Những người đang ôm giấc mơ về sự phát triển thần tốc của ngành công nghiệp tài chính phi tập trung có thể sẽ sớm phải tỉnh mộng.
Tài chính phi tập trung hay DeFi, một xu hướng của thế giới tiền mã hóa, bắt đầu thu hút được nhiều sự chú ý từ năm 2020.
DeFi được mệnh danh là "miền viễn Tây hoang dã" của thị trường kỹ thuật số, bởi rất nhiều lập trình viên vẫn đang đã và đang cố gắng đưa thêm các công cụ tài chính truyền thống như các khoản vay vào nền tảng này.
Ý tưởng này nghe có vẻ đầy hứa hẹn. Về mặt lý thuyết, điều này cho phép bất kỳ ai trong chúng ta cũng có thể vay và cho vay bằng tiền mã hóa với lãi suất cạnh tranh, mà không bị bên trung gian tác động. Các nhà đầu tư cũng bị thu hút bởi lời hứa sẽ kiếm được phần trăm lợi nhuận lên đến hai chữ số khi gửi tiết kiệm bằng một số loại token nhất định.
Thế nhưng, sau hàng loạt vụ hack và lừa đảo xảy ra từ đầu năm tới nay, những nhà lập pháp trên toàn cầu đang ngày một lo ngại về khả năng DeFi sẽ bị những kẻ tội phạm lợi dụng và gây hại cho người tiêu dùng.
"Tôi nghĩ rằng họ (các nhà quản lý) sẽ chú ý nhiều hơn đến lĩnh vực này," nhà đồng sáng lập Sid Powell của nền tảng cho vay DeFi Maple Finance cho biết.
Theo dữ liệu từ The Block, tính đến nay, gần 90 tỷ USD đã được gửi vào các giao thức DeFi dựa trên Ethereum.
"Không thể tưởng tượng được rằng DeFi sẽ có được sự phát triển có ý nghĩa mà lại thiếu các quy định bổ sung trong tương lai”, ông Powell khẳng định.
Có thể nhận thấy, các nhà quản lý đã bắt đầu có một số biện pháp tiếp cận cứng rằng với ngành công nghiệp tiền kỹ thuật số.
Cho tới thời điểm hiện tại, nhiều quốc gia đã cố gắng ép buộc Binance, sàn giao dịch tiền mã hóa lớn nhất thế giới, ngừng hoạt động khi không có sự cấp phép của họ. Do không có trụ sở chính thức, Binance cho đến nay luôn cố gắng tránh né việc bị giám sát. Mặc dù vậy, công ty luôn khẳng định họ muốn trở thành bạn, không phải kẻ thù với các nhà quản lý.
Trong khi đó, tháng 9 vừa qua, sàn giao dịch Coinbase đã có cuộc chiến gay gắt với Ủy ban Chứng khoán và Sàn Giao dịch Mỹ (SEC) về kế hoạch cung cấp một sản phẩm tiết kiệm sinh lãi, sản phẩm mà các nhà quản lý cho rằng quá giống với chứng khoán. Coinbase đã buộc phải hủy bỏ kế hoạch ra mắt tính năng này.
Đến tuần này, một báo cáo được chờ đợi từ lâu của chính phủ Mỹ đã kêu gọi Quốc hội đưa ra quy định đối với stablecoin, tài sản kỹ thuật số được gắn với các loại tiền tệ truyền thống như đồng USD để duy trì giá trị ổn định.
Có vẻ như, DeFi sẽ là mục tiêu tiếp theo bị nhắm đến.
Đầu năm nay, tờ Wall Street Journal đưa tin SEC đang điều tra sàn giao dịch tiền mã hóa phi tập trung Uniswap. Cụ thể, các nhà quản lý sẽ tìm hiểu thông tin về cách thức các nhà đầu tư sử dụng nền tảng cũng như cách thức Uniswap thực hiện việc tiếp thị hình ảnh của mình.
Liên quan tới vụ việc này, một phát ngôn viên của Uniswap Labs, công ty đứng sau sàn giao dịch Uniswap khẳng định, Uniswap "cam kết tuân thủ luật pháp cũng như các quy định quản lý trong ngành, đồng thời sẽ cung cấp thông tin cần thiết cho các cơ quan quản lý để hỗ trợ họ trong bất kỳ cuộc điều tra nào."
Hồi tháng 9, Giám đốc Văn phòng Kiểm soát tiền tệ thuộc Bộ Tài chính Mỹ, ông Michael Hsu, đã ví hoạt động của DeFi giống như loạt sự kiện gây tranh cãi ở Phố Wall, dẫn đến cuộc khủng hoảng tài chính năm 2008.
"Một trong những câu hỏi lớn nhất mà các nhà quản lý phải đối mặt vào lúc này là làm thế nào đối phó với DeFi", David Carlisle, giám đốc chính sách tại công ty phân tích tiền mã hóa Elliptic cho hay. "Làm thế nào bạn có thể áp dụng các tiêu chuẩn quy định được thiết kế cho thị trường tập trung vào những thị trường không có sự tập trung rõ ràng?"
Một vấn đề khác khiến các nhà quản lý lo ngại là việc một số dịch vụ tài chính DeFi tự quảng bá mình là dịch vụ tài chính phi tập trung, trong khi thực tế lại không phải như vậy. “Chúng tôi đã nhận thấy một số tình huống, trong đó các nhóm sáng lập và nhà phát triển đã thiết lập giao thức có ảnh hưởng đến việc quản trị mạng DeFi," ông Carlisle cho biết thêm.
Tuần trước, Lực lượng đặc nhiệm tài chính quốc tế (FATF) đã công bố hướng dẫn sửa đổi về tiền mã hóa. Một phần của quy tắc kêu gọi các quốc gia xác định những cá nhân có “quyền kiểm soát hoặc có tầm ảnh hưởng” đối với các chương trình DeFi.
Điều đó có nghĩa là người thành lập các startup về DeFi có khả năng phải tuân theo yêu cầu về việc cung cấp thông tin liên quan đến người khởi tạo cũng như người thụ hưởng trong việc chuyển tiền.
"Mặc dù các giao thức DeFi có thể cung cấp chức năng tương tự trong hoạt động giao dịch tài chính, nhưng chúng hầu như không đưa ra bất kỳ sự giám sát nào mà các cơ quan quản lý yêu cầu để đảm bảo thị trường tài chính an toàn và hiệu quả", Rick McDonell, cựu thư ký điều hành của FATF cho hay. "Việc thiếu đi sự giám sát sẽ tạo ra rủi ro đáng kể về nguy cơ gian lận, rửa tiền, trốn tránh lệnh trừng phạt và các hoạt động phạm tội khác trên các thị trường này."
Về phần các nhà quản lý sẽ có những phản ứng như thế nào, có vẻ như thời điểm này vẫn còn quá sớm để đưa ra nhận định.
"Mặc dù đã có những dự đoán về khả năng các nhà quản lý sẽ sớm có những hành động cần thiết, nhưng những chi tiết cụ thể của phản ứng đó là gì thì vẫn cần phải xem xét thêm," ông McDonel nói. "Nhưng có thể khẳng định, một số hành động hiện đã được thực thi. Các nhà quản lý đang muốn làm rõ hai điều: họ ủng hộ những lợi ích mà công nghệ blockchain mang lại cho người dùng, nhưng họ chưa sẵn sàng tin tưởng vào khả năng quản lý rủi ro tài chính-tội phạm của ngành này."
Đỗ Hiền-Theo CNBC