Lạc quan quá mức có phải là nguyên nhân khiến Bitcoin tuột dốc?

Mức chênh lệch hợp đồng tương lai của Bitcoin đạt mức cao nhất trong 5 tháng, nhưng đây có phải là lý do chính khiến giá Bitcon giảm xuống dưới 60.000 USD không?

Nhìn lại lịch sử, có thể thấy Bitcoin thường hình thành các đỉnh cục bộ trước khi xảy ra các sự kiện được thị trường dự đoán trước. Đây chính là những gì đã diễn ra khi Quỹ hoán đổi danh mục Bitcoin (ETF) Bitcoin dựa trên hợp đồng tương lai ra mắt vào ngày 19/10, dẫn đến mức tăng hàng tháng 53% và đẩy Bitcoin lên mức cao nhất mọi thời đại (ATH) 67.000 USD.

Hiện, giá Bitcoin đã giảm xuống quanh mức 61.000 USD. Các nhà đầu tư đang cố gắng tìm hiểu xem liệu đợt điều chỉnh 10% này xuất phát từ việc chốt lời trong ngắn hạn hay là sự kết thúc của chu kỳ tăng giá. Để xác định điều này, các nhà giao dịch cần phân tích hoạt động giá trước đây của Bitcoin để xem có những điểm tương đồng nào không.

Đường nét đứt trong biểu đồ trên là ngày 24/11/2013, ngày tờ New York Times xuất bản bài viết có tiêu đề: “Bitcoin nhận được cái gật đầu thận trọng từ ngân hàng trung ương Trung Quốc”. Vào thời điểm đó, Yi Gang, Phó thống đốc Ngân hàng Nhân dân Trung Quốc (POBC), nói rằng mọi người có thể tự do tham gia vào thị trường Bitcoin. Ông thậm chí còn đề cập đến quan điểm cá nhân với góc nhìn dài hạn mang tính xây dựng về tiền kỹ thuật số.

Điều đáng nói nữa là tin tốt này được phát sóng trên kênh truyền hình nhà nước Trung Quốc vào ngày 28 tháng 10 và nó cũng là ngày máy ATM Bitcoin đầu tiên trên thế giới được lắp ở Vancouver.

Các sự kiện tiêu cực cũng có thể được dự đoán trước

Các ví dụ tiêu cực cũng có thể được tìm thấy trong suốt cuộc hành trình 12 năm qua của Bitcoin. Ví dụ, lệnh cấm của Trung Quốc vào tháng 4/2014 đã khiến Bitcoin rơi xuống mức đáy của 5 tháng, tính tới thời điểm đó.

Một ví dụ khác là việc hôm 10/1/2014, hai sàn giao dịch lớn nhất Trung Quốc là Huobi và BTC Trade đồng thời cho biết tài khoản giao dịch của họ tại một số ngân hàng trong nước sẽ bị đóng trong vòng một tuần. Tin đồn về việc này đã lan truyền từ tháng 3 trước đó, và thậm chí còn được thúc đẩy bởi một bài đăng trên tờ báo Caixin của Trung Quốc.

Các sự kiện gần đây hơn bao gồm việc ra mắt hợp đồng tương lai Bitcoin trên Sàn giao dịch quyền chọn Chicago (CBOE) vào ngày 19/12/2017. Sự việc này đã khiến Bitcoin đạt mức ATH 20.000 USD chỉ trong một ngày. Một sự kiện khác đánh dấu sự bùng nổ của thị trường tiền điện tử là việc sàn giao dịch Coinbase thành công IPO trên Nasdaq. Giá Bitcoin khi đó đã đạt 64.900 USD. Sự kiện này được thể hiện trong biểu đồ sau:

Lưu ý rằng tất cả các sự kiện trên hầu như đều đã được dự đoán trước, mặc dù một số sự kiện không đưa ra ngày chính xác. Ví dụ: phiên giao dịch đầu tiên của ETF dựa trên hợp đồng tương lai Bitcoin vào ngày 19/10 vừa qua đã được giới đầu tư biết trước thông qua tuyên bố của Chủ tịch Ủy ban Chứng khoán và Sàn giao dịch Mỹ (SEC) Gary Gensler vào ngày 3/8. Ông Gensler khi đó cho biết, cơ quan quản lý này sẽ sẵn sàng chấp nhận đơn đăng ký ETF Bitcoin như các công cụ phái sinh trên CME.

Có khả năng các nhà đầu tư đã xác định cách “đánh” của mình trước khi quỹ ETF Bitcoin của ProShares ra mắt. Việc xem xét các thị trường phái sinh của Bitcoin có thể cung cấp thêm thông tin chi tiết cho việc này.

Chênh lệch hợp đồng tương lai không bị “thổi phồng”

Mức chênh lệch hợp đồng tương lai, hay còn được gọi là lãi suất cơ sở, đo lường chênh lệch giá giữa giá hợp đồng tương lai và giá trên thị trường giao ngay. Hợp đồng tương lai theo quý là công cụ ưa thích của cá voi và các nhà cung cấp dịch vụ giao dịch chênh lệch giá. Với các nhà giao dịch bán lẻ, các yếu tố như ngày thanh toán hay chênh lệch giá so với giá giao ngay khiến hợp đồng tương lai nghe có vẻ phức tạp, nhưng lợi thế lớn nhất của nó là funding rate (tỷ lệ số tiền phải trả khi giá cả giữa thị trường tương lai và thị trường giao ngay khác nhau) không có quá nhiều dao động.

Một số nhà phân tích đã chỉ ra “sự xuất hiện trở lại của tình huống bù hoãn mua (contango )” sau khi lãi suất cơ sở đạt 17%, mức cao nhất trong 5 tháng. Trong trường hợp thị trường không có biến động, hợp đồng tương lai của bất kỳ loại hàng hóa nào như đậu nành, S&P 500, hay WTIl đều sẽ giao dịch ở mức giá cao hơn một chút so với thị trường giao ngay. Điều này xảy ra vì nhà đầu tư cần phải đợi cho đến khi hợp đồng hết hạn mới kết toán được thu nhập. Chi phí cơ hội vì thế phát sinh và gây ra sự chênh lệch.

Giả sử một người thực hiện giao dịch chênh lệch giá, nhằm mục đích tối đa hóa lượng tiền được giữ bằng USD. Trader này có thể mua một stablecoin và nhận được mức lợi suất hàng năm 12% bằng cách sử dụng dịch vụ DeFi hoặc cho vay tiền điện tử tập trung. Vậy mức chênh lệch 12% trên thị trường hợp đồng tương lai Bitcoin sẽ được coi là mức lãi suất cân bằng đối với nhà tạo lập thị trường.

Loại trừ mức đỉnh 20% của hôm 21/10, mức lãi suất cơ bản hiện vẫn dưới 17%, cho dù giá Bitcoin đã tăng 50% từ đầu tháng đến nay. Để so sánh, vào trước ngày Coinbase niêm yết trên sàn chứng khoán, mức chênh lệch hợp đồng tương lai đã tăng vọt lên 49%. Do đó, sẽ không đúng nếu nói rằng nhiều người đang có sự lạc quan quá mức với tình huống thị trương hiện tại.

Không xảy ra rủi ro thanh lý

Bất cứ khi nào người mua quá tự tin và chấp nhận mức chênh lệch cao khi sử dụng đòn bẩy cho hợp đồng tương lai, họ cũng sẽ phải đối mặt với tình huống: việc giá giảm từ 10% đến 15% có thể kích hoạt các đợt thanh lý theo từng giai đoạn. Tuy nhiên, mức chênh lệch 40% hoặc cao hơn không nhất thiết sẽ dẫn đến một loạt các vụ sụp đổ vì người mua có thể tăng tiền kỹ quỹ để duy trì vị thế của mình.

Như chỉ số trên các thị trường phái sinh chính cho thấy, việc Bitcoin giảm 10% từ mức ATH 67.000 USD vào ngày 20/10 không đủ để khiến bất cứ trader chuyên nghiệp nào lo lắng, bởi lãi suất cơ sở vẫn đứng vững ở mức “khỏe mạnh” là 12%.

Đỗ Hiền-Theo cointelegraph