có đủ tài nguyên để tăng cường sản xuất, đầu tư vào dự án mới, thu hút nguồn vốn từ nhà đầu tư nước ngoài.
• Khi Sensex Index giảm, nhà đầu tư thường bán cổ phiếu để tránh bị thua lỗ. Lúc này, thị trường chứng khoán cũng giảm theo, doanh nghiệp gặp khó khăn trong việc huy động vốn để sản xuất, đầu tư.

Chỉ số Sensex là gì?

Quá trình hình thành và phát triển của chỉ số BSE Sensex

BSE Sensex Index được sử dụng lần đầu tiên vào năm 1986, cũng là chỉ số lâu đời nhất của thị trường chứng khoán Ấn Độ. Thuật ngữ Sensex do nhà phân tích chứng khoán Deepak đặt ra, dựa trên sự kết hợp của hai từ Sensitive và Index.

Trong quá trình hình thành và phát triển, chỉ số Sensex đã trải qua nhiều biến động. Đặc biệt, vào ngày 18/04/1992, xuất hiện tin tức về vụ lừa đảo liên quan đến một nhà môi giới nổi tiếng đã dùng tiền từ các ngân hàng công cộng để bơm vào chứng khoán. Sự kiện này đã khiến cho giá trị của chỉ số Sensex sụt giảm vô cùng nghiêm trọng, lên đến 12,7%.

Sau đó, chỉ số Sensex đã có những tăng trưởng mạnh mẽ nhờ vào chính sách mở cửa nền kinh tế của Ấn Độ. Giá trị của chỉ số tăng từ 3.377,28 điểm vào năm 2002 lên 20.286,99 điểm vào năm 2007. 

Tuy nhiên, do khủng hoảng tài chính năm 2008 nên sự tăng trưởng của Sensex Index bị chậm lại một chút. Song cũng nhanh chóng phục hồi kể từ năm 2010. Đến tháng 8/2018, giá trị của Sensex Index đạt mức 38.896,63 điểm. Hiện tại, giá trị của chỉ số đã đạt mốc 70,506.31 điểm (giá đóng cửa vào ngày 20/12/2023).

Giá trị của chỉ số BSE Sensex tăng 96,43% trong vòng 5 năm qua

Chỉ số Ấn độ Sensex Index bao gồm các thành phần nào? 

Thành phần của BSE Sensex Index được xem xét lại vào tháng 6 và tháng 12 hàng năm. Để được chọn làm thành viên của chỉ số Sensex, các cổ phiếu cần đáp những tiêu chí sau đây:

• Phải được niêm yết trên Sàn giao dịch chứng khoán Bombay (BSE) của Ấn Độ.
• Có vốn hóa thị trường lớn.
• Cần có tính thanh khoản tương đối và được giao dịch tích cực.
• Tạo ra doanh thu từ các hoạt động cốt lõi.

Một số công ty lớn, có ảnh hưởng mạnh mẽ đến chỉ số Sensex có thể kể đến như:

• Reliance Industries Limited (RIL): Đây là một trong những công ty tư nhân lớn nhất của Ấn Độ, có trụ sở tại Mumbai, Maharashtra. Reliance Industries Limited hoạt động trong lĩnh vực dầu khí, đồng thời cũng là thành viên chiếm tỷ trọng lớn nhất trong chỉ số Sensex.
• Tata Consultancy Services (TCS): Tata Consultancy Services là công ty công nghệ thông tin lớn nhất của Ấn Độ, thành lập năm 1968, trụ sở đặt tại Mumbai. Công ty hoạt động trong lĩnh vực phát triển phần mềm và giải pháp công nghệ thông tin.
• HDFC Bank: Đây là ngân hàng tư nhân lớn nhất Ấn Độ tính theo tài sản và lớn thứ 5 thế giới tính theo vốn hóa thị trường. HDFC Bank hoạt động trong lĩnh vực tài chính, ngân hàng bán lẻ và đầu tư.
• Infosys: Đây là công ty công nghệ thông tin lớn thứ hai của Ấn Độ, trụ sở đặt tại Bengaluru. Infosys hoạt động trong lĩnh vực phát triển phần mềm và giải pháp công nghệ thông tin.

Reliance Industries Limited là công ty chiếm tỷ trọng lớn nhất trong chỉ số Sensex

Tìm hiểu về cách tính chỉ số BSE Sensex 

Ban đầu, giá trị của BSE Sensex Index được tính toán dựa trên giá cổ phiếu của 30 công ty niêm yết trên sàn Bombay. Đến năm 2003, BSE đã chuyển cách tính giá trị Sensex Index sang phương pháp giá trị vốn hóa thị trường thả nổi tự do để đảm bảo tính minh bạch và công bằng cho các nhà đầu tư. 

Trong đó, vốn hóa thị trường sẽ bằng giá cổ phiếu nhân với số cổ phiếu mà công ty phát hành. Hệ số thả nổi tự do là tỷ lệ phần trăm giữa tổng số cổ phiếu do công ty phát hành và cổ phiếu có sẵn để giao dịch.

Sau khi tính toán được vốn hóa thị trường tự do thả nổi, nhà đầu tư áp dụng công thức sau để tính giá trị của Sensex Index:

Trong đó, giá trị chỉ số thời kỳ cơ sở là 100 điểm, được ghi nhận vào năm 1978 - 1979.

3 Yếu tố chính ảnh hưởng đến BSE Sensex Index?

Giá trị của chỉ số Sensex bị ảnh hưởng bởi 3 yếu tố chính là điều kiện kinh tế, lạm phát và lãi suất. Cụ thể:

Điều kiện kinh tế toàn cầu

• Khi điều kiện kinh tế thuận lợi, giá trị của chỉ số Sensex thường tăng lên. Trader sẽ tự tin hơn khi đầu tư vào thị trường chứng khoán.
• Khi nền kinh tế toàn cầu trở nên suy thoái, giá chỉ số Sensex cũng giảm xuống. Trader thường thận trọng hơn trong việc đầu tư và có xu hướng thoát vị thế để hạn chế thua lỗ.

Lạm phát

Khi lạm phát xảy ra, giá cả hàng hóa và dịch vụ sẽ tăng lên, kéo theo tình trạng trader có ít vốn hơn để đầu tư vào thị trường chứng khoán. Bên cạnh đó, chi phí sản xuất của các công ty cũng tăng lên, khiến cho chỉ số Sensex cũng có sự suy giảm.

Thay đổi lãi suất

Lãi suất tăng cao sẽ khiến cho chi phí vay cũng tăng lên. Điều này gây áp lực lên kết quả hoạt động của các công ty, dẫn đến giảm hiệu suất của chỉ số Sensex.

Kinh tế suy thoái, lạm phát và lãi suất tăng là những yếu tố có thể khiến giá trị của Sensex Index giảm xuống

So sánh chỉ số Sensex với các chỉ số chứng khoán khác

Trên thị trường chứng khoán quốc tế có rất nhiều chỉ số đại diện cho nền kinh tế của mỗi quốc gia. Ví dụ như chỉ số S&P 500 đại điện cho chứng khoán Mỹ, Nikkei 225 đại diện cho chứng khoán Nhật Bản. Vậy các chỉ số này có điểm gì khác so với chỉ số Sensex của Ấn Độ?

So sánh Sensex với S&P 500 của chứng khoán Mỹ

S&P 500 là chỉ số đại diện cho thị trường chứng khoán Mỹ, phần nào phản ánh sức khỏe của nền kinh tế toàn cầu. Chỉ số này được dùng để đo lường vốn hóa thị trường của 500 công ty đại chúng lớn nhất được niêm yết trên hai sàn chứng khoán hàng đầu của Mỹ và New York và Nasdaq.

So với Sensex, S&P 500 Index có trọng số lớn hơn và khả năng phân bố cũng đồng đều hơn. Chỉ số Sensex chỉ bao gồm 30 công ty lớn nhất tại Ấn Độ. Trong khi đó, S&P 500 có đến 500 công ty hoạt động trong nhiều ngành công nghiệp khác nhau. Vì vậy, S&P 500 Index sẽ có mức độ ảnh hưởng đến thị trường chứng khoán thế giới lớn hơn so với Sensex Index.

Chỉ số Sensex có trọng số nhỏ hơn và mức độ phân bố kém đồng đều hơn so với S&P 500

So sánh Sensex với Nikkei 225 của chứng khoán Nhật Bản 

Nikkei 225 là chỉ số chứng khoán hàng đầu của Nhật Bản, bao gồm 225 công ty lớn nhất được niêm yết trên Sàn giao dịch Tokyo Stock Exchange (TSE).

Điểm khác biệt lớn nhất giữa Sensex Index và Nikkei 225 Index đó là sự đa dạng của các công ty thành phần. Cụ thể, thành phần của Sensex Index chỉ bao gồm các công ty Ấn Độ, còn thành phần Nikkei 225 thì đa dạng hơn khi có sự tham gia của các công ty đa quốc gia, đặc biệt Mỹ và Trung Quốc.

Bên cạnh đó, các yếu tố như cách thức tính toán, độ sâu thị trường, tốc độ phát triển kinh tế, chính sách tài khóa của từng quốc gia cũng có thể tạo ra những điểm khác biệt nhất định giữa hai chỉ số Sensex và Nikkei 225.

Thành phần của Nikkei 225 đa dạng hơn so với Index Sensex

Kết luận

Với thành phần là các cổ phiếu có vốn hóa lớn nhất sàn Bombay, Sensex sẽ là chỉ số mà bạn cần theo dõi khi muốn đầu tư vào thị trường chứng khoán tại quốc gia này. Hy vọng bài viết trên đây đã giúp bạn hiểu rõ về chỉ số Sensex là gì. Đừng quên theo dõi website của Investo để cập nhật thêm nhiều kiến thức bổ ích về đầu tư khác nhé!

Huỳnh Hà