Bầu cử tổng thống Mỹ: Nước Mỹ trên hết

Cuộc bầu cử Tổng thống và Quốc hội Mỹ sẽ diễn ra vào ngày 5/11. Kết quả này sẽ gây ra những ảnh hưởng sâu rộng trên toàn cầu và có thể có tác động đáng kể đến các doanh nghiệp hoạt động ở Mỹ.

Cuộc bầu cử Tổng thống ngày 5/11 nhiều khả năng sẽ trở thành cuộc đọ sức giữa cựu tổng thống Donald Trump và tổng thống đương nhiệm Joe Biden. Nikki Haley, đối thủ cuối cùng còn lại của cựu tổng thống Mỹ Donald Trump trong vòng sơ bộ của đảng Cộng hòa, dự kiến sẽ bỏ cuộc vào cuối tháng 3. Tuy nhiên, cả ông Trump và ông Biden đều có những điểm yếu riêng: nếu như ông Trump đang vướng phải các cáo trạng hình sự thì vấn đề tuổi tác chính là nhược điểm của ông Biden. Nếu một trong hai ứng cử viên này bỏ cuộc, cả hai đảng sẽ gặp khó khăn trong việc tìm ra một ứng cử viên thay thế đáng tin cậy.

Ông Biden có lẽ là vị tổng thống có mức độ tín nhiệm thấp đáng kinh ngạc khi nói tới vấn đề kinh tế. Về các vấn đề xã hội, ông cũng bị chỉ trích vì chiều theo cánh tả trong đảng của mình.

Các thông điệp cốt lõi của ông sẽ lặp lại chiến dịch tranh cử năm 2020, bao gồm: các giá trị dân chủ, hiệu quả hoạt động mạnh mẽ của nền kinh tế Hoa Kỳ, các đạo luật mang tính bước ngoặt để hỗ trợ thị trường việc làm trong nước và các trách nhiệm quốc tế của Hoa Kỳ.

Về phần mình, ông Trump cam kết sẽ khôi phục nền kinh tế, sức mạnh Mỹ trên thế giới và quay trở lại với các giá trị truyền thống. Chiến dịch của ông tập trung vào vấn đề nhập cư, độ tuổi của Biden (và khả năng kế nhiệm của Harris), các vấn đề về mối quan hệ và bản sắc chính trị. Bên cạnh đó, ông cũng tìm cách thu hút sự ủng hộ của cộng đồng doanh nghiệp.

Trong các cuộc bầu cử sơ bộ đã diễn ra tại một số bang, cả ông Trump và ông Biden đều có lúc thắng, lúc thua. Nhưng tính tới thời điểm viết bài, ông Trump đang có ưu thế hơn một chút. Dù vậy, là một ứng cử viên thường xuyên gây tranh cãi, ông Trump sẽ cần phải làm nhiều hơn nữa để thu hút lá phiếu của các cử tri bang trung lập. Một bản án hình sự có thể khiến một lượng lớn cử tri quay lưng lại với ông, và vị cựu tổng thống này có thể sẽ phải dành một phần thời gian của chiến dịch tranh cử tại tòa án.

Tác động tới chính sách kinh tế trong nước

Nếu tái đắc cử, ông Biden sẽ tập trung mạnh mẽ vào chính sách công nghiệp, hỗ trợ sản xuất của Hoa Kỳ, đồng thời giải quyết vấn đề liên quan tới thống trị của các tập đoàn lớn và các công ty công nghệ lớn. Ông sẽ tìm cách củng cố lợi nhuận từ Đạo luật Giảm lạm phát (IRA), củng cố năng lực trong các lĩnh vực xanh. Năm 2022, ông đã đề xuất kế hoạch “thuế thu nhập tối thiểu đối với tỷ phú”, trong đó kêu gọi thiết lập mức thuế 20% đối với các hộ gia đình có tài sản ròng trên 100 triệu USD và đưa mức thuế suất cao nhất về 39,6%, thuế suất doanh nghiệp về 28% và thuế tiêu thụ đặc biệt khi mua lại cổ phiếu là 4%.

Trong khi đó, nếu trúng cử, nhiệm kỳ tổng thống thứ 2 của ông Trump được dự đoán sẽ tốt hơn, nhưng cũng sẽ không kém phần hỗn loạn so với nhiệm kỳ đầu tiên. Mặc dù không đưa ra thông báo công khai nào về các vị trí chủ chốt, bao gồm cả vị trí Phó Tổng thống, nhưng nhiều khả năng ông sẽ chọn những người trung thành với mình thay vì các ứng cử viên của đảng cầm quyền.

Nhiều nhà quan sát dự đoán, ông Trump sẽ thu hồi các mệnh lệnh hành pháp từ thời Biden, những quy định mà ông coi là không đáng có đối với hoạt động kinh doanh; bãi bỏ các quy định mà ông cho là quan liêu để hỗ trợ cho ngành công nghiệp và thị trường việc làm Hoa Kỳ. Ông cũng cam kết sẽ gia hạn lệnh cắt giảm thuế được ban hành năm 2017 sau khi hết hạn vào năm 2025 và xem xét lại việc cắt giảm thuế suất doanh nghiệp.

Về môi trường, chính quyền Trump sẽ theo đuổi chính sách trì hoãn quá trình khử cacbon và thúc đẩy sử dụng nhiên liệu hóa thạch. Bất chấp những lời chỉ trích của ông đối với IRA, nếu trúng cử, ông khó có thể thu hồi hoàn toàn đạo luật này vì nó mang lại lợi ích cho một số bang thuộc Đảng Cộng hòa. Hơn nữa, ông cũng sẽ phải thuyết phục được Quốc hội nếu muốn đưa ra bất cứ thay đổi lớn nào liên quan tới đạo luật này. Tuy nhiên, nhiều khả năng ông Trump sẽ đảo ngược một số biện pháp như tín dụng thuế đối với xe điện hoặc trợ cấp xanh.

Tác động tới chính sách kinh tế quốc tế

Cả ông Biden và ông Trump đều sẵn sàng ưu tiên sản xuất của Mỹ thông qua các yêu cầu “sản xuất tại Mỹ” và các chính sách thương mại hạn chế việc tiếp cận thị trường. Họ sẵn sàng sử dụng thuế quan để bảo vệ các lĩnh vực chiến lược như thép, sẵn sàng can thiệp nhằm hỗ trợ đa dạng hóa chuỗi cung ứng. Ông Trump đã đề xuất khả năng áp dụng mức thuế 10% đối với tất cả hàng nhập khẩu của Mỹ và đưa ra các mức thuế tương ứng như một cam kết tái tranh cử.

Một chiến thắng dành cho Trump sẽ gây ra những tác động kịch tính và sâu rộng hơn đối với kinh tế toàn cầu, bao gồm việc tái tổ chức chiến lược và những cú sốc tiềm ẩn ảnh hưởng đến doanh nghiệp. Nhưng ngay cả khi ông Biden giành được chiến thắng thì các chính sách công nghiệp và thương mại của ông cũng sẽ mang tính “nước Mỹ trên hết” không kém ông Trump.

Đỗ Hiền-Theo flint-global