Các Vấn Đề Vĩ Mô Bủa Vây Thị Trường Toàn Cầu

Các nhà đầu tư cổ phiếu Mỹ phải lo lắng nhiều điều trong tháng 8 khi xung đột thương mại Mỹ-Trung leo thang và đảo ngược chênh lệch lợi suất xảy ra trong thời gian ngắn. Điều này đã khiến cổ phiếu có mức hoạt động kém nhất trong nửa đầu của tháng trong năm 2019.

Chỉ số Trung bình Công nghiệp Dow Jones (DJIA, +1,20%) giảm 3,7% từ đầu tháng đến nay, S&P 500 (SPX, +1,44%) giảm 3,1% và Nasdaq Composite (COMP, +1,67%) giảm 3,4%.

Nhưng ngay cả khi các rủi ro có xác suất cao — như xung đột thương mại Mỹ-Trung — khiến nhà đầu tư phải chú ý, thì vẫn có nhiều rủi ro xác suất thấp hơn, cái gọi là sự kiện 'thiên nga xám' (sự kiện có thể xảy ra và vô cùng quan trọng, nhưng bị coi là không có khả năng xảy ra). Điều này thậm chí tạo ra nhiều vấn đề hơn cho nhà đầu tư khi quý 3 sắp kết thúc.

1. Brexit không có thỏa thuận 

Thời hạn 31/10 để nước Anh đi đến thỏa thuận rút khỏi Liên minh Châu Âu theo cách có trình tự đang đến gần. Thủ tướng mới của Anh Boris Johnson đã ra tín hiệu cho thấy ông sẵn sàng đối mặt với các hậu quả của Brexit không có thỏa thuận, “điều gì đến sẽ đến, hành động hoặc là chết.” Một nhà lập pháp bảo thủ thậm chí còn cho rằng Johnson có thể đưa nước Anh đơn phương rút khỏi EU chậm nhất vào ngày 24/8.

Văn phòng Phụ trách Ngân sách Anh ước tính trong tháng 7 rằng Brexit không có thỏa thuận sẽ khiến nền kinh tế lớn thứ 6 thế giới đi vào suy thoái. Nền kinh tế Châu Âu vốn đã bị rung chuyển bởi tình trạng chậm lại trong hoạt động sản xuất toàn cầu này cũng sẽ bị ảnh hưởng xấu bởi các rào cản thương mại mới và tình trạng bất ổn từ việc Anh rút khỏi EU.

2. Thuế quan đối với ô tô 

Một mối đe dọa thậm chí còn lớn hơn với nền kinh tế Châu Âu và toàn cầu có thể là tình trạng gia tăng căng thẳng thương mại Mỹ-EU. Vào ngày 17/05, chính quyền Tổng thống Trump thông báo quyết định hàng nhập khẩu ô tô và linh kiện ô tô của Mỹ gây ra rủi ro an ninh quốc gia, dọn đường cho các khoản thuế lên đến 128 tỉ đô la trong thuế ô tô từ EU và Nhật Bản. Đây có thể là các đối tượng chính của khoản thuế mới.

3. Xung đột thương mại EU-Mỹ

Ngoài các khoản thuế ô tô, mối đe dọa về xung đột thương mại Châu Âu-Mỹ lớn hơn đang nổi lên.  Châu Âu bị tác động bởi các khoản thuế 25% lên thép và 10% lên nhôm áp dụng vào năm 2018. EU đã trả đũa bằng khoản thuế 25% lên thép.

Diễn biến mới nhất đó là chính quyền Tổng thống Trump đề xuất áp thuế lên hãng sản xuất hàng không Châu Âu Airbus SE (EADSY, +0,50%). Châu Âu dự kiến trả đũa tương tự lên Boeing Co. (BA, +0,75%). Mặc dù có các giới hạn cho đến nay, việc gia tăng căng thẳng thương mại với EU có thể là vấn đề lớn hơn nhiều so với Trung Quốc dựa trên mức độ hội nhập kinh tế.

4. Các cuộc biểu tình tại Hồng Kông

Tình trạng bất ổn chính trị leo thang tại Hồng Kông trong hơn 2 tháng khi cuộc biểu tình phản đối thỏa thuận dẫn độ với Trung Quốc Đại lục đã mở rộng thành phong trào ủng hộ dân chủ rộng lớn hơn.

Xung đột này đã dẫn đến mức giảm 14% của chỉ số Hang Seng (HSI, +2,17%) từ tháng 5 do nhà đầu tư lo ngại về số phận của Hồng Kông với vai trò là trung tâm tài chính toàn cầu và liệu việc đàn áp của Trung Quốc có gây thêm xung đột với Phương Tây.

5. Vở kịch ngân sách của Ý

Mặc dù nước Ý đã tránh được các biện pháp trừng phạt từ Brussels do không thể giảm thâm hụt ngân sách xuống mức có thể chấp nhận vào năm 2019, nền kinh tế lớn thứ 3 Châu Âu đang đối mặt xung đột với Ủy ban Châu Âu vào năm 2020 khi mức thiếu hụt ngân sách của họ chạm mức 3,5% GDP, cao hơn nhiều so với giới hạn 3% theo quy định của EU.

6. Xung đột với Iran 

Một loạt các xung đột bán quân sự giữa Mỹ và Iran đã bị coi nhẹ bởi thị trường dầu mỏ và cổ phiếu trong năm nay, bao gồm các tuyên bố của quân đội Iran và Mỹ về việc bên kia bắn hạ máy bay không người lái của đối phương gần Dải Hormuz — vị trí án ngữ kéo dài 21 dặm cho nguồn cung dầu toàn cầu tiếp giáp Iran và phân tách Vịnh Persian với Biển Ả Rập.

Sau các xung đột này là việc bắt giữ tàu chở dầu của Anh và Iran và Iran đe dọa đóng cửa hoàn toàn khu vực này, điều sẽ ngăn cản đường đi của 1/3 lô hàng dầu mỏ toàn cầu, đe dọa xung động quân sự lớn hơn và có thể tác động đến nền kinh tế và thị trường toàn cầu.

7. Cuộc chiến tranh tiền tệ

Một lực cản khác với cổ phiếu Mỹ trong năm nay là đồng đô la mạnh, được hỗ trợ bởi tăng trương kinh tế mạnh của Mỹ, cũng như biện pháp kích thích tiền tệ bất thường từ Ngân hàng Trung ương Châu Âu và Ngân hàng Trung ương Nhật Bản.

Các quan chức ngân hàng trung ương cho rằng kích thích tiền tệ được thực hiện nhằm hạ lãi suất trong nền kinh tế nước nhà, chứ không phải phá giá tiền tệ để thúc đẩy xuất khẩu. Tuy nhiên, Tổng thống Trump nhấn mạnh điều này trong các công kích của mình, cáo buộc các đối thủ thương mại sử dụng kích thích tiền tệ để phá giá đồng tiền của họ.

Chính phủ Mỹ gần đây đã gọi Trung Quốc là nước thao túng tiền tệ, đồng thời gây áp lực để Cục Dự trữ Liên bang Mỹ giảm lãi suất, một phần nhằm phá giá đồng đô la. Chiến tranh tiền tệ leo thang có thể hủy hoại niềm tin của nhà đầu tư và doanh nghiệp, vốn là lực cản lớn với thị trường toàn cầu.

8. Xung đột Ấn Độ-Pakistan 

Khu vực Kashmir là điểm nóng xung đột (quân sự) giữa hai cường quốc hạt nhân kể từ khi phân tách lãnh thổ Ấn Độ thuộc Anh thành các nước độc lập vào năm 1947.

Các căng thẳng xuất hiện trở lại sau khi chính phủ của Thủ tướng Ấn Độ Narenda Modi hủy bỏ tình trạng đặc biệt của nhà nước Jammu và Kashmir vào đầu tháng 8, điều mang đến cho họ quyền tự trị và thiết lập luật pháp để duy trì tình trạng nhà nước Hồi giáo duy nhất của Ấn Độ.

Chính phủ Ấn Độ sau đó đã tìm cách đàn áp các cuộc biểu tình bằng việc cử hàng nghìn đội quân đến khu vực này, cắt internet, kết nối điện thoại di động và điện thoại cố định, bắt giữ các chính trị gia của Kashmir. Pakistan hạ thấp quan hệ ngoại giao với Ấn Độ và dừng thương mại song phương. Thủ tướng Pakistan cho biết ông dự kiến bạo lực xảy ra sau đó.

9. Argentina 

Thị trường chứng khoán Argentina (SPMERVAL, -2,04%) giảm hơn 37% vào ngày thứ Hai sau khi tổng thống hỗ trợ doanh nghiệp của họ là Mauricio Macri thua đối thủ cánh tả Alberto Fernandez trong cuộc bầu cử chủ đạo. Điều này làm dấy lên các lo sợ rằng Macri sẽ thua trong cuộc tổng tuyển cử tháng 10 và Argentina sẽ đi lại vào con đường chi tiêu tự do, điều dẫn đến vô số các vụ phá sản và khủng hoảng lạm phát trong nhiều thập kỷ vừa qua.

10. Tất cả các xung đột thương mại khác 

Các nền kinh tế lớn khác đều đang đi theo cách của ông Trump trong việc sử dụng rào cản thương mại làm công cụ gây sức ép thay đổi chính sách ở nước ngoài. Hàn Quốc và Nhật Bản sa lầy vào cuộc chiến thương mại xuất phát từ xung đột kéo dài hàng thập kỷ về các khoản bồi thường cho tội ác tàn bạo của Nhật Bản trong giai đoạn đô hộ Hàn Quốc nửa đầu thế kỷ 20.

Mỹ và Ấn Độ, nền kinh tế lớn thứ 5 thế giới, cũng đang tiến đến gần chiến tranh thương mại sau khi Ấn Độ trả đũa trong tháng 6 đối với khoản thuế Mỹ áp lên thép và nhôm. Ấn Độ đã tăng thuế đối với 1,4 tỉ đô la hàng nhập khẩu của Mỹ. Ông Trump phản ứng lại bằng việc công kích chính phủ Ấn Độ và viết dòng tweet: “Ấn Độ từ lâu đã lợi dụng bằng cách áp thuế lên hàng hóa của Mỹ. Không thể chấp nhận được nữa!”

Thu Hằng - Theo marketwatch