Cổ phiếu Tesla: chạy trốn khỏi nhu cầu suy yếu

• Nhóm đối tượng khách hàng mục tiêu tại Mỹ của Tesla đang có kế hoạch chi tiêu ít hơn cho ô tô [trong 6 tháng tới] so với những gì các nhà phân tích của AlphaWise tìm thấy chỉ vài tuần trước.
• Dựa trên kết quả khảo sát cập nhật của CQi, mong muốn thực hiện một giao dịch mua "lớn" trong tương lai gần của người dân Trung Quốc có khả năng chi trả là khá yếu.
• Dựa trên những gì chúng ta thấy đang xảy ra vào lúc này, CEO Elon Musk hoàn toàn không có kế hoạch hy sinh lợi nhuận để tăng trưởng - nếu không, ông sẽ không tăng giá trong bối cảnh các đối thủ cạnh tranh giảm giá.
• Khảo sát của SLOOS cho thấy triển vọng tăng trưởng tiêu cực khi tăng trưởng tín dụng ngân hàng đã đạt đỉnh và xung lực tín dụng đang giảm nhanh. Điều này sẽ tác động đến hoạt động trong nửa cuối năm 2023.
• Bất chấp tất cả những triển vọng tăng giá, giá mục tiêu dành cho Tesla vẫn được giữ nguyên ở khoảng ~114 USD/cổ phiếu, tương đương mức bán tháo lên tới 30-35%.

Tesla (TSLA) là một trong những mã cổ phiếu phổ biến nhất trên thị trường chứng khoán. Nhưng bên cạnh đó, công ty còn hoạt động trong một trong những ngành được phủ sóng rộng rãi nhất – ô tô. Dữ liệu trong lĩnh vực này thực sự được cung cấp mới mỗi giờ – người ta chỉ cần có thời gian để phân tích nó. Hơn nữa, nhờ tốc độ tăng trưởng cao trong quá khứ và hệ số định giá ngoạn mục không kém, Tesla vẫn là chủ đề gây tranh cãi, và thậm chí tranh cãi sôi nổi, đối với nhiều người. Điều này đã và đang làm tăng thêm sự quan tâm của các nhà đầu tư bán lẻ đối với cổ phiếu.

Kể từ năm 2021, một số luận điểm về Tesla đã thay đổi từ Mua sang Bán. Trên thực tế, ý tưởng bán khống Lucid (LCID) và mua cổ phiếu Tesla với cùng số tiền đó vẫn đang hoạt động rất tốt sau gần một năm:

Dữ liệu theo YCharts

Tuy nhiên, mức chênh lệch dương giữa Tesla và các đối thủ cạnh tranh "chất lượng kém hơn" không biến Tesla thành mã để "Mua" - cổ phiếu Tesla rõ ràng vẫn có xếp hạng "Bán" mặc dù thị phần của công ty đang tăng lên trong các nhà sản xuất ô tô toàn cầu. Luận điển này là do sự trì trệ về nhu cầu từ tầng lớp trung lưu và thượng lưu (nhóm dân số có thu nhập cao) hiện đang ngày càng trở nên rõ ràng hơn.

Lý do đằng sau luận điểm

Business Research Methodology gợi ý rằng đối tượng mục tiêu của Tesla chủ yếu bao gồm các cá nhân ở vị trí cấp cao, chẳng hạn như nhân viên có thu nhập trung bình hoặc cao hơn, các chuyên gia như bác sĩ, luật sư, chủ doanh nghiệp và các giám đốc điều hành cấp cao. Điều này một phần là do chi phí khá đắt đỏ để mua Model X và Model S, những mẫu xe bán chạy nhất của công ty.

Trong một cuộc khảo sát với khoảng 2.000 người tiêu dùng Mỹ từ ngày 28 tháng 4 đến ngày 1 tháng 5 để đo lường hành vi, thái độ và triển vọng của người tiêu dùng, đối tượng mục tiêu của Tesla tại Mỹ đang có kế hoạch chi tiêu ít hơn cho ô tô [trong 6 tháng tới] so với những gì các nhà phân tích của AlphaWise vừa mới tìm thấy chỉ vài tuần trước:

Báo cáo AlphaWise của Morgan Stanley vào ngày 8 tháng 5 năm 2023

Cụm từ "lên kế hoạch chi tiêu" được in đậm là có lý do. Chính dữ liệu này là yếu tố hình thành nên các dự báo khác với ước tính đồng thuận và mang lại lợi thế cho nhà đầu tư. Trong quý đầu tiên của năm tài chính 2023, thu nhập ròng của Tesla đã giảm 24% do việc giảm giá đối với các dòng xe của hãng, dẫn đến lợi nhuận trên mỗi xe bán ra thấp hơn, ngay cả khi doanh thu tăng 36% lên mức kỷ lục 422.875 xe trên toàn thế giới. Biên lợi nhuận hoạt động của Tesla cũng giảm từ 19,2% trong quý 1 năm 2021 xuống 11,4% trong quý 1 năm 2022. Và công ty đã sản xuất nhiều hơn gần 18.000 xe so với số lượng bán ra trong quý này, cho thấy nhu cầu đang giảm tốc vào thời điểm đó. Và cổ phiếu đã phản ứng với mức giảm mạnh đến hơn 9% vào ngày kết quả được công bố. Đó là một kiểu "bán dựa trên sự thật" cổ điển – những nhà đầu tư nào có thể dự đoán lần đầu tiên thu nhập của Tesla không đạt kỳ vọng trong 9 quý vừa qua có thể kiếm được nhiều tiền hoặc thua lỗ ít hơn bằng cách giảm mức độ tiếp xúc với cổ phiếu từ trước. Thị trường là một cơ chế nhìn vào tương lai chứ không phải quá khứ. Vì vậy, chúng ta phải nhìn về phía trước và đưa ra các giả định "không đồng thuận" nếu chúng ta thực sự muốn có được lợi thế mong muốn.

Do đó, nếu quay trở lại với nhu cầu, chúng ta thấy người tiêu dùng từ nhóm mục tiêu của công ty đang có kế hoạch giảm chi phí mua xe của họ. Tesla đã phản ứng thế nào với xu hướng này? Một cách bất ngờ, công ty đã tăng giá bán tại các thị trường trọng điểm:

Tựa đề bài báo Tesla tăng giá tại Mỹ, Trung Quốc, Nhật và Canada. SA News

Tesla đã tăng giá lên tới 290 USD cho các mẫu xe điện ("EV") bán chạy nhất của mình tại Canada, Trung Quốc, Nhật Bản và Mỹ sau khi giảm giá kể từ đầu năm 2022. Nhưng như chúng ta có thể nhớ lại, mặc dù đã giảm giá để khuyến khích nhu cầu, số lượng giao hàng trong Q1 của công ty chỉ tăng 4% lên 422.875 đơn vị. Việc tăng giá gần đây có thể mang lại tác động tiêu cực đến tốc độ tăng trưởng doanh thu trong Q2-Q4 năm tài chính 2023, đặc biệt là tại thị trường Trung Quốc vốn đã đầy thách thức.

Số lượng giao hàng của Tesla tại Trung Quốc đã giảm 15% trong tháng 4, từ 89.000 xuống 76.000 xe. Để so sánh, đối thủ cạnh tranh Trung Quốc BYD đã bán được nhiều hơn 1,6% so với tháng 3. Vào ngày 4 tháng 5, Tesla đã tăng giá Model S và Model X thêm 19.000 nhân dân tệ [~ $2.750]. Việc tăng giá ở Trung Quốc có thể làm giảm nhu cầu nhiều hơn nữa. Quyết định này của công ty được nhìn nhận là một nỗ lực để hạn chế sụt giảm lợi nhuận, nhưng mức tăng trưởng doanh số được kỳ vọng ở Trung Quốc là rất đáng nghi vấn.

Nhóm các nhà phân tích của Credit Suisse ở Trung Quốc, những người thường xuyên thực hiện các cuộc khảo sát CQi, đã công bố một bản cập nhật. Khảo sát này xem xét mong muốn của người dân Trung Quốc có khả năng chi trả để thực hiện một giao dịch mua "lớn" trong tương lai gần [trong 6 tháng tới].

Một kết quả khảo sát từ Credit Suisse cho thấy số người muốn mua ô tô mới tại Trung Quốc vẫn ở mức tương đối thấp - nhu cầu ô tô đang phục hồi tương đối yếu bất chấp mọi tuyên bố về sự phục hồi sau Covid.

Quay trở lại báo cáo của AlphaWise, nhóm nghiên cứu của Morgan Stanley cũng đã ghi nhận sụt giảm nhu cầu của người tiêu dùng Trung Quốc đối với các sản phẩm xa xỉ [ô tô là một thành phần của danh mục này]:

Báo cáo AlphaWise của Morgan Stanley vào ngày 8 tháng 5 năm 2023

Tuy nhiên, trong cùng một báo cáo của SA News dành riêng cho việc tăng giá gần đây, Giám đốc điều hành Tesla, Elon Musk, tuyên bố rằng công ty sẵn sàng hy sinh lợi nhuận để tăng doanh số, đồng thời tăng giá khi có thể để bắt kịp số lượng sản xuất và giao hàng.

Nhưng xét theo những gì đang xảy ra hiện tại, Musk hoàn toàn không có kế hoạch hy sinh lợi nhuận của Tesla – nếu không, ông sẽ không tăng giá trong bối cảnh các đối thủ cạnh tranh giảm giá:

Ford giảm giá Mach E trong khi Tesla tăng giá Model Y. SA News

Theo báo cáo của nhóm Seeking Alpha News, Ford đã giảm giá khởi điểm của chiếc SUV chạy điện Mustang Mach E tại Mỹ, khiến nhiều phiên bản trở nên rẻ hơn so với Tesla Model Y, đối thủ cạnh tranh chính của nó. Các phiên bản cơ sở với phạm vi hoạt động tiêu chuẩn của Mach E đã giảm giá 3.000 USD, với phiên bản dẫn động cầu sau giảm xuống còn 42.995 USD và phiên bản dẫn động 2 cầu giảm xuống còn 45.995 USD. Trong khi đó, Tesla đã tăng giá thêm 250 USD cho chiếc SUV Model Y và chiếc sedan cỡ nhỏ Model 3, trong khi mẫu Model Y bán chạy nhất của hãng hiện có giá khởi điểm là 47.240 USD. Tuy nhiên, Mach E chỉ đủ điều kiện nhận khoản tín dụng thuế liên bang 3.750 USD trong năm nay, trong khi hai mẫu xe bán chạy nhất của Tesla đủ điều kiện nhận 7.500 USD. Ford cũng cho biết họ đang mở lại sổ đặt hàng cho Mach E sau khi nâng cấp một nhà máy ở Mexico để tăng sản lượng.

Từ tất cả những điều trên, Q2-Q3 sẽ là phép thử đối với khả năng định giá của Tesla – sự hài lòng của các cổ đông của công ty sẽ phụ thuộc vào tốc độ tăng trưởng của Tesla. Nhà đầu tư đang trả mức giá cao gấp 48,38 lần thu nhập ròng dự phóng ở thời điểm hiện tại.

Định giá của TSLA, nguồn SeekingAlpha

Xuất phát từ quyết định tăng giá bất ngờ của Tesla trong bối cảnh các đối thủ cạnh tranh khác giảm giá, chúng ta nên xem xét lại khía cạnh nhu cầu của ngành, nhưng từ một góc độ hơi khác.

Thông tin từ một nghiên cứu của Morgan Stanley [xuất bản vào giữa tháng 3] đã cho thấy sự phụ thuộc rõ ràng của doanh số ô tô vào vốn vay ở Mỹ:

Morgan Stanley (16/03/2023)

Ngày nay, người Mỹ đang chi tiêu nhiều hơn cho dịch vụ cho vay và cho thuê ô tô so với những năm gần đây, làm trầm trọng thêm tác động tiềm ẩn của các yêu cầu cho vay khó khăn hơn. Mặc dù sự sụp đổ của SVB Financial Group (SIVBQ) và các ngân hàng khác có vẻ đã được cô lập, sự cố đã ảnh hưởng đến hành vi của những người tham gia thị trường khác, khiến các ngân hàng thắt chặt các yêu cầu cho vay đối với những người vay mới. Đây là một nguyên nhân gây lo ngại vì ô tô và tín dụng tiêu dùng có mối liên hệ chặt chẽ với nhau, với hơn 90% ô tô được mua thông qua các công cụ tài chính.

Goldman đã cung cấp một bản tóm lược về báo cáo khảo sát các tổ chức cho vay Senior Loan Officer Opinion Survey (SLOOS) mới nhất [ngày 8 tháng 5 năm 2023], đề cập đến nhu cầu yếu hơn đối với các khoản vay C&I và CRE trong Q1.

Và cuộc khảo sát SLOOS gần đây cho thấy các ngân hàng đã thắt chặt các tiêu chuẩn cho vay đối với tất cả các loại khoản vay, nhưng tỷ lệ thay đổi không tệ như trong cuộc khủng hoảng tài chính. Kết quả khảo sát tốt hơn một chút so với những gì hầu hết các nhà đầu tư mong đợi. Tuy nhiên, nhu cầu cho vay thương mại và công nghiệp, cho vay bất động sản và cho vay tiêu dùng vẫn rất yếu. Vì vậy, việc công bố dữ liệu này là một tác động tiêu cực đối với tăng trưởng vì tổng tăng trưởng tín dụng của lĩnh vực ngân hàng đã đạt đỉnh và xung lực tín dụng đang giảm mạnh. Điều này sẽ bắt đầu ảnh hưởng đến hoạt động trong nửa cuối năm.

Thêm vào đó, Michael Kantro, trưởng chuyên gia chiến lược đầu tư tại Piper Sandler, đã chỉ ra rằng dữ liệu tiêu chuẩn cho vay ngày nay báo hiệu một kết quả xấu cho thị trường chứng khoán trong tương lai:

Twitter, @Michael Kantro

Phán quyết cho cổ phiếu Tesla

Kết luận nào có thể được rút ra từ tất cả những điều này? Có lẽ chúng ta có đủ dữ liệu để kết luận rằng nhu cầu ô tô đang suy yếu ở cả Mỹ và Trung Quốc [và thế giới nói chung] và quyết định tăng giá xe của Elon Musk là phản trực giác và không có khả năng thúc đẩy tăng trưởng mà Musk đã ưu tiên trong thời gian gần đây. Nếu không có mức tăng trưởng phù hợp, và ngay cả trong bối cảnh biên lợi nhuận tương đối ổn định ở mức hiện tại [hoặc thậm chí cao hơn một chút], bội số định giá hiện tại sẽ là quá cao để Tesla có thể giữ cổ phiếu ổn định. Khi sản lượng tăng lên, Tesla sẽ dần trở thành một cổ phiếu giá trị [biên lợi nhuận ổn định hơn, tăng trưởng ít hơn]. Và với tư cách là một cổ phiếu giá trị, định giá hiện tại sẽ không đứng vững trước sự giám sát kỹ lưỡng của giới đầu tư.

Tất nhiên, có một số rủi ro không thể loại trừ đối với luận điểm trên. Đầu tiên, Tesla không chỉ là một cổ phiếu ô tô, và báo cáo hàng quý mới nhất đã cho thấy rõ điều đó. Tăng trưởng doanh thu ngoài lĩnh vực ô tô đã tiếp tục tăng, và môi trường pháp lý hiện tại là rất phù hợp để công ty tiếp tục mở rộng và đa dạng hóa doanh thu. Do đó, bất kỳ luận điểm giảm giá nào cu4ng đều có nguy cơ sụp đổ, giống như đã xảy ra trong nhiều năm trước năm 2022 – đặc biệt nếu có một cú hạ cánh mềm trong tương lai.

Thứ hai, nhiều kỳ vọng tiêu cực đã được tính vào định giá của thị trường. Thứ ba là động lực nhu cầu dựa trên các nghiên cứu hướng tới tương lai về các chỉ số gián tiếp – chỉ vì ai đó không nói với các nhà phân tích của AlphaWise về kế hoạch mua một chiếc ô tô mới trong 6 tháng tới không có nghĩa là người đó sẽ không mua. Hơn nữa, mẫu khảo sát của AlphaWise chỉ bao gồm 2.000 người trả lời.

Nhưng bất chấp tất cả những rủi ro tăng giá đối với luận điểm chủ bán này, giá mục tiêu ~ 114 USD/cổ phiếu vẫn hợp lý, tương đương với mức bán tháo lên tới 30-35%:

Cổ phiếu Tesla. Phần mềm TrendSpider

Huân Hà - theo seekingalpha