Xác suất Fed tăng lãi suất lên 90% sau khi CPI lõi tháng 8 tăng vượt dự báo

Thị trường đặt cược xác suất 90% Cục Dự trữ Liên bang Mỹ (Fed) tăng lãi suất tại cuộc họp thứ Tư, sau khi giá tiêu dùng lõi tháng 8 tăng mạnh hơn dự kiến. Giá dầu trở lại mức 100 USD/thùng cũng làm phức tạp thêm bài toán chính sách tiền tệ.

Chỉ số giá tiêu dùng (CPI) lõi của Mỹ, loại trừ giá thực phẩm và năng lượng biến động mạnh, tăng 0,3% trong tháng 8 so với tháng trước, vượt dự báo 0,2%. So với cùng kỳ năm trước, chỉ số này tăng 2,4%, đúng kỳ vọng và thấp hơn tháng 7 khoảng 0,1 điểm phần trăm. CPI toàn phần tăng 3,4% so với cùng kỳ, phù hợp dự báo, và tăng 0,4% so với tháng trước.

Theo công cụ CME FedWatch, thị trường đang đặt cược xác suất 90% Fed tăng lãi suất tại cuộc họp chính sách vào thứ Tư. Stephen Brown, kinh tế trưởng khu vực Bắc Mỹ của Capital Economics, cho rằng mức tăng bất ngờ của CPI lõi tháng 8 khiến Fed có vẻ sẽ tăng lãi suất trong tuần tới.

Các quan chức Fed sẽ sử dụng dữ liệu lạm phát mới nhất để xem xét xu hướng trong ba, sáu và 12 tháng qua, nhằm đánh giá áp lực giá có đang giảm hay không. Nội bộ Fed vẫn chia rẽ về việc lạm phát có tự quay về mục tiêu 2% hay cần thêm một đợt tăng lãi suất.

Chủ tịch Fed Cleveland Beth Hammack và Chủ tịch Fed Dallas Lorie Logan cho rằng lạm phát diễn ra trên diện rộng và sẽ không tự giảm nếu lãi suất không tăng. Trong khi đó, Thống đốc Fed Chris Waller tuần trước nói ông sẽ ủng hộ giữ nguyên lãi suất nếu số liệu tháng 8 cho thấy lạm phát hạ nhiệt và mức tăng giá lõi duy trì ở 0,2%.

“Nếu tiếp tục có tiến triển hướng tới mục tiêu 2%, tôi sẵn sàng ủng hộ giữ lãi suất chính sách ở mức hiện tại”, Waller phát biểu ngày 3/9. “Nhưng nếu lạm phát tăng nóng, tôi sẽ cân nhắc tăng lãi suất. Tôi đánh giá chính sách hiện chỉ hạn chế nhẹ tổng cầu, và lạm phát có thể không cần tăng tốc nhiều để khiến tôi chuyển sang ủng hộ chính sách thắt chặt hơn.”

Trong bài phát biểu tại Jackson Hole, bang Wyoming, tháng trước, Chủ tịch Fed Kevin Warsh nói lạm phát vẫn quá cao và lãi suất chưa hạn chế hoạt động vay vốn trong nền kinh tế, ngoại trừ lĩnh vực nhà ở. Ông lưu ý rằng dù số liệu lạm phát tháng 6 và tháng 7 cho thấy một số tiến triển, mức cải thiện đó chưa đủ để ông xác nhận lạm phát đang giảm.

“Sau giai đoạn hạ nhiệt ngắn trong tháng 6 và tháng 7, lạm phát lại tăng mạnh trong tháng 8, tạo tiền đề cho khả năng tăng lãi suất”, Joseph Brusuelas, kinh tế trưởng RSM, nhận xét. Ông dự báo Fed sẽ tăng lãi suất tuần tới và ít nhất hai lần nữa trong một năm tiếp theo, nhằm đưa lạm phát trở lại quỹ đạo giảm đáng tin cậy hướng tới 2%.

Chủ tịch Fed New York John Williams từng nói nếu chỉ số giá chi tiêu tiêu dùng cá nhân (PCE) liên tục ghi nhận mức tăng 0,2% mỗi tháng, đó sẽ là dấu hiệu lạm phát đang hạ nhiệt. PCE là thước đo lạm phát được Fed ưu tiên sử dụng. Các quan chức sẽ kết hợp CPI với dữ liệu giá bán buôn công bố hôm thứ Năm để ước tính chỉ số này.

Brown ước tính PCE lõi tháng 8 tăng 0,27% so với tháng trước và cho rằng mức này khó bị ảnh hưởng đáng kể bởi các điều chỉnh sắp tới trong cách tính giá dịch vụ quản lý danh mục đầu tư, phần mềm và phụ kiện. Nếu chưa tính các điều chỉnh đó, ước tính trên hàm ý lạm phát PCE lõi so với cùng kỳ sẽ tăng từ 3,3% trong tháng 7 lên 3,4% trong tháng 8.

“Tóm lại, lạm phát PCE lõi đang đi sai hướng, và điều đó có lẽ đủ để những thành viên trung dung trong Ủy ban Thị trường Mở Liên bang (FOMC), như Thống đốc Christopher Waller, ủng hộ tăng lãi suất tuần tới”, Brown nói. Cùng thời điểm, giá dầu phục hồi lên 100 USD/thùng sau đợt tăng trong tuần qua.

Krishna Guha, người đứng đầu bộ phận chiến lược ngân hàng trung ương và kinh tế của Evercore ISI, cho rằng trọng tâm tranh luận chính sách đã thay đổi. Theo ông, vấn đề không còn chủ yếu là CPI tháng 8 có xác nhận sự cải thiện của lạm phát trong mùa hè hay không, mà là mức cải thiện đó có đủ để Fed bỏ qua một cú sốc nguồn cung dầu mới, với tác động đặc biệt lớn lên dầu diesel và các sản phẩm tinh chế khác.

Thông thường, Fed bỏ qua tác động của các cú sốc giá dầu để tập trung vào diễn biến lạm phát cơ bản. Tuy nhiên, lạm phát đã ở trên mục tiêu 2% trong năm năm rưỡi, còn cú sốc dầu xuất hiện sau hàng loạt cú sốc liên quan đến thuế quan, chiến tranh tại Ukraine và đại dịch.

Brusuelas cho rằng đã đến lúc Fed từ bỏ cách tiếp cận thông thường đối với cú sốc nguồn cung do chiến tranh gây ra. Ông nhận xét ba cú sốc nguồn cung đã kéo dài đến mức không còn phù hợp để coi là tạm thời. “Chính sách tiền tệ tốt nhất là chính sách hướng về phía trước, và sau bảy tháng, cuộc xung đột từng được cho là ngắn hạn đã trở thành một điều khác, đòi hỏi phản ứng chính sách hợp lý từ Fed”, ông nói.

Dù vậy, vẫn có chuyên gia ủng hộ giữ nguyên lãi suất. Luke Tilley, kinh tế trưởng Wilmington Trust, nói trong một cuộc phỏng vấn rằng số liệu mới khiến khả năng Fed tăng lãi suất tháng 9 gần như chắc chắn, nhưng ông không cho rằng dữ liệu kinh tế nhìn chung đủ cơ sở cho động thái đó. Theo Tilley, dữ liệu CPI chưa cho thấy dấu hiệu rõ ràng về vấn đề lạm phát bắt nguồn từ nhu cầu tiêu dùng mạnh.