Các nhà phân tích chia rẽ về vấn đề lãi suất Mỹ

Đầu năm 2024, thị trường đã kỳ vọng chi phí đi vay đối với người tiêu dùng và doanh nghiệp sẽ giảm mạnh trong năm nay. Thế nhưng chỉ trong vòng 5 tháng đầu năm, hy vọng đó đã tan thành mây khói. Tuy nhiên, một số chuyên gia vẫn dự đoán lãi suất sẽ giảm nhẹ trong những tháng tới.

Khi năm mới bắt đầu, các chuyên gia kinh tế cũng như các nhà đầu tư Phố Wall đều có chung quan điểm rằng Cục Dự trữ Liên bang (FED) sẽ hạ lãi suất trong nửa đầu năm 2024. Thời điểm đó có thể vào tháng 3, hoặc có thể vào tháng 5, nhưng sớm hay muộn, nó cũng sẽ diễn ra.

Thời điểm được mong đợi từ lâu này mang lại hy vọng giúp cải thiện tâm lý người tiêu dùng, tăng định giá công ty và cải thiện cơ hội huy động vốn cho doanh nghiệp.

Nhưng lạm phát nóng hơn dự kiến suốt 3 tháng liên tục đã khiến thị trường tài chính đẩy lùi kỳ vọng, với dự đoán FED sẽ chỉ giảm lãi suất một lần vào gần cuối năm, thậm chí là sẽ không có đợt cắt giảm nào trong năm nay. Nguyên nhân là do việc cắt giảm lãi suất, theo quan điểm của ngân hàng trung ương Mỹ, sẽ không mang lại tác dụng, khi lạm phát vẫn ở mức cao và thị trường việc làm vẫn tiếp tục tăng trưởng.

Điều này đã dẫn tới cuộc tranh luận gay gắt giữa các chuyên gia phân tích về những gì sẽ xảy ra trong phần còn lại của năm.

Nhóm 1: Lạm phát đang được kiểm soát

Một số chuyên gia phân tích thị trường và chuyên gia kinh tế tin rằng, triển vọng FED cắt giảm lãi suất trong năm 2024 vẫn không thay đổi.

Các nhà phân tích này cho rằng dữ liệu lạm phát hiện tại đang bị phóng đại do các chỉ số đo lường lạm phát có độ trễ nhất định. Do đó, áp lực chi phí dự kiến sẽ giảm bớt vào mùa hè. Và họ tin rằng, quá trình giảm phát, dù có thể gặp phải một số trở ngại (đặc biệt là một cú sốc về giá dầu thô), nhưng nhìn chung nó vẫn đang đi đúng hướng.

Chỉ số Chi tiêu Tiêu dùng Cá nhân của Mỹ. Nguồn: Văn phòng Phân tích Kinh tế Mỹ

Skanda Amarnath, giám đốc điều hành của Employ America, là một trong những người từng kỳ vọng FED sẽ tiến hành đợt cắt giảm lãi suất đầu tiên vào mùa xuân. Trong một bản tin gần đây, ông cho biết dữ liệu lạm phát tăng vọt trong quý đầu tiên đã khiến thị trường bất ngờ, nhưng “điều đó không có nghĩa là quá trình giảm phát đã kết thúc.”

“Chúng tôi vẫn lạc quan,” ông Amarnath cho biết, đồng thời nói thêm rằng các dữ liệu lạm phát nóng gần đây chỉ là “những cú xóc nảy” không đáng kể trên hành trình giảm phát, và dự đoán đợt cắt giảm lãi suất đầu tiên sẽ diễn ra vào tháng 9.

Các nhóm nghiên cứu tại một số công ty có ảnh hưởng nhất ở Phố Wall cũng đang duy trì niềm tin vào việc lạm phát đang hạ nhiệt cũng như việc FED sẽ tiến hành nhiều hơn một đợt cắt giảm lãi suất trong năm 2024.

Ví dụ, trong một lưu ý gửi khách hàng tuần trước, khi đề cập tới số lần FED cắt giảm lãi suất trong năm nay, nhóm nghiên cứu tại Morgan Stanley, do chuyên gia phân tích Ellen Zentner dẫn đầu, cho biết họ “vẫn lạc quan với dự đoán sẽ có 3 lần cắt giảm lãi suất” nhưng thời điểm diễn ra đợt cắt giảm đầu tiên hiện đã được đẩy lùi sang tháng 9.

Trong khi đó, các chuyên gia thuộc Goldman Sachs dự đoán sẽ có hai đợt cắt giảm lãi suất trong năm nay – một lần vào tháng 7, một lần vào tháng 11.

Nhóm 2: Thị trường lao động vẫn còn quá nóng

Các cuộc gọi thu nhập doanh nghiệp trong tháng trước cho thấy doanh thu của nhiều doanh nghiệp đang suy yếu khi người tiêu dùng thay đổi thói quen chi tiêu do lạm phát. Nhưng một bộ phận người tiêu dùng khác, được hưởng mức lương hoặc thu nhập đầu tư tăng lên cao hơn, lại đang sẵn sàng chi tiền cho các dịch vụ và hàng hóa đắt tiền hơn.

Chuỗi cung ứng và thị trường năng lượng đã ổn định trở lại sau thời gian đại dịch cũng như xung đột ở châu Âu, giúp giảm bớt áp lực giá cả. Nhưng trong một cuộc phỏng vấn gần đây với CNBC, chuyên gia kinh tế Lindsey Piegza thuộc Stifel Financial nhận định, những hành động của FED vẫn chưa đủ mạnh để kiềm chế nhu cầu của người tiêu dùng.

“Thị trường lao động vẫn mạnh mẽ. Không có lý do gì để tin rằng lạm phát sẽ chậm lại đáng kể vào cuối năm,” José Torres, nhà kinh tế cấp cao tại Interactive Brokers, cho biết.

Theo ông Torres, thực trạng kinh tế hiện tại đang buộc doanh nghiệp phải tăng lương cho người lao động. Và để đối phó với chi phí gia tăng, họ sẵn sàng tăng giá bán sản phẩm khi có thể. Điều này dẫn tới hậu quả tất yếu là FED gần như không thể đạt được mục tiêu lạm phát vào thời điểm hiện tại nếu tỷ lệ thất nghiệp không tăng lên.

Theo nhận định của ông Torres, FED sẽ chỉ bắt đầu nới lỏng lãi suất vào năm sau.

Trong khi đó, hầu hết các chuyên gia kinh tế đều đồng ý rằng, việc người tiêu dùng tiếp tục sẵn sàng chi trả cho những thứ đắt tiền hơn là một phần nguyên nhân khiến lạm phát vẫn dai dẳng.

Torsten Slok, nhà kinh tế trưởng tại Apollo Global Management, khẳng định rằng hoạt động tiêu dùng của tầng lớp trung lưu cũng như nhóm những người giàu có nhất đang góp phần thúc đẩy lạm phát tăng lên cao hơn, ngay cả khi một số công ty báo cáo rằng nhóm khách hàng có thu nhập thấp hơn của họ đang cắt giảm chi tiêu, và chuyển sang các lựa chọn rẻ hơn để tiết kiệm.

“Nhờ thị trường chứng khoán tăng mạnh và dòng tiền mặt đáng kể từ lợi suất trái phiếu và lãi suất tiết kiệm, nhiều hộ gia đình Mỹ vẫn dư dả tài chính để đi du lịch, ăn tối ở nhà hàng, mua vé tham gia các sự kiện thể thao, âm nhạc…” ông Slok cho biết.

Ông dự đoán rằng các dữ liệu lạm phát sắp tới sẽ không có nhiều tiến triển tích cực, và sẽ không có đợt cắt giảm lãi suất nào trong năm nay.

Theo dữ liệu kinh tế vĩ mô mới nhất vừa được công bố, Chỉ số giá tiêu dùng tháng 4 của Mỹ đứng ở mức 3,4%. Hầu như không ai kỳ vọng các quan chức FED sẽ thay đổi các thước đo lạm phát mà họ đã chọn trong chu kỳ này.

Vì vậy, điều mà cả FED lẫn thị trường đang làm trong bối cảnh lãi suất tiếp tục được giữ ở mức cao lúc này vẫn là “chờ đợi và quan sát”. Và thời điểm FED tiến hành hạ lãi suất vẫn mơ hồ hơn bao giờ hết.

Đỗ Hiền-Theo nytimes