Nhiều người đang chờ đợi xem Novavax có thể thâm nhập vào thị trường mũi nhắc lại ngừa Covid hiệu quả đến mức nào.
Là cổ phiếu vắc-xin hot nhất hiện nay, Novavax (NVAX) có một tương lai dài và tươi sáng ở phía trước. Nhờ loại vắc-xin ngừa Covid vừa được các cơ quan quản lý ở Mỹ cấp Giấy phép Sử dụng Khẩn cấp (EUA), vận may của công ty đang được cải thiện nhanh chóng theo những cách mà họ chưa từng đạt được trước đây.
Tuy nhiên, giá cổ phiếu của công ty lại không đi theo cùng quỹ đạo tăng trưởng này. Trong 12 tháng qua, cổ phiếu Novavax đã giảm hơn 73% mặc dù họ đã nhận được rất nhiều sự chấp thuận trên toàn cầu đối với vắc-xin của mình và liên tục có các đơn đặt hàng mua mới từ các chính phủ.
Liệu nhà sản xuất vắc-xin có thể vượt khó cho các cổ đông của mình trong vòng ba năm tới, hay thời gian của ánh đèn sân khấu đã kết thúc?
Điều quan trọng nhất mà nhà đầu tư cần biết là, trong ba năm tới, Novavax gần như chắc chắn sẽ thương mại hóa thêm ít nhất một vài ứng viên đang phát triển của mình. Một nguồn thu lớn có thể sẽ là vắc-xin ngừa cúm mùa NanoFlu. Loại thuốc này đã thành công vượt qua thử nghiệm lâm sàng giai đoạn 3. Bên cạnh đó, công ty công nghệ sinh học cũng đang nghiên cứu hiệu quả của vắc-xin kết hợp giữa NanoFlu với vắc-xin ngừa Covid của họ. Loại thuốc này có thể sẽ còn là một sản phẩm lớn hơn nữa, mặc dù hiện tại mới chỉ đang trong thử nghiệm giai đoạn 1/2.
Công ty cũng đang thử nghiệm một ứng viên vắc-xin ngừa virus hợp bào hô hấp (RSV) trong các thử nghiệm giai đoạn 3 – có nghĩa là loại thuốc này có thể sẽ được ra mắt trong một vài năm tới. Theo ước tính của nhà phân tích Eric Joseph hồi cuối năm 2018, vắc-xin ngừa RSV có thể mang về cho công ty 850 triệu USD mỗi năm ở Mỹ, trong khi NanoFlu có thể trị giá 200 triệu USD mỗi năm. Nhưng những ước tính khác bao gồm cả doanh thu trên toàn cầu đã nâng doanh thu hàng năm của NanoFlu lên con số 783 triệu USD mỗi năm. Như vậy, bức tranh có thể sáng sủa hơn so với ngụ ý của những con số trước đó.
Bất kể điều gì sẽ xảy ra với NanoFlu và ứng viên ngừa RSV, Novavax chắc chắn vẫn sẽ tiếp tục làm việc trên chương trình vắc-xin ngừa Covid của mình – cập nhật mũi tiêm để chống lại các biến thể virus mới nhất và thử nghiệm các ứng viên cho mũi nhắc lại. Ứng viên nhắm cụ thể đến omicron là ứng viên đang ở gần vạch đích nhất. Và các phiên bản cập nhật trong tương lai có thể sẽ nhắm mục tiêu đến nhiều biến thể cùng một lúc nhằm đạt được hiệu quả cao hơn.
Nhưng lợi nhuận từ việc đầu tư thêm vào vắc-xin ngừa Covid sẽ phụ thuộc nhiều vào khả năng cạnh tranh với các đối thủ mạnh mẽ như vắc-xin của Moderna và Pfizer, chưa kể đến các yếu tố như cường độ của đại dịch và năng lực (hoặc việc thiếu năng lực) của bộ máy y tế công cộng khi phản ứng với dịch bệnh. Nếu bất kỳ sản phẩm nào của Novavax có thể ngăn ngừa việc lây nhiễm virus corona hiệu quả hơn các mũi tiêm khác – và có một số bằng chứng sơ bộ cho thấy một trong những ứng viên của họ có thể làm như vậy – thì đó sẽ là một cú hích mạnh mẽ cho cả doanh thu và giá cổ phiếu của công ty. Tuy nhiên, thuận lợi tiềm ẩn đó khó có thể tồn tại mãi mãi.
Mặc dù có nhiều khả năng Novavax sẽ thương mại hóa một vài loại vắc-xin mới từ giờ cho đến tháng 7 năm 2025, một rủi ro lớn cũng đang có khả năng đe dọa công ty. Có lẽ vấn đề lớn nhất đối với nhà đầu tư là sự không chắc chắn xung quanh những tiến triển của đại dịch trong tương lai vì điều đó có thể gây ra những hậu quả sâu sắc. Liệu Novavax sẽ tăng trưởng ổn định hay sụt giảm mạnh trong ba năm tới? Nếu đại dịch bất giờ biến mất và số lượng ca bệnh giảm mạnh, Novavax sẽ không thể bán nhiều liều vắc-xin như đáng ra họ có thể. Các nhà sản xuất vắc-xin khác cũng gặp phải khó khăn tương tự, nhưng họ có lợi thế là đã thu được lợi nhuận đáng kể trong hai năm qua.
Các chuyên gia Phố Wall đã đưa ra một số dự đoán khá bi quan về doanh thu và lợi nhuận của công ty công nghệ sinh học. Năm tới, ước tính trung bình của sáu nhà phân tích là Novavax sẽ chỉ kiếm được khoảng 3,1 tỷ USD, thấp hơn mức dự đoán gần 4,4 tỷ USD cho năm nay. Tất nhiên, các ước tính có thể sai lệch khá nhiều, và có nhiều khả năng nhu cầu vắc-xin sẽ còn kéo dài ngay cả sau năm 2023. Tuy nhiên, các cổ đông và nhà đầu tư tiềm năng nên lưu ý sẽ khó lòng đạt được kỳ vọng tăng trưởng doanh thu lớn đáng kể nếu doanh thu từ vắc-xin ngừa Covid giảm mạnh, ngay cả khi công ty thành công thương mại hóa một vài loại vắc-xin mới.
Do đó, Novavax có khả năng sẽ nhỏ hơn trong ba năm kể từ bây giờ, mặc dù không có gì bảo đảm kết quả đó sẽ xảy ra. Nhưng cho dù mở rộng hay thu hẹp, công ty cũng sẽ có danh mục sản phẩm lớn hơn đáng kể. Điều đó có khả năng sẽ giúp công ty tiếp tục tồn tại sau năm 2025 bất kể ở quy mô nào.
Huân Hà - theo fool