Chứng khoán tăng vì lạm phát hạ nhiệt, Fed “hạ giọng, liệu tình trạng tồi tệ đã thực sự kết thúc?

Thị trường chứng khoán lại sắp đón Giáng sinh lần nữa. Liệu đợt này có nhân tố nào chực chờ phá hỏng kỳ nghỉ lễ này hay không?

Tuần qua là một tuần đầy bất ngờ, có cả tin tốt và tin xấu. Tin tốt là Chủ tịch Cục Dự trữ Liên bang Jerome Powell về cơ bản đã xác nhận sẽ tăng lãi suất nhỏ hơn trong tháng này. Và tin xấu là báo cáo việc làm của Mỹ trong tháng 11 xác nhận rằng thị trường lao động ở nước này vẫn lành mạnh. Tuy nhiên, đó cũng là một tuần tương đối tốt đối với các chỉ số chứng khoán. Chỉ số S&P 500 (SPX) đã tăng 1,1% trong tuần qua và hiện gần như không đổi trong sáu tháng trở lại đây, trong khi chỉ số Nasdaq Composite (COMP) tăng 2,1% và chỉ số Dow Jones (DJIA) tăng 0,2%.

Thị trường đã tăng khá mạnh, qua đó khiến một số người tự hỏi liệu chu kỳ giảm đã kết thúc hay chưa, nhưng thực tế các nhà đầu tư cần phải thận trọng. Đợt phục hồi của S&P 500 trong tuần qua đủ để đẩy chỉ số này lên trên đường trung bình động 200 ngày lần đầu tiên kể từ tháng 4. Trước đó, S&P 500 đã từng chạm cột mốc này sau khi tăng 11% và đánh dấu điểm kết thúc của đợt sóng tăng giá. Chỉ số này lại sụt giảm một lần nữa trước khi tăng vọt 17% vào giữa tháng 8 lên khoảng 4300 điểm, trước khi tiếp tục giảm.

Đợt phục hồi kể từ giữa tháng 10 đã đưa S&P 500 từ khoảng 3600 điểm lên hơn 4000 điểm như hiện nay. Nhưng ngay cả trạng thái đó cũng ẩn chứa một tín hiệu cảnh báo. “Khi nhìn chi tiết hơn, thị trường đang tiếp tục chuyển động trong một vùng biên độ dốc xuống,” chuyên gia chiến lược Warren Pies tại 3Fourteen Research cho biết. “Mỗi mức đỉnh và đáy mới đều thấp hơn các mức trước đó.”

Điều đó không có nghĩa là đợt phục hồi này sẽ có diễn biến giống như hai đợt đầu tiên, nhưng có những dấu hiệu cho thấy thị trường có thể chưa kết thúc chu kỳ đi xuống. Theo ông Pies, thị trường chứng khoán Mỹ chưa bao giờ chạm đáy trước khi suy thoái bắt đầu và chỉ chạm đáy một lần trước khi Fed kết thúc chu kỳ tăng lãi suất. Ngoại lệ duy nhất là sau sự kiện Thứ Hai Đen tối vào năm 1987. Pies viết: “Dựa vào hai quy tắc cơ bản này, chúng tôi dám chắc có một khả năng rằng mức đáy tháng 10 chỉ là một trong các mức đáy.”

Có thể là cả hai trường hợp này vẫn chưa đến. Mặc dù đa số các nhà quan sát đều cho rằng sẽ có một cuộc suy thoái vào năm 2023 nhưng nền kinh tế dường như cũng đang mạnh lên. Tuần trước, mức tăng trưởng tổng sản phẩm quốc nội thực tế của Mỹ trong quý 3 đã được điều chỉnh lên tới 2,9% và mô hình GDPNow của Fed Atlanta dự đoán GDP thực tế sẽ tăng trưởng ở mức 2,8% trong quý 4, ngay trước khi báo cáo việc làm tháng 11 cho thấy kết quả tốt hơn dự kiến. Thật không may, khi nền kinh tế vẫn còn đủ khỏe mạnh để “gồng” thì Fed còn có thể tăng lãi suất nhiều hơn để dập tắt lạm phát. Đó có thể là một tin không vui đối với những nhà đầu tư nào đang hy vọng rằng Fed sẽ đảo chiều chính sách và chấm dứt chu kỳ giá xuống.

Hoặc Fed cũng có thể đảo chiều chính sách, nhưng không phải theo cách họ muốn. Marko Kolanovic, giám đốc bộ phận chiến lược vốn cổ phần của J.P. Morgan, lưu ý rằng Fed có thể thắt chặt quá mức, đẩy nền kinh tế vào suy thoái. Sau đó cuối cùng Fed sẽ buộc phải cắt giảm lãi suất trong nửa cuối năm 2023. Những tín hiệu từ thị trường phái sinh giao sau đang ủng hộ cho quan điểm của ông Kolanovic, với dự báo Fed sẽ nới lỏng lãi suất 0,5% vào cuối năm 2023. Thật không may, đây có thể lộ trình đầy đớn đau đối với thị trường chứng khoán.

“Để Fed đảo chiều chính sách, nền kinh tế phải có nhiều biểu hiệu yếu kém hơn, chẳng hạn như tỷ lệ thất nghiệp gia tăng, thị trường biến động mạnh, các tài sản rủi ro mất giá và lạm phát giảm,” ông Kolanovic viết. “Tất cả những biểu hiện này này có khả năng gây ra hoặc xảy ra đồng thời với chu kỳ giá xuống trong thời gian tới.”

Tin mừng là làn sóng bán tháo trong những tháng tới đây có thể là điều mà thị trường cần để tạo tiền đề cho một năm 2023 mạnh mẽ hơn, ông Kolanovic nói. Nhưng hiện tại, tiềm năng tăng giá ngắn hạn có thể sẽ hơi ít và có lẽ sẽ khôn ngoan hơn nếu nhà đầu tư tranh thủ chốt lãi trước kỳ nghỉ lễ để tránh bất trắc. Còn nếu không chốt thì có lẽ chỉ có phép màu Giáng sinh mới cứu được số đông ngây thơ.

Đăng Khoa-Theo barrons