Thuế quan mới của Trump vẫn thấp hơn mức trước phán quyết của Tòa án Tối cao Mỹ

Dù chính quyền Tổng thống Donald Trump liên tiếp công bố các biện pháp thuế quan mới trong những ngày gần đây, mức thuế nhập khẩu thực tế mà nền kinh tế Mỹ đang phải chịu vẫn thấp hơn đáng kể so với giai đoạn trước khi Tòa án Tối cao Mỹ hủy bỏ các mức thuế diện rộng hồi đầu năm.

Theo ước tính mới nhất của Yale Budget Lab, mức thuế quan hiệu dụng (effective tariff rate) của Mỹ hiện ở khoảng 11,1% và dự kiến tăng lên 11,8% vào cuối năm khi các đợt áp thuế mới bắt đầu có hiệu lực.

Con số này vẫn thấp hơn đáng kể so với mức 13,86% ngay trước khi Tòa án Tối cao Mỹ bác bỏ các mức thuế diện rộng mà ông Trump áp dụng theo Đạo luật Quyền hạn Kinh tế Khẩn cấp Quốc tế (IEEPA) vào tháng 2. Trong phần lớn năm 2025, mức thuế quan hiệu dụng của Mỹ từng duy trì trên 15%.

Trong tuần này, ông Trump đã ký áp dụng mức thuế mới từ 10% đến 12,5% đối với hàng hóa nhập khẩu từ nhiều quốc gia, sau khi trước đó áp thuế 25% đối với hàng hóa từ Brazil.

Bên cạnh đó, Nhà Trắng cũng công bố kế hoạch áp thuế 50% đối với một số mặt hàng nhập khẩu từ Canada từ tháng 8 và dự kiến áp thuế 100% đối với thuốc generic nhập khẩu từ năm 2028. Ông Trump cũng tiếp tục cảnh báo sẽ áp đặt "mức thuế đáng kể" lên Liên minh châu Âu (EU) liên quan đến kế hoạch xử phạt Google của khối này.

Tuy nhiên, theo các chuyên gia, tác động thực tế của các biện pháp mới không lớn như những gì các con số công bố cho thấy, bởi danh mục hàng hóa được miễn thuế ngày càng mở rộng.

Các mặt hàng như dầu thô, rượu whisky Scotland hay hàng dệt may từ khu vực Trung Mỹ đều nằm trong diện miễn áp dụng mức thuế mới. Nhờ đó, mức thuế quan hiệu dụng của Mỹ thậm chí còn giảm nhẹ từ 11,3% đầu tuần xuống 11,1% sau các thông báo mới nhất.

Oxford Economics cũng nhận định các chính sách vừa được công bố sẽ không làm thay đổi đáng kể mức thuế quan trung bình trong kịch bản cơ sở, dù rủi ro thuế quan tiếp tục tăng trong tương lai vẫn ở mức cao.

Chính quyền Trump hiện vẫn theo đuổi mục tiêu khôi phục các hàng rào thuế quan sau phán quyết của Tòa án Tối cao. Một trong những bước đi tiếp theo là cuộc điều tra về tình trạng dư thừa năng lực sản xuất đối với hàng hóa từ Trung Quốc, Liên minh châu Âu cùng 16 đối tác thương mại khác.

Theo một quan chức cấp cao của chính quyền Mỹ, cuộc điều tra này vẫn đang được tiến hành liên tục và có thể mở đường cho các biện pháp thuế quan mới trong thời gian tới.

Ở góc độ ngân sách, Committee for a Responsible Federal Budget (CRFB) ước tính các biện pháp thuế quan mới – bao gồm thuế toàn cầu, thuế đối với Brazil và Canada – sẽ mang lại khoảng 950 tỷ USD nguồn thu trong vòng 10 năm.

Tuy nhiên, con số này chỉ bằng khoảng 50% so với mức 1.900 tỷ USD mà chính phủ Mỹ từng kỳ vọng thu được từ các mức thuế theo IEEPA trước khi bị Tòa án Tối cao tuyên vô hiệu.

CRFB cho rằng các biện pháp mới sẽ tạo thêm nguồn thu đáng kể nhưng chưa đủ để bù đắp khoản hụt thu do phán quyết của Tòa án Tối cao gây ra. Muốn khôi phục hoàn toàn nguồn thu này, chính phủ Mỹ sẽ cần tiếp tục tăng thuế, tìm kiếm các nguồn thu khác hoặc cắt giảm chi tiêu công.

Trong khi đó, bức tranh ngân sách từ thuế quan vẫn còn nhiều biến động. Riêng trong tháng 6, chính phủ Mỹ đã hoàn trả khoảng 49,1 tỷ USD tiền thuế cho doanh nghiệp, cao hơn khoảng 25,5 tỷ USD so với số thu thuế quan trong cùng kỳ, phản ánh tác động kéo dài từ phán quyết của Tòa án Tối cao đối với chính sách thương mại của Mỹ.