Bầu cử Mỹ: Cuộc chiến qua 6 biểu đồ kinh tế

Kinh tế sẽ đóng vai trò trung tâm trong việc xác định người chiến thắng cuộc bầu cử tổng thống Mỹ năm 2024.

Theo một cuộc thăm dò của ABC/Ipsos, một lượng lớn cử tri cho rằng các vấn đề tài chính, bao gồm kinh tế hoặc lạm phát, sẽ là yếu tố quyết định họ bỏ phiếu cho ai.

Đây có vẻ là một tin xấu cho cơ hội tái đắc cử của tổng thống Joe Biden trước cựu tổng thống Donald Trump.

Tỷ lệ tán thành đối với ứng cử viên đương nhiệm của Đảng Dân chủ đã giảm xuống trong nhiều năm qua. Và cho tới nay, ông vẫn chưa thể thuyết phục được cử tri rằng họ sẽ khá giả hơn khi ông nắm quyền.

Theo dữ liệu từ Gallup, người Mỹ đã luôn giữ thái độ bi quan về triển vọng kinh tế đất nước kể từ tháng 5 năm 2021 tới nay.

 Nguồn: Gallup

Theo dữ liệu khảo sát công bố tháng 5 vừa qua, 70% người Mỹ tin rằng nền kinh tế đang “trở nên tồi tệ hơn”, trong khi chỉ có 26% tin rằng kinh tế đang “trở nên tốt hơn”.

Nói về những gì mình đã làm được cho nền kinh tế, đặc biệt là khi bị so sánh với ứng cử viên đối thủ, ông Biden đã nhấn mạnh tới việc ông đã vực dậy một nền kinh tế Mỹ đang “rơi tự do” và tỷ lệ thất nghiệp cả nước đang ở mức cao kỷ lục tại thời điểm ông lên nắm quyền.

Ông cũng đánh bại cựu tổng thống Trump khi nói về thâm hụt ngân sách liên bang. Theo phân tích từ Ủy ban vì một ngân sách liên bang có trách nhiệm, ông Trump đã phê duyệt khoản vay mới có thời hạn 10 năm trị giá 4,8 nghìn tỷ USD, không bao gồm các hóa đơn cứu trợ Covid-9. Yếu tố chính giúp ông Trump có đủ tự tin phê duyệt khoản vay này là dựa trên kế hoạch thuế năm 2017 của ông. Trong khi đó, ông Biden cho đến nay đã phê duyệt khoản vay mới có thời hạn 10 năm trị giá 2,2 nghìn tỷ USD, không bao gồm khoản cứu trợ Covid-19.

Nền kinh tế đã đạt được một số dấu mốc đáng chú ý kể từ khi ông Biden nhậm chức, ví dụ như các chỉ số chứng khoán chính đạt mức cao kỷ lục, tỷ lệ thất nghiệp giảm xuống mức thấp kỷ lục và thêm 15 triệu việc làm đã được ghi nhận.

Nhưng cử tri không lạc quan như vậy. Theo cuộc thăm dò của ABC News/Ipsos, chỉ 16% cho biết tình hình tài chính của họ đã được cải thiện kể từ khi ông Biden nhậm chức vào năm 2021, trong khi 43% nói rằng cuộc sống của họ không có gì thay đổi.

 Nguồn: ABC News/Ipsos

Một cuộc thăm dò tương tự cho thấy các cử tri tin tưởng vào khả năng điều hành kinh tế của ông Trump hơn là ông Biden, với tỷ lệ lần lượt là 48% - 32%. Ông Trump cũng dẫn trước ông Biden về khả năng kiểm soát lạm phát, với tỷ lệ 44% - 30%.

Ông Trump đã cố gắng tận dụng điều này trong cuộc tranh luận đầu tiên trên trường quay CNN.

Nguồn: Cục Thống kê Lao động Hoa Kỳ

“Chính ông ấy đã gây ra lạm phát,” cựu tổng thống Trump chỉ trích khi nói tới các thành tích kinh tế của ông Biden, mặc dù các nhà kinh tế đồng thuận rằng lạm phát gia tăng là do các vấn đề về chuỗi cung ứng và sự chuyển dịch tiêu dùng do đại dịch Covid-19.

Theo Bộ Nông nghiệp Mỹ, lạm phát gia tăng đã đặc biệt tác động mạnh đến giá thực phẩm, với chi phí thực phẩm tăng tới 25% trong giai đoạn từ năm 2019 đến năm 2023.

Chỉ trong năm 2022, giá thực phẩm đã tăng 9,9%, mức tăng cao nhất kể từ năm 1979. Giá lương thực dự kiến ​​sẽ còn tăng cao hơn nữa trong năm nay, với mức tăng ước đoán là 2,2%.

Vật giá gia tăng ảnh hưởng đến chi phí hàng ngày của người dân, không chỉ chi phí thực phẩm mà còn cả chi phí nhà ở và xăng dầu.

Nguồn: Cục Thông tin Năng lượng

Trong một bài viết đăng trên tờ Financial Times vào tháng trước, phó chủ tịch S&P Global Daniel Yergin nhận định, giá xăng dầu sẽ là yếu tố then chốt nhất trong số các yếu tố kinh tế ảnh hưởng đến cuộc bầu cử năm nay.

Dữ liệu cho thấy, chi phí trung bình cho một gallon xăng hiện là 3,49 USD, cao hơn nhiều so với mức 3,09 USD vào đầu năm.

Giá xăng tăng vọt khi cuộc xung đột Nga - Ukraine bùng nổ. Để kiểm soát tình hình, ông Biden đã thực hiện một số biện pháp, bao gồm giải phóng nguồn dự trữ xăng dầu chiến lược của quốc gia.

Tuy nhiên, các yếu tố bên ngoài như việc OPEC cắt giảm sản lượng, cuộc khủng hoảng lan rộng ở Trung Đông, nhu cầu tăng cao trong mùa hè và nguy cơ xảy ra thiên tai có thể đẩy giá xăng dầu tăng trở lại, ông Yergin viết.

Điều đó sẽ khiến cơ hội tái đắc cử của ông Biden giảm mạnh. Theo một phân tích do Moody's thực hiện, ông Trump rất có khả năng sẽ giành chiến thắng trong cuộc bầu cử năm 2024 nếu giá xăng trung bình tăng lên gần 4 USD/gallon.

 Nguồn: Ngân hàng Dự trữ Liên bang St Louis

Trong khi chi phí gia tăng là một điểm trừ đối với ông Biden thì dữ liệu thị trường lao động lại là một điểm cộng.

Đại dịch Covid-19 đã tàn phá nền kinh tế Mỹ trong năm 2020, khiến tỷ lệ thất nghiệp chạm mức cao nhất kể từ cuộc khủng hoảng năm 1873. Tổng cộng, nền kinh tế Mỹ đã mất 2,1 triệu việc làm vào thời điểm ông Trump rời nhiệm sở.

“Chúng ta có một nền kinh tế đang rơi tự do,” ông Biden nói về nhiệm kỳ của cựu tổng thống Trump, mặc dù tỷ lệ thất nghiệp đã giảm từ mức 13,2% xuống 6,2% vào thời điểm ông Biden nhậm chức.

Kể từ đó, một lượng lớn người lao động đã quay trở lại thị trường việc làm. Chính quyền của ông Biden đã gọi những dữ liệu việc làm gần đây là “sự trở lại vĩ đại của nước Mỹ”.

Nguồn: Wall Street Journal

Một yếu tố khác có lợi cho ông Biden là chỉ số Dow Jones đã lần đầu tiên đạt ngưỡng 40.000 điểm trong năm nay.

Một phân tích do MarketWatch thực hiện cho thấy chỉ số Dow Jones là một công cụ dự báo đáng tin cậy trong các cuộc bầu cử tổng thống.

Theo phân tích được công bố vào tháng 5, cơ hội tái đắc cử của ông Biden là 58,8% dựa trên mức tăng 5,6% của chỉ số Dow Jones tính đến thời điểm thực hiện phân tích.

Tuy nhiên, tại thời điểm viết bài này, chỉ số Dow Jones chỉ ghi nhận mức tăng khoảng 3,9%, phản ánh cơ hội chiến thắng của ông Biden giảm xuống, trong khi cơ hội chiến thắng của ông Trump lại tăng lên.

Đỗ Hiền-Theo thenationalnews