Biden đã đúng khi thắc mắc khả năng mua lại cổ phiếu của các ông lớn dầu mỏ

Trong cuộc chiến của Nga với Ukraine và những người dân vô tội ở nước này, rõ ràng các công ty dầu mỏ Hoa Kỳ là bên hưởng lợi không thể chối cãi. Các công ty này đã công bố biên lợi nhuận cao nhất kể từ năm 1990. Những kẻ thắng lớn trên thị trường chứng khoán ảm đạm năm nay đã sử dụng khoản tiền lãi kỷ lục để mua cổ phiếu của chính họ và tăng giá cổ tức cho cổ đông. Đó là khi Tổng thống Joe Biden phải khóc dở mếu dở đưa ra tuyên bố:

“Thông điệp của tôi gửi tới các công ty năng lượng Mỹ là: Các bạn không nên sử dụng lợi nhuận của mình để mua lại cổ phiếu hoặc chia cổ tức. Không phải bây giờ, không phải giữa thời điểm chiến tranh đang hoành hành,” Biden nói vào tháng 10 trong bối cảnh các phương tiện truyền thông khiến ông phải chịu trách nhiệm về lạm phát tăng nhanh hơn, đặc biệt là giá xăng tăng cao. Ông nhấn mạnh các công ty nên tận dụng lợi nhuận trời cho để tăng sản lượng. “Hãy giảm mức giá bạn tính” tại trạm xăng để “phản ánh đúng những gì các bạn phải trả cho sản phẩm”, ông nói. “Các bạn vẫn kiếm được lợi nhuận đáng kể; các cổ đông của bạn vẫn nhận khoản cổ tức tốt.”

Các biện pháp trừng phạt quốc tế đối với Nga và số lượng người mua dầu của Vladimir Putin giảm sút đã loại bỏ tới 3% nguồn cung toàn cầu. Từ đó giúp dầu thô Brent đạt mức kỷ lục gần 139,13 USD/thùng vào đầu năm nay. Dầu Brent hiện giao dịch ở mức 86 USD trong bối cảnh thị trường toàn cầu đang đứng trước các dấu hiệu suy thoái. Nguyên nhân là bởi các ngân hàng trung ương tăng lãi suất để kiềm chế lạm phát, một phần do giá dầu West Texas Intermediate tăng lên mức định giá cao nhất kể từ năm 2008. Người tiêu dùng xăng dầu, bao gồm cả những người Hoa Kỳ ủng hộ chủ quyền của Ukraine, đã trả giá cao hơn tại các trạm xăng sau cuộc xâm lược tháng Hai của Nga.

Biden đã chỉ trích các nhà sản xuất dầu mỏ Hoa Kỳ khi những công ty này không trân trọng vận may nghìn năm có một do chính nền dân chủ Hoa Kỳ mang lại, đồng thời cũng không cảm thông cho các khách hàng bán lẻ của họ. Biden không tranh cãi việc các doanh nghiệp hợp pháp cố gắng kiếm càng nhiều lợi nhuận càng tốt. Điều ông muốn tranh luận ở đây là với các công ty đã cố tình khai thác tình trạng gián đoạn thị trường khi Nga xâm chiếm Ukraine và phá hủy thực phẩm, hệ thống cung cấp nước và điện của họ. Doanh nghiệp Hoa Kỳ không nên tranh thủ chiếm lấy chiến lợi phẩm trong bối cảnh chiến loạn xảy ra ở một nước dân chủ khác. Sự nhẫn tâm của chính các công ty này xuất hiện vào thời điểm khó khăn tài chính của người dân Hoa Kỳ ngày một chồng chất. Nhất là khi Bộ Thương mại cho biết hồi đầu tháng này rằng tỷ lệ tiết kiệm cá nhân suy giảm nghiêm trọng khi một phần thu nhập khả dụng giảm xuống mức thấp nhất trong 17 năm.

Sau khi hợp đồng tương lai dầu thô tăng 7% lên 80 USD/thùng từ 75 USD/thùng và giá xăng trung bình tăng tới 52%, giá cổ phiếu của Exxon Mobil Corp., công ty năng lượng lớn nhất theo giá trị thị trường, tăng phi mã 87%. Ngành năng lượng là nhóm ngành duy nhất bao gồm các công ty giao dịch công khai ghi nhận mức tăng giá tích cực trong năm 2022. Nhóm này tăng trung bình 63% trong khi sản lượng dầu thô vẫn thấp hơn 9% so với mức đỉnh năm 2019. Tổng dòng tiền tự do của 23 công ty thuộc Chỉ số Năng lượng S&P 500 hay số tiền được tạo ra từ hoạt động kinh doanh sau khi trừ đi chi tiêu vốn đã tăng 2,3 lần lên 201 tỷ USD trong bốn quý vừa qua. Dòng tiền tự do của Exxon và Chevron tăng 150% lên 60 tỷ USD và 36 tỷ USD, theo dữ liệu từ Bloomberg. Dòng tiền tự do của Valero Energy Corp. mở rộng gấp năm lần ở mức 9 tỷ USD so với bốn quý trước.

Kết luận: Hơn một phần ba trong số 23 công ty này đạt lợi nhuận cao hơn trong năm nay so với bất kỳ thời điểm nào ở thế kỷ vừa qua. Hay nói cách khác, các công ty này đang tính mức giá cao nhất cho khách hàng trong khi chi phí bỏ ra ở mức thấp nhất trong lịch sử. Đồng thời, các công ty cũng nhận được nhiều tiền hơn từ công việc kinh doanh của mình với tốc độ nhanh hơn khả năng chi tiêu hoặc đầu tư.

Hoạt động mua lại cổ phiếu của các công ty dầu mỏ đã tăng 1.043% trong bốn quý, lấn át mức tăng 64% của các thành viên S&P 500. Cổ tức trả cho cổ đông của các công ty dầu mỏ tăng 33%, cao hơn ba lần so với mức tăng của tất cả các công ty trong chỉ số, theo dữ liệu do Bloomberg tổng hợp.

Các giám đốc điều hành của ngành công nghiệp đều tỏ ra vui mừng khi hào phóng mở hầu bao. Tháng trước Mark Lashier của Phillips 66 đã nói với các nhà đầu tư của mình rằng công ty sẽ hoàn trả cho cổ đông từ 10 tỷ đến 12 tỷ USD tiền mua lại cổ phiếu và chi cổ tức trong nửa cuối năm 2022 đến năm 2024. Hội đồng quản trị Phillips cũng ủy quyền cấp phép cho hoạt động mua lại bổ sung trị giá 5 tỷ USD. Trong hội nghị công bố thu nhập, Vicki Hollub của Occidental Petroleum Corp. cho biết hoạt động phân bổ dòng tiền tự do sẽ thay đổi đáng kể theo các khoản lợi nhuận. Dane Whitehead, giám đốc tài chính của Marathon Oil Corp., hứa hẹn sẽ tăng cường mua lại và ủy quyền chia cổ tức như một “cách sử dụng vốn hiệu quả trong điều kiện thị trường hiện tại”. Mike Hennigan của Marathon Petroleum Corp. đã thông báo tăng 30% cổ tức hàng quý.

Tất cả những động thái trên trái ngược với hành vi của các đối tác của họ ở Châu Âu, nơi hậu quả kinh tế từ cuộc xâm lược Ukraine của Nga lớn hơn nhiều. Trong khi các công ty năng lượng Hoa Kỳ trả cổ tức cao hơn 33% trong 12 tháng qua, tức là cao hơn gấp ba lần mức tăng của tất cả các công ty Hoa Kỳ, các nhà sản xuất dầu ở Châu Âu đã tăng cổ tức lên 17%, hay hơn một nửa so với mức tăng trung bình 27% của tất cả các công ty giao dịch khác tại Châu Âu, theo dữ liệu do Bloomberg tổng hợp.

Trong bối cảnh rất nhiều người tiêu dùng đang phải thanh toán hóa đơn năng lượng ngày càng tăng, chính phủ Anh gần đây đã công bố khoản thuế áp cho mức lợi nhuận tăng vọt của ngành dầu mỏ. Các biện pháp tương tự cũng được thực hiện trên khắp Châu Âu. Tổng thư ký Liên Hợp Quốc Antonio Guterres kêu gọi “tất cả các chính phủ đánh thuế những khoản lợi nhuận quá mức và sử dụng tiền để hỗ trợ những người dễ bị tổn thương vượt qua thời điểm khó khăn này”.

Quay trở lại Hoa Kỳ, hầu hết các công ty dầu mỏ không có dấu hiệu tăng sản lượng sau khi Biden cho biết sáu trong số các công ty dầu mỏ giao dịch công khai lớn nhất đã báo cáo 70 tỷ USD lợi nhuận trong quý hai và chi 20 tỷ USD để mua cổ phiếu của chính họ, đánh dấu “đợt mua lại cổ phiếu đáng kể nhất trong gần một thập kỷ.”

Hoàng Dương-Theo washingtonpost