Thị trường lao dốc, nhưng vẫn có những người miệt mài mua Bitcoin

Những người ủng hộ Bitcoin đang lập luận rằng đồng tiền số này rất khác so với các dự án tiền điện tử không ổn định đã khiến thị trường rơi vào tình trạng khó khăn.

Cory Klippsten bắt đầu đưa ra cảnh báo về thị trường tiền điện tử vào tháng 3. Trong một bài đăng trên Twitter, ông Klippsten khẳng định đồng tiền kỹ thuật số Luna là một trò lừa đảo, và Celsius Network là một quả bom nổ chậm khổng lồ.

Ông Cory Klippsten. Ảnh: NYTimes

Khi các dự án tiền điện tử cũng như các công ty tiền kỹ thuật số khổng lồ sụp đổ một vài tuần sau đó và quét sạch 1.000 tỷ USD vốn hóa thị trường tiền kỹ thuật số, ông Klippsten đã trở thành khách mời trên rất nhiều chương trình truyền thông, nơi ông bày tỏ quan điểm ngành công nghiệp tiền kỹ thuật số không khác gì một trò lừa đảo của những kẻ đạo đức giả và ngu ngốc.

Thế nhưng, ông Klippsten khác với hầu hết những người ghét tiền điện tử ở một khía cạnh quan trọng: ông đang điều hành một công ty Bitcoin.

Trong thế giới tiền kỹ thuật số, ông Klippsten được biết đến như một người theo chủ nghĩa tối đa hóa Bitcoin. Đó là những người tin rằng Bitcoin sẽ biến đổi hệ thống tài chính ngay cả khi các dự án gian lận tràn ngập phần còn lại của hệ sinh thái tiền điện tử. Trong số những cái tên này có cả những người có tầm ảnh hưởng như Jack Dorsey, nhà sáng lập Twitter và là người ủng hộ Bitcoin ngay từ những ngày đầu tiên.

Những người này vẫn tiếp tục mua Bitcoin ngay cả sau khi giá của nó giảm mạnh xuống mức thấp nhất trong 18 tháng là khoảng 20.000 USD vào tháng 6. Theo lời họ, Bitcoin chỉ đơn giản là “đang có giá hời.” Và ngay cả trong giai đoạn thị trường đi xuống như hiện nay, họ vẫn vận dụng mọi mối quan hệ cũng như ảnh hưởng của mình để thuyết phục các nhà đầu tư và các nhà lập pháp rằng Bitcoin khác với hàng ngàn loại tiền kỹ thuật số đang mọc lên như nấm trong vài năm qua.

“Tương lai duy nhất cho các đồng tiền kỹ thuật số không phải Bitcoin là tìm cách hợp tác với các ngân hàng và chính phủ, đồng thời trở thành một phần của hệ thống hiện tại,” ông Klippsten khẳng định. “Bitcoin thực sự nằm ngoài hệ thống đó.”

Cuộc tranh luận được thúc đẩy bởi những người theo chủ nghĩa tối đa hóa Bitcoin đã trở thành một cuộc chiến cho tương lai của tiền điện tử. Vụ sụp đổ gần nhất đã cho thấy thị trường tiền kỹ thuật số có những khía cạnh giống với hệ thống tài chính truyền thống - một mạng lưới liên kết với các hoạt động kinh doanh rủi ro và các giao dịch giống như đánh bạc. Những người ủng hộ Bitcoin cho biết họ đang cố gắng hướng tiền điện tử trở lại một số lý tưởng ban đầu tại thời điểm ngành công nghiệp này mới ra đời.

Bản thân họ đã tìm cách thu hút những người đón nhận Bitcoin kể từ khi đồng tiền kỹ thuật số này ra mắt vào năm 2008. Vào thời điểm đó, những người ủng hộ Bitcoin đã vỡ mộng với hệ thống tài chính truyền thống và muốn tạo ra một dạng tiền ảo có thể trao đổi được mà không cần ngân hàng hoặc một trung gian nào khác. Với việc nguồn cung bị gưới hạn, Bitcoin được cho là một hàng rào chống lại lạm phát, vì sẽ không có cơ quan quản lý tập trung nào có thể in thêm nó.

Nhiều loại tiền điện tử tiếp theo không hề có đặc điểm trên. Thông thường, các đồng tiền mới được phát hành bởi một nhóm những người sáng lập nắm trong tay quyền kiểm soát và phân phối đồng tiền – yếu tố được cho là giống với cấu trúc tập trung của hệ thống tài chính truyền thống.

“Bitcoin là đồng tiền điện tử phi tập trung và có tính khan hiếm. Trong khi đó, mọi đồng tiền khác đều tập trung,” Jimmy Song, một nhà phân tích Bitcoin cho biết. “Có nhiều sự khác biệt giữa một đồng tiền không chịu sự kiểm soát, tự điều hành và một công cụ đánh bạc.”

Cho tới thời điểm hiện tại, tầm nhìn không tưởng của những người theo chủ nghĩ tối đa hóa Bitcoin về một loại tiền tệ thay thế ổn định, phi tập trung nhưng được chấp nhận rộng rãi trên toàn cầu hiện vẫn cách xa với thực tế. Giá của Bitcoin biến động dữ dội và các nhà đầu tư thường coi nó như một loại tài sản rủi ro, không khác gì cổ phiếu của các công ty trong nhóm chỉ số công nghệ Nasdaq.

Hầu như không có ai sử dụng Bitcoin để thực hiện các giao dịch thông thường. Năm ngoái, El Salvador thông báo chấp nhận Bitcoin như đồng tiền pháp định, nhưng dự án đó đã thất bại nghiêm trọng. Xác thực các giao dịch Bitcoin, hay còn được biết đến là quá trình “khai thác”, tiêu tốn rất nhiều năng lượng. Các nhà nghiên cứu ước tính rằng việc khai thác Bitcoin có thể tạo ra tới 65 megaton carbon dioxide mỗi năm, tương đương với lượng khí thải hàng năm của Hy Lạp.

“Bạn không thể sử dụng nó để mua bất cứ thứ gì - nó quá dễ bay hơi, phức tạp và nhiều chi phí kèm theo,” John Reed Stark, một cựu quan chức của Ủy ban Chứng khoán và Giao dịch Mỹ (SEC) nói về Bitcoin. “Nó không có giá trị nội tại.”

Dù vậy, những người theo chủ nghĩa tối đa hóa Bitcoin đã tận dụng đợt đi xuống của thị trường để khẳng định Bitcoin là đồng tiền mã hoá duy nhất mà người ta nên chấp nhận một cách nghiêm túc. “Giá Bitcoin giảm nhưng nó chưa bao giờ hấp dẫn như thế”, tiêu đề một bài viết trên Bitcoin Magazine nêu.

“Nếu bạn chỉ ra những rủi ro mà ai đó đang phải đối mặt, nhưng cuối cùng mọi thứ vẫn diễn ra bình thường, bạn có thể bị buộc tội là đang cố tình gây rối,” Michael Saylor, giám đốc điều hành của MicroStrategy cho biết. “Thật khó để giải thích điều này về mặt lý thuyết trước khi vụ sụp đổ (tiền kỹ thuật số) xảy ra. Nhưng bây giờ nó đã xảy ra rồi.”

Vào năm 2020, ông Saylor thông báo rằng MicroStrategy sẽ bắt đầu tích trữ Bitcoin vì nó có “tiềm năng tăng giá dài hạn tốt hơn so với việc giữ tiền mặt”. Theo hồ sơ của SEC, tính tới cuối tháng 6, công ty có 129.699 Bitcoin, được mua với giá dưới 4 tỷ USD. Với đợt giảm giá của Bitcoin gần đây, giá trị số Bitcoin mà MicroStrategy nắm giữ đã sụt giảm và thấp hơn khoảng 1 tỷ USD so với số tiền ban đầu họ đã bỏ ra để mua lượng Bitcoin này.

Tuy nhiên, ngay thời điểm thị trường xuống tới mức thấp nhất, MicroStrategy đã chi 10 triệu USD để mua thêm 480 Bitcoin ở mức giá khoảng 20.000 USD. Đây là khoản mua vào nhỏ nhất mà MicroStrategy đã thực hiện trong hơn một năm qua. Ông Saylor cho biết quy mô của giao dịch này không phải là dấu hiệu cho thấy ông thiếu niềm tin vào Bitcoin. Nguyên nhân chỉ đơn giản là đó là số tiền cao nhất mà công ty có thể chi trả được tại thời điểm đó.

“Tôi luôn ước chúng tôi có thể mua nhiều hơn nữa,” ông nói.

Ông Saylor và nhiều người ủng hộ đồng Bitcoin thường xuyên nói rằng, đồng tiền này đang bị mang tiếng xấu trước mắt chính phủ Mỹ, nơi nhiều nhà hành pháp lo ngại về các tác động tới môi trường của đồng tiền này.

Một số dự án ủng hộ tiền điện tử ở Washington được tài trợ bởi các công ty cung cấp tiền ảo nhưng sử dụng hệ thống xác minh đòi hỏi ít năng lượng hơn. Vào tháng 4, nhà đồng sáng lập Chris Larsen của công ty tiền điện tử Ripple tuyên bố rằng, ông đã đóng góp 5 triệu USD cho một chiến dịch tiếp thị kêu gọi Bitcoin từ bỏ cơ sở hạ tầng khai thác ngốn năng lượng của nó.

Giờ đây, những người ủng hộ Bitcoin đang xây dựng các chiến dịch chính trị của riêng họ. Năm nay, David Zell, một người ủng hộ Bitcoin, đã khởi động Viện chính sách Bitcoin, một tổ chức tư vấn thúc đẩy các chương trình ủng hộ Bitcoin ở Washington. Theo ông Zell, những lo ngại về mức tiêu thụ năng lượng của Bitcoin đang bị thổi phồng quá mức.

“Những gì chúng tôi đang nói là Bitcoin có một tập hợp các đặc tính khiến nó trở thành đồng tiền độc nhất,” ông Zell nói. “Những khác biệt đó đủ rõ ràng để nếu bạn định có một cuộc trò chuyện nghiêm túc về mặt chính sách của ngành công nghiệp này.”

Ông Klippsten bắt đầu tham gia nhóm những người theo chủ nghĩa tối đa hóa Bitcoin từ một cuộc gặp gỡ tình cờ cách đây 5 năm. Nhà cựu cố vấn tại McKinsey bắt đầu quan tâm đến tiền điện tử vào năm 2017, khi một làn sóng các đồng tiền mã hóa mới được tạo ra và giá của chúng đã tăng lên mạnh mẽ. Ông đã mua vào một số đồng Bitcoin nhưng cũng mua thêm một số token mới khác.

Ông Klippsten cũng tin rằng nhiều loại tiền kỹ thuật số ra đời sau này giống như một cổ phiếu hơn là tiền được sử dụng trong giao dịch.

Vào năm 2019, ông sáng lập Swan Bitcoin. Công ty hợp tác với các gia đình giàu có, doanh nghiệp và thương nhân để thiết lập kế hoạch đầu tư Bitcoin thông qua chương trình mua tự động. Công ty cũng cung cấp dịch vụ tư vấn tùy chỉnh và tính phí 1% để thực hiện giao dịch mua Bitcoin.

Doanh nghiệp phục vụ cho những người thực sự có lòng tin vào Bitcoin. Khách hàng của Swan Bitcoin đã mạnh mẽ mua vào Bitcoin trong giai đoạn thị trường lao dốc hồi tháng 6. Số tiền họ chi ra thậm chí lớn gấp đôi so với thời điểm tháng 4 một tháng trước khi thị trường sụp đổ. Mặc dù từ chối đưa ra con số cụ thể, song ông Klippsten tiết lộ rằng có những khách hàng mua vào lượng Bitcoin trị giá tới 5 triệu USD trong tháng 6 vừa qua.

Bản thân ông Klippsten vẫn dành một phần tiền tiết kiệm để mua Bitcoin mỗi ngày và không hề từ bỏ thói quen này ngay cả lúc thị trường suy yếu.

Đỗ Hiền-Theo nytimes