Bầu cử Mỹ: So sánh các chính sách lớn của Biden và Trump

Cử tri Mỹ đang trong quá trình lựa chọn giữa Tổng thống Joe Biden từ Đảng Dân chủ và cựu Tổng thống Donald Trump từ Đảng Cộng hòa cho nhiệm kỳ tổng thống Mỹ sắp tới. Hiện tại, cả hai đã đưa ra những chủ trương và đề xuất chính sách của mình cho nước Mỹ trong 4 năm tới. Hãy cùng so sánh các điểm giống và khác nhau trong một số vấn đề lớn của hai ứng cử viên.

Kinh tế

Chính sách kinh tế của tổng thống Biden, có tên là Bidenomics, liên quan tới việc xây dựng nền kinh tế “từ dưới lên”, tức đầu tư vào hạ tầng kỹ thuật, sản xuất, năng lượng sạch và mở rộng cơ hội việc làm. Theo thống kê, nền kinh tế Mỹ tăng trưởng mạnh và tạo ra được nhiều việc làm dưới sự lãnh đạo của ông Biden. Tuy nhiên, cử tri Mỹ gặp nhiều khó khăn do lạm phát, đặc biệt là khi giá thực phẩm và xăng dầu tăng cao.

Trong khi đó, ông Trump đổ lỗi cho việc chi tiêu của tổng thống Biden là nguyên nhân gây ra lạm phát. Ông đã hứa sẽ quay lại chính sách giảm trừ thuế và các quy định liên quan. Ông cũng nói rằng sẽ tìm cách thay thế Chủ tịch Cục Dự trữ Liên bang Jerome Powell, người mà ông bổ nhiệm nhưng bây giờ lại buộc tội là quá ‘chính trị’.

Nhập cư

Tổng thống Biden hứa sẽ xử lý vấn đề nhập cư một cách nhân đạo hơn. Ông đã tạm ngưng và hủy bỏ một số chính sách biên giới của cựu tổng thống Trump, đồng thời dỡ bỏ giới hạn nhập cư tị nạn và mở rộng hạn chế nhập cư nhân đạo. Tuy nhiên, lượng di cư bất hợp pháp tăng mạnh cùng sự phản đối của công chúng đã khiến Đảng Dân chủ chuyển hướng sang các biện pháp chặt chẽ hơn, bao gồm một dự luật liên đảng gần đây, cho phép ông Biden đóng cửa biên giới.

Dù vậy, Trump đã lên tiếng kêu gọi các đồng minh trong Quốc hội bãi bỏ dự luật đó, cho rằng nó chưa đủ quyết liệt. Ông hứa, nếu tái đắc cử, ông sẽ phục hồi lại những chính sách từ nhiệm kỳ đầu tiên của mình để “phong tỏa biên giới” và thực hiện “chiến dịch trục xuất lớn nhất” trong lịch sử nước Mỹ.

Viện trợ cho Ukraine

Tổng thống Biden đã nhiều lần kêu gọi Quốc hội tiếp tục viện trợ Ukraine. Ông cảnh báo rằng chiến thắng của tổng thống Nga Vladimir Putin sẽ đe dọa châu Âu và khuyến khích một đối thủ lớn khác của Mỹ là Trung Quốc.

Trước đó vào tháng 2/2024, ông Trump cảnh báo rằng ông sẽ “khích lệ” Nga “làm bất cứ điều gì họ muốn” với các nước Tổ chức Hiệp ước Bắc Đại Tây Dương (NATO) nếu họ không đáp ứng nghĩa vụ tài chính đối với khối này, dù sau đó ông đã giảm bớt giọng điệu quyết liệt trong bài phát biểu của mình.

Cuộc chiến của Israel ở Gaza

Tổng thống Biden vẫn “kiên định” trong việc ủng hộ Israel. Không chỉ cung cấp lượng vũ khí trị giá hàng tỷ USD cho Israel, chính quyền ông Biden cũng kêu gọi hỗ trợ thêm nữa cho quốc gia này. Tuy nhiên, Biden đã tăng cường công khai chỉ trích Thủ tướng Israel Benjamin Netanyahu về cách ông này tiến hành cuộc chiến ở Gaza.

Trong khi đó, thường xuyên tự hào về sự ủng hộ của mình cho Israel, ông Trump hiện nói rằng Israel phải “hoàn thành những gì họ khởi xướng” khi chống lại các phiến quân Hamas ở Gaza. Nhưng ông cho rằng Israel cần “nhanh chóng dứt điểm” bởi họ “đang thua cuộc chiến truyền thông”.

Thuế

Tổng thống Biden ủng hộ việc tăng thuế thu nhập doanh nghiệp lên 28%, gần với mức 35% trước nhiệm kỳ của ông Trump (trước năm 2017). Mức thuế này hiện là 21%. Ông Biden cũng đề xuất truy quét các tập đoàn đa quốc gia và công ty dược lớn có hành vi trốn thuế, đồng thời phục hồi hoặc áp đặt mức thuế cao hơn đối với những người Mỹ giàu có nhất. Ông cũng cam kết mở rộng các khoản giảm trừ thuế cho những cá nhân có thu nhập thấp và các hộ gia đình.

Còn cựu tổng thống Trump lại muốn gia hạn điều luật ông từng ký năm 2017 để những khoản giảm trừ thuế sắp hết hạn được kéo dài, có thể là vĩnh viễn. Những danh mục giảm trừ thuế bao gồm thuế thu nhập cá nhân, thuế di sản và thuế tài sản. Ông dự định sẽ duy trì mức thuế thu nhập doanh nghiệp ở mức 21%. Về thuế xuất khẩu, ông đề xuất 10% cho tất cả hàng nhập khẩu vào Mỹ và 60% cho hàng nhập khẩu từ Trung Quốc.

Chăm sóc sức khỏe

Tổng thống Biden và đảng Dân chủ đã có động thái để giảm chi phí thuốc cho người cao tuổi. Trong bối cảnh đạo luật Obamacare tiếp tục được duy trì, ông Biden đã đấu tranh để bảo vệ và mở rộng phạm vi bảo hiểm, bên cạnh việc cắt giảm chi phí. Những điều này đã khiến số người đăng ký Obamacare tăng lên mức cao kỷ lục.

Từng hứa sẽ hủy bỏ và thay thế Đạo luật Chăm sóc Sức khỏe Hợp túi tiền (ACA) bằng “một thứ tốt hơn”, ông Trump vẫn chưa thành công trong việc đưa ra phương án thay thế cụ thể. Trump và đảng Cộng hòa của mình thường xuyên hứng chịu các cáo buộc từ Đảng Dân chủ rằng ông sẽ dần cắt giảm quyền lợi của người cao tuổi Mỹ trong các chương trình an sinh xã hội và bảo hiểm y tế Medicare.

Chống tội phạm

Tổng thống Biden ghi công cho khoản đầu tư vào an ninh công cộng khi lượng tội phạm bạo lực giảm mạnh sau những đợt tăng đột biến trong hai năm đầu của đại dịch. Dữ liệu mới đây của Cục Điều tra Liên bang (FBI) cũng cho thấy xu hướng giảm tương tự. Tuy nhiên, nhiều người Mỹ, đương cử là những người được Gallup khảo sát vài tháng trước, lại cảm thấy lượng tội phạm đang tăng.

Trong khi đó, ông Trump thường nhấn mạnh tới các vụ việc bạo lực có liên quan tới người nhập cư hoặc chỉ ra các lo ngại về an ninh công cộng ở các thành phố do đảng Dân chủ dẫn dắt. Động thái này được cho là để vẽ lên một bức tranh về mức tội phạm tăng cao ngoài tầm kiểm soát dưới thời đối thủ của ông. Ông cũng đã kêu gọi áp dụng án tử hình với những kẻ buôn ma túy.

Khí hậu

Tổng thống Biden đã đầu tư số tiền lịch sử là 300 tỷ USD vào các sáng kiến về năng lượng sạch và khí hậu thông qua Đạo luật Giảm Lạm phát (IRA) của ông. Ông cũng đề ra các mục tiêu mới và đầy tham vọng, hướng tới việc giảm lượng khí thải nhà kính và khí thải từ xe cộ, cũng như thúc đẩy sự phát triển mạnh mẽ của nền kinh tế xanh.

Về phần mình, ông Trump cam kết sẽ thúc đẩy sản lượng sản xuất năng lượng nội địa, một phần là để giảm giá xăng tại các trạm xăng. Trớ trêu là sản lượng này lại cao hơn dưới thời tổng thống Biden.

Luật về súng

Tổng thống Biden đã ký thành luật quy định quan trọng nhất về an toàn vũ khí trong hơn hai thập kỷ, trong đó bao gồm các quy định về kiểm tra lý lịch người mua súng một cách nghiêm ngặt hơn. Bộ Tư pháp của ông cũng cấm việc sản xuất và bán "súng ma". Ông Biden đã nhiều lần lên tiếng kêu gọi Quốc hội Mỹ thông qua việc cấm các loại súng trường và các loại súng có ổ đạn lớn.

Còn ông Trump, khi còn đương nhiệm, đã nới lỏng các điều luật về vũ khí tại Mỹ, nhưng đồng thời lại cấm các loại phụ kiện giúp tăng tốc độ bắn của súng bán tự động. Tháng 2/2024, ông Trump nói với thành viên của Hiệp hội Súng trường quốc gia Mỹ (NRA) rằng sẽ “không có ai động vào vũ khí của các bạn” nếu ông trở lại Nhà Trắng.

Đỗ Hiền