Đầu tư 101 & Investo: Tỷ lệ chi trả cổ tức là gì?

Tỷ lệ chi trả cổ tức là mối quan hệ giữa khoản cổ tức một công ty chi trả với thu nhập ròng của họ.

Hiểu về tỷ lệ chi trả cổ tức

Tỷ lệ chi trả cổ tức của một công ty so sánh số tiền cổ tức một công ty chi trả với thu nhập ròng mà họ tạo ra. Số tiền trả cổ tức càng lớn so với thu nhập của công ty thì tỷ lệ chi trả sẽ càng cao. Các công ty có tỷ lệ chi trả cổ tức cao hơn phân phối nhiều thu nhập hơn cho các cổ đông của họ. Các công ty có tỷ lệ chi trả cổ tức thấp hơn giữ lại nhiều tiền mặt hơn để đầu tư, duy trì mạng lưới an toàn hoặc cho các mục đích khác. Bạn có thể tìm thấy tỷ lệ chi trả cổ tức bằng cách sử dụng một trong các công thức sau:

• Tổng cổ tức đã trả / Thu nhập ròng
• Cổ tức trên một cổ phiếu / Thu nhập trên một cổ phiếu (EPS)

Bạn có thể tìm thấy thu nhập ròng của một công ty trên báo cáo thu nhập của công ty đó. EPS có thể được tính bằng cách lấy doanh thu từ báo cáo thu nhập của một công ty chia cho số lượng cổ phiếu đang lưu hành của công ty đó. Các công ty thông báo các khoản chi trả cổ tức trên báo cáo lưu chuyển tiền tệ của họ.

VÍ DỤ

Hãy sử dụng Microsoft làm ví dụ. Vào tháng 6 năm 2019, Microsoft đã báo cáo thu nhập trên một cổ phiếu đạt 1,71 USD và khoản chi trả cổ tức 1,33 USD/cổ phiếu. Bạn có thể tính toán tỷ lệ chi trả cổ tức bằng cách sử dụng thông tin này.

1,33 USD / 1,71 USD = 77,78%

Như vậy, tỷ lệ chi trả cổ tức của Microsoft cho quý kết thúc vào tháng 6 năm 2019 là 77,78%.

Bài học rút gọn

Tỷ lệ chi trả cổ tức giống như cắt một chiếc bánh ...

Thu nhập của công ty là chiếc bánh và phần mà bạn nhận được là cổ tức mà công ty trả cho bạn. Cổ tức càng lớn, phần bạn nhận được càng lớn. Tuy nhiên, nếu bạn nhận được một lát lớn thì công ty sẽ còn lại ít bánh hơn để ăn cho đến khi chiếc bánh tiếp theo được chuyển đến từ tiệm bánh.

Tại sao tỷ lệ chi trả cổ tức lại quan trọng?

Tỷ lệ chi trả cổ tức rất quan trọng vì thước đo này cho thấy công ty phân phối cho cổ đông bao nhiêu tiền so với số tiền mà họ giữ lại cho mình. Công ty càng giữ lại nhiều tiền họ thì càng có nhiều nguồn lực để đầu tư hoặc mở rộng hoạt động kinh doanh.

Các công ty đang tăng trưởng thường sẽ có tỷ lệ chi trả cổ tức thấp hoặc hoàn toàn không trả cổ tức – thay vào đó, họ tập trung vào việc sử dụng thu nhập để phát triển doanh nghiệp. Các công ty trưởng thành, thường được gọi là “blue chip”, có nhiều khả năng có tỷ lệ chi trả cổ tức cao vì họ không cần tài trợ cho tăng trưởng tích cực.

Nếu bạn là một nhà đầu tư thận trọng, tìm kiếm các công ty có lịch sử với tỷ lệ chi trả cổ tức cao có thể là một cách tốt để tìm kiếm các công ty ổn định hơn. Nếu bạn muốn một khoản đầu tư rủi ro cao hơn - phần thưởng lớn hơn, tập trung vào các công ty có tỷ lệ chi trả thấp hơn hoặc hoàn toàn không trả cổ tức có thể sẽ giúp bạn tìm thấy các công ty đang cố gắng tăng trưởng.

Sự khác biệt giữa tỷ lệ chi trả cổ tức và tỷ lệ chi trả cổ tức bằng tiền mặt

So với tỷ lệ chi trả cổ tức, tỷ lệ chi trả cổ tức bằng tiền mặt ít được sử dụng hơn. Tỷ lệ này đo lường mối quan hệ giữa cổ tức của một công ty với dòng tiền hoạt động của công ty đó, trừ đi chi tiêu vốn và cổ tức ưu đãi.

Công thức: Tỷ lệ chi trả cổ tức bằng tiền mặt = Cổ tức trả cho cổ phiếu phổ thông / (Dòng tiền - Cổ tức trả cho cổ phiếu ưu đãi - Chi tiêu vốn)

Ví dụ: nếu một công ty tạo ra dòng tiền 50 triệu USD, trả 5 triệu USD cổ tức cho cổ đông phổ thông, trả 1 triệu USD cổ tức cho cổ đông ưu đãi và thực hiện 20 triệu USD chi tiêu vốn, tỷ lệ chi trả cổ tức bằng tiền mặt của công ty sẽ là: 5 triệu USD / (50 triệu USD - 1 triệu USD - 20 triệu USD) = 17,24%.

Những người ủng hộ tỷ lệ chi trả cổ tức bằng tiền mặt cho rằng tỷ lệ này là một chỉ báo chính xác hơn về khả năng duy trì việc chi trả cổ tức của một công ty. Các công ty thường sẽ cố gắng rất nhiều để duy trì cổ tức của họ vì việc cắt giảm cổ tức do các vấn đề về dòng tiền có thể khiến các nhà đầu tư bán hết cổ phiếu.

Tỷ lệ chi trả cổ tức bằng tiền mặt tính đến các khoản chi tiêu vốn nhằm đảm bảo công ty có thể tiếp tục hoạt động trong tương lai. Một tỷ lệ chi trả cổ tức bằng tiền mặt quá cao cho thấy công ty đang căng mình ra để duy trì cổ tức. Ví dụ, tỷ lệ chi trả cổ tức bằng tiền mặt trên 100% có nghĩa là công ty đang phải sử dụng tiền tiết kiệm để thanh toán cổ tức. Bất kỳ con số nào trên 85% đều có khả năng là không bền vững trừ khi mọi thứ thay đổi.

Sự khác biệt giữa tỷ lệ chi trả cổ tức và tỷ suất cổ tức

Tỷ lệ chi trả cổ tức là thước đo so sánh cổ tức với thu nhập trên một cổ phiếu của một công ty. Trong khi đó, cũng giống như hệ số giá trên thu nhập so sánh thu nhập của một công ty với giá cổ phiếu của công ty đó, tỷ suất cổ tức đo lường cổ tức của một công ty so với giá cổ phiếu của công ty đó.

Bạn chỉ có thể tính toán tỷ lệ chi trả cổ tức của một công ty khi công ty đó nộp các báo cáo tài chính công bố thông tin về thu nhập trên một cổ phiếu và các khoản cổ tức được lên kế hoạch. Ngược lại, tỷ suất cổ tức của một công ty luôn thay đổi. Mỗi khi giá cổ phiếu thay đổi, tỷ suất cổ tức của cổ phiếu đó cũng thay đổi.

Ví dụ: vào ngày 12 tháng 9 năm 2019, cổ phiếu Coca-Cola đã đóng cửa ở mức 55,30 USD và công ty trả khoản cổ tức hàng năm 1,60 USD. Khi đó, tỷ suất cổ tức của Coca-Cola là: 1,60 USD / 55,30 USD = 2,89%.

Khi thị trường đóng cửa vào ngày 7 tháng 10 năm 2019, cổ phiếu Coca-Cola có giá 53,87 USD và công ty vẫn trả khoản cổ tức hàng năm 1,60 USD. Vào thời điểm này, tỷ suất cổ tức của Coca-Cola là: 1,60 USD / 53,84 USD = 2,97%.

Như có thể thấy, mặc dù cổ tức không thay đổi, một sự thay đổi của giá cổ phiếu đã dẫn đến một sự thay đổi trong tỷ suất cổ tức.

Các nhà đầu tư tập trung vào thu nhập thích xem xét tỷ suất cổ tức vì chỉ số này cho biết họ sẽ kiếm được khoản lợi nhuận bằng tiền mặt nhiều bao nhiêu so với số tiền mà họ đầu tư dựa trên giá cổ phiếu khi mua.

Tính bền vững của cổ tức

Tính bền vững của cổ tức là khả năng một công ty tiếp tục trả cổ tức của mình.

Để suy nghĩ về khái niệm này một cách đơn giản, nếu một công ty trả 10 triệu USD cổ tức mỗi năm thì họ cần phải có sẵn ít nhất 10 triệu USD tiền mặt để trả những khoản cổ tức đó. Lý tưởng nhất là công ty sẽ trả những khoản cổ tức đó từ lợi nhuận của mình thay vì phải lấy ra từ dự trữ tiền mặt. Nếu không tạo ra lợi nhuận 10 triệu USD mỗi năm, công ty sẽ phải hy sinh một thứ gì đó. Công ty sẽ rút dần từ tài khoản ngân hàng của mình cho đến khi không đủ khả năng chi trả 10 triệu USD cổ tức mỗi năm, hoặc họ sẽ phải giảm cổ tức xuống mức bền vững hơn.

Tỷ lệ chi trả cổ tức và tỷ lệ chi trả cổ tức bằng tiền mặt của một công ty cung cấp một cách tuyệt vời để trả lời câu hỏi liệu cổ tức của một công ty có bền vững hay không. Tỷ lệ cao hơn 100% là một chỉ báo rõ ràng cho thấy cổ tức không bền vững nếu doanh thu hoặc lợi nhuận của công ty không gia tăng đáng kể. Một tỷ lệ thấp hơn sẽ cho thấy một cổ tức bền vững hơn hoặc thậm chí một cổ tức có tiềm năng tăng trưởng.

Liên quan đến khái niệm về tính bền vững của cổ tức là tăng trưởng cổ tức. Khi các công ty tăng trưởng và tạo ra nhiều tiền hơn, nhiều công ty sẽ tăng cổ tức để trả lại nhiều tiền mặt hơn cho các cổ đông của mình. Các công ty blue chip trưởng thành đã tạo dựng được danh tiếng khi liên tục tăng quy mô khoản chi trả cổ tức của họ. Ví dụ: các công ty Quý tộc Cổ tức của S&P 500 là những công ty nằm trong chỉ số đã tăng mức chi trả cổ tức của họ trong ít nhất 25 năm liên tiếp. Nhiều nhà đầu tư coi sự nhất quán đó là dấu hiệu của một công ty ổn định và sẽ duy trì thành công trong dài hạn.

Nếu một công ty hy vọng gia nhập hàng ngũ Quý tộc Cổ tức hoặc hy vọng tăng cổ tức thường xuyên, thì việc giữ cho các khoản chi trả của họ được bền vững là điều thiết yếu.

Tỷ lệ chi trả cổ tức tốt là bao nhiêu?

Tỷ lệ chi trả cổ tức tốt thay đổi tùy theo công ty và lĩnh vực thị trường.

Nhìn chung, các công ty trẻ hơn tập trung vào tăng trưởng sẽ muốn có tỷ lệ chi trả cổ tức thấp hơn hoặc hoàn toàn không trả cổ tức. Thay vào đó, họ nên dùng tiền của mình để đầu tư vào công ty và tăng trưởng. Một số nhà đầu tư xem cổ tức là một dấu hiệu cho thấy công ty không có gì tốt hơn để làm với tiền của mình so với trả lại cho nhà đầu tư. Các công ty tập trung vào tăng trưởng nên giữ lại nhiều tiền hơn và có tỷ lệ chi trả cổ tức thấp hơn.

Các doanh nghiệp trưởng thành hơn có thể có tỷ lệ chi trả cổ tức cao hơn nhưng cần phải tìm ra điểm cân bằng tốt giữa một cổ tức cao và một cổ tức bền vững. Hầu hết nhà đầu tư coi tỷ lệ giữa 30% và 55% là lành mạnh. Không quá cao và không quá thấp.

Khi tỷ lệ chi trả cổ tức ngày càng cao, nó càng trở nên không bền vững. Tỷ lệ trong khoảng từ 55% đến 70% cho thấy một công ty không tập trung nhiều vào tăng trưởng, điều này có thể ảnh hưởng đến thành công trong dài hạn của họ.

Một tỷ lệ chi trả cổ tức gần 100% có nghĩa là công ty đang trả phần lớn hoặc toàn bộ lợi nhuận của mình dưới dạng cổ tức. Điều này thường xảy ra khi các công ty không muốn khiến nhà đầu tư hoảng hốt bằng cách giảm cổ tức và có khả năng không bền vững nếu không có những thay đổi đáng kể đối với công ty.

Một tỷ lệ chi trả cổ tức vượt quá 100% có nghĩa là công ty đang chi nhiều hơn số tiền họ tạo ra, sử dụng dự trữ tiền mặt để bù đắp chênh lệch. Cổ tức ở quy mô này là không bền vững và là một dấu hiệu cảnh báo nguy hiểm.

Tương tự, tỷ lệ chi trả cổ tức dưới 0% là một dấu hiệu cảnh báo nguy hiểm rất lớn. Điều này chỉ có thể xảy ra khi thu nhập trên một cổ phiếu của công ty là số âm, có nghĩa là họ đang thua lỗ. Trừ khi công ty có thể tìm ra cách xoay chuyển tình thế và tạo ra lợi nhuận, nếu không sẽ không có cách nào để công ty tiếp tục trả cổ tức với tỷ lệ chi trả dưới 0%.

Huân Hà – Theo learn.robinhood.com