Tiền điện tử và xung đột: Vai trò của tiền điện tử trong cuộc khủng hoảng Nga-Ukraine

Vấn đề với tiền điện tử là sự khó kiểm soát.

Những điểm chính

• Sau đợt sụt giảm ban đầu, giá tiền điện tử đã tăng trở lại trong những ngày gần đây.
• Nhiều câu hỏi được đặt ra liệu Nga có thể sử dụng tiền điện tử để lách qua các lệnh trừng phạt hay không.
• Cho đến nay, tiền điện tử đang giúp ích cho cả Nga và Ukraine.

Nguồn ảnh: Getty Images

Cuộc xâm lược Ukraine của Nga đã gây ra những làn sóng gây chấn động khắp thế giới. Vụ tấn công đã chịu sự lên án từ nhiều nhà lãnh đạo thế giới và nhiều chính phủ đã nhanh chóng đưa ra các biện pháp trừng phạt chống lại Nga, đồng thời gửi viện trợ cho Ukraine. Thị trường tiền điện tử và thị trường chứng khoán toàn cầu cũng đều sụt giảm ngay khi tin tức về cuộc xâm lược được tung ra.

Tuy nhiên, giá tiền điện tử lại tăng trở lại sau đó. Bitcoin (BTC) trước đó đã giảm xuống dưới 35.000 đô la khi lực lượng Nga tiến vào Ukraine, nhưng sau đã tăng trở lại trong thời gian ngắn lên trên 44.000 đô la, tức tăng khoảng 25%. Nhiều người đặt ra câu hỏi rằng tiền điện tử đóng vai trò gì trong cuộc xung đột đang nổi lên này. Đặc biệt, họ muốn biết liệu nó có thể giúp Nga vượt qua các biện pháp trừng phạt kinh tế hay không?

Tiền điện tử có phải là một đồng tiền của sự xung đột không?

Tờ Reuters gần đây đã gọi tiền điện tử là "đồng tiền xung đột", một phần là do sự gia tăng đáng kể trong giao dịch tiền điện tử ở cả Ukraine và Nga trong những ngày gần đây. Sự gia tăng này đã cho thấy rằng tiền điện tử có thể được coi là tài sản trú ẩn an toàn trên toàn cầu trong thời gian bất ổn địa chính trị.

Tiền điện tử đã được những người tị nạn sử dụng như một phương tiện chuyển tiền trong vài năm qua. Những người di cư và tị nạn có thể gặp khó khăn trong việc di chuyển tài sản khi mà việc mang theo một lượng lớn tiền mặt là rất rủi ro và tài khoản ngân hàng có thể bị đóng băng hoặc khó truy cập ở một quốc gia khác. Cách thay thế là chuyển đổi tài sản thành tiền điện tử và sau đó có thể chuyển đổi trở lại thành một loại tiền tệ fiat. Như vậy, tiền điện tử có thể giúp ích được phần nào đó cho nửa triệu người Ukraine đang phải tìm kiếm nơi trú ẩn ở các nước lân cận.

Tài sản kỹ thuật số cũng được sử dụng để gây quỹ và gửi viện trợ cho Ukraine. Cộng đồng tiền điện tử cho đến nay đã quyên góp hơn 22 triệu đô la tiền điện tử để hỗ trợ chính phủ Ukraine. Xin lưu ý, không có lý do thực sự nào đằng sau việc gây quỹ phải được thực hiện bằng tiền điện tử thay vì các loại tiền thông thường. Song đây cũng là một con dao hai lưỡi bởi các nhóm ủng hộ Nga cũng có thể sử dụng tiền điện tử để huy động tiền trong khi với các lệnh trừng phạt, họ có thể phải vật lộn để nhận được các khoản đóng góp bằng tiền pháp định.

Điều này dẫn chúng ta đến vấn đề lớn nhất là tiền điện tử có thể giúp các tổ chức của Nga trốn tránh các lệnh trừng phạt đến mức nào. Các biện pháp trừng phạt của Hoa Kỳ, Liên minh Châu Âu, Vương quốc Anh và các quốc gia khác là những biện pháp khắc nghiệt nhất từ ​​trước đến nay. Ngoài ra, họ cũng nhắm mục tiêu vào ngân hàng trung ương của Nga, cố gắng ngăn ngân hàng này giúp đất nước của mình chống đỡ các tác động về kinh tế. Theo The Economist, "Điều đó có nghĩa là một số, hoặc thậm chí nhiều, quỹ chiến tranh quốc gia của Nga có thể bị đóng băng."

Nga có thể sử dụng tiền điện tử để trốn tránh các lệnh trừng phạt không?

Các biện pháp trừng phạt trên diện rộng nhắm tới chặn các giao dịch với các ngân hàng Nga, ngăn họ sử dụng các hệ thống quốc tế khác nhau để xử lý thanh toán. Các động thái này cũng ngăn chặn hoạt động thương mại với Nga trên các lĩnh vực kinh tế khác nhau và áp đặt các biện pháp kiểm soát đối với các cá nhân và doanh nghiệp cụ thể, chẳng hạn như đóng băng tài sản.

Một trong những lợi ích đằng sau Bitcoin là nó không cần sự hỗ trợ của ngân hàng trung ương hoặc chính phủ. Đó là một loại tiền tệ phi tập trung giúp loại bỏ bên trung gian. Điều này được tin là mang lại nhiều lợi ích. Song mặt trái của một tài sản hoạt động ngoài hệ thống tài chính là vấn đề khó kiểm soát.

Tiền điện tử có thể giúp một số người Nga giảm thiểu tác động của các lệnh trừng phạt trong một số tình huống nhất định. Nhưng có lẽ điều này sẽ không đơn giản hoặc phổ biến như một số tiêu đề bài báo khác đưa ra, bởi vì các giao dịch tiền điện tử có thể bị theo dõi. Chúng được lưu trữ trên một chuỗi khối công khai và có thể xác định được các địa chỉ cụ thể của các ví chịu lệnh trừng phạt. Do vậy, ở một mức độ nào đó, ngành công nghiệp tiền điện tử có thể áp dụng được các biện pháp trừng phạt kinh tế tương tự, giống như nó có thể đóng băng các ví chứa tiền bị đánh cắp.

Một lý do khác khiến việc trốn tránh các lệnh trừng phạt thông qua tiền điện tử trở nên khó khăn là nhiều sàn giao dịch tiền điện tử có quy trình xác minh danh tính (KYC) và hệ thống chống rửa tiền. Vào một thời điểm nào đó, Nga sẽ cần phải chuyển tiền điện tử của mình thành một loại tiền tệ fiat, điều mà nước này khó có thể thực hiện với số lượng lớn mà không gây ra báo động. Theo Bloomberg, Nhà Trắng đã yêu cầu các sàn giao dịch tiền điện tử hạn chế các tài khoản thuộc sở hữu của các cá nhân bị áp lệnh trừng phạt.

Mặt khác, Nga sẽ có thể tiếp tục khai thác Bitcoin. Một số lượng lớn các cuộc tấn công bằng mã độc vào năm ngoái bắt nguồn từ Nga và một nhóm tội phạm mạng đã cam kết hỗ trợ chính phủ Nga trong cuộc xung đột hiện tại. Chúng ta có thể giả định rằng tiền điện tử sẽ tạo ra thu nhập nằm ngoài lệnh trừng phạt. Song vẫn còn phải xem khoản thu nhập này là bao nhiêu và nó sẽ làm giảm tác động của các lệnh trừng phạt đến mức nào.

Điều này có ý nghĩa gì đối với các nhà đầu tư

Tình hình với Nga làm nổi bật khía cạnh đen tối của thế giới tiền điện tử mà một số nhà đầu tư có thể muốn lờ đi. Công nghệ blockchain có tiềm năng thay đổi toàn bộ ngành công nghiệp, nhưng nó cũng được sử dụng cho những mục đích không mấy tốt đẹp.

Một cách để tránh rủi ro liên quan đến tiền bất hợp pháp là chỉ sử dụng các sàn giao dịch tiền điện tử có quy trình KYC chặt chẽ. Tuy không phải là một cách tối ưu, nhưng các sàn giao dịch mà thực hiện xác minh danh tính và giám sát các giao dịch để phát hiện các hoạt động bất hợp pháp thì ít có khả năng bị các tội phạm sử dụng hơn.

Các nhà đầu tư cũng hy vọng sẽ có sự gia tăng về quy định càng sớm càng tốt. Các nhà chức trách vốn lo ngại về khả năng tài sản kỹ thuật số có thể phá hoại các lệnh trừng phạt kinh tế, song vẫn chưa thực hiện các bước để giải quyết vấn đề này. Chủ tịch Ngân hàng Trung ương châu Âu cho rằng quy định cần thiết đối với tiền điện tử là "cực kỳ quan trọng" hiện nay.

Một số nhà phân tích tin rằng sự gia tăng trong giá tiền điện tử gần đây là do những suy đoán cho rằng Nga có thể sử dụng tiền điện tử để vượt qua các lệnh trừng phạt. Nếu đúng như vậy, các nhà đầu tư tiền điện tử nên chuẩn bị cho sự giảm giá trở lại sắp tới khi rõ ràng thực tế không hề đơn giản như suy đoán.

Hoàng Dương - Theo fool.com