Điểm danh kẻ thắng người thua trên thị trường chứng khoán

Những người chiến thắng là những người có tầm nhìn xa trong dài hạn và là những người tranh thủ mua gom khi thị trường sụp đổ.

• Nếu nghiên cứu kỹ lưỡng trước khi đầu tư, bạn sẽ tránh được sai lầm bán tháo trong lúc hoảng loạn.
• Mỗi lúc thị trường sụp đổ chính là vết thương trí mạng cho những người mua đuổi theo hiệu ứng fomo và những người đầu tư bằng tiền ký quỹ.

Suy thoái là điều tốt cho thị trường. Đó cũng là một cơ hội tuyệt vời để các nhà đầu tư thông minh mua vào cổ phiếu của các doanh nghiệp lớn với mức chiết khấu cao và trở thành người chiến thắng.

Rừng cây ở Bắc Mỹ và Nga được coi là rừng núi cao lớn nhất thế giới. Ngoài kích thước khổng lồ, các khu rừng này còn có một đặc điểm thực sự độc đáo. Đôi khi, chúng sẽ trở nên tàn lụi sau những đợt cháy rừng. Mặc dù điều này nghe có vẻ rất tệ, nhưng đây vừa là thuận tự nhiên vừa là điều có lợi. Đám cháy sẽ thiêu rụi tất cả các cây bụi và lớp đất thừa để những cây mới có thể mọc lên.

Vậy bản chất ngẫu nhiên của hiện tượng này có liên quan gì đến thị trường chứng khoán? Cũng giống như rừng cây, thị trường chứng khoán thỉnh thoảng cũng cần được thanh lọc. Tương tự như cỏ dại và bụi rậm, thị trường chứng khoán cũng có giai đoạn bị đầu cơ tràn lan và vắng bóng các yếu tố phân tích cơ bản.

“Đám cháy rừng” cũng tương đương như cú lao dốc của thị trường, giống như những gì đang diễn ra hiện nay, và chắc chắn điều này là cần thiết để thị trường chứng khoán trở nên lành mạnh hơn trong tương lai.

Nỗi đau mất mát tuy rất chân thực, nhất là đối với phe đầu cơ, nhưng cũng có những nhóm nhà đầu tư sẽ trở thành người chiến thắng về sau này.

1. Những nhà đầu tư có tầm nhìn dài hạn

Lợi thế lớn nhất khi đầu tư chính là thời gian. Đây là lý do tại sao bạn phải bắt đầu đầu tư càng sớm càng tốt.

Mặc dù không thể khẳng định khi nào thị trường sẽ phục hồi, nhưng chắc chắn sẽ có lúc thị trường tăng trở lại. Cho đến nay sau mỗi đợt suy thoái, thị trường không chỉ phục hồi lên mức cao nhất mọi thời đại mà còn tăng cao hơn nhiều.

Tính trên trung bình, các cổ phiếu sẽ giảm khoảng 36% trong thời kỳ thị trường đi xuống nhưng sẽ tăng gần gấp ba lần khi thị trường đi lên. Và về cơ bản giai đoạn tăng cũng dài lâu hơn.

Nếu bạn là một nhà đầu tư trẻ với nhiều thời gian phía trước thì chẳng có gì phải lo lắng. Những cú sụp đổ của thị trường của hiện tại sẽ ngày càng trở nên nhỏ bé hơn khi bạn tiếp tục đầu tư lâu hơn.

2. Những nhà đầu tư lúc nào cũng mua gom cổ phiếu

Trong khi hầu hết các “chuyên gia” tài chính đều đang cố gắng đoán điểm bắt đáy thì những nhà đầu tư thông minh lại đang mua vào các công ty tốt nhất với mức chiết khấu cực cao.

Nếu nhìn vào những lúc thị trường sụp đổ trong quá khứ, dễ thấy việc mua gom liên tục sẽ có lợi như thế nào. Trong cuộc Đại khủng hoảng tài chính, chỉ số S&P 500 (SNPINDEX: ^GSPC) đã bốc hơi khoảng 55% từ đỉnh về đáy. Tệ hơn nữa, phải mất hơn 5 năm để chỉ số này phục hồi trở lại đỉnh cao đó.

Nhưng sẽ rất phi logic nếu bạn đợi cho đến khi điều đó xảy ra rồi mới quay trở lại thị trường.

Giai đoạn thị trường phục hồi sau những cú sụp đổ chính là thời điểm tốt nhất để đầu tư. Từ mức đáy của cuộc Đại khủng hoảng cho đến khi giá phục hồi cuối cùng vào năm 2013, thị trường đã quay đầu tăng hơn 100%. Nếu bạn thường xuyên mua cổ phiếu, bạn sẽ không cần phải canh bắt đáy (và cũng không nên thử), nhưng bạn có khả năng sẽ mua ngay tại hoặc gần mức đáy.

3. Những nhà đầu tư biết nghiên cứu kỹ lưỡng

Hành vi bán tháo trong lúc hoảng loạn bắt nguồn từ việc thiếu kiến thức và thiếu thẩm định. Nếu bạn mua một cổ phiếu theo lời giới thiệu của một người bạn hoặc đơn giản là do một nhà phân tích nào đó khuyến nghị, bạn sẽ không có đủ niềm tin để giữ cổ phiếu của mình khi thị trường lao dốc.

Thiếu thẩm định và không nghiên cứu kỹ càng là điểm yếu khiến nhiều nhà đầu tư dễ nản lòng khi tình hình trở nên khó khăn. Nghiên cứu về doanh nghiệp, về kinh tế xã hội là cách duy nhất để bạn biết liệu thị trường có đang phản ứng quá mức hay doanh nghiệp đang thực sự gặp khó khăn hay không.

Kẻ chiến thắng trong các vụ sụp đổ là những người quyết không bán tháo cổ phiếu của những công ty ngoại hạng và cách tốt nhất để làm điều đó là phải nghiên cứu kỹ lưỡng mỗi doanh nghiệp mà bạn quyết định đầu tư vào.

Vậy ai thất bại trên thị trường?

1. Những người fomo, thích mua đuổi

Giai đoạn thị trường tăng nóng trước khi sụp đổ thường được thúc đẩy bởi lòng tham và nỗi sợ bỏ lỡ (FOMO) của giới đầu tư. Khi đó, bạn sẽ thấy xung quanh mình toàn những người chưa bao giờ đầu tư chứng khoán nhưng đột nhiên lại khoe lãi khủng. Trong những lúc như vậy, có vẻ như hào quanh chiến thắng luôn tỏa ra từ hội tín đồ fomo.

Nhưng họ hầu như không bao giờ thắng cả.

Lợi nhuận dài hạn được thúc đẩy bởi thu nhập doanh nghiệp. Mặc dù lực cầu do đầu cơ có thể đẩy giá lên trong ngắn hạn, nhưng cuối cùng, giá cổ phiếu luôn trở về điểm trụ, đó là lợi nhuận.

Và thật không may, khi điều đó xảy ra, những kẻ fomo và đầu cơ mua đuổi hầu như luôn bị xóa tên khỏi cuộc chơi.

2. Người dùng tiền ký quỹ

Ký quỹ chính là vay tiền từ công ty môi giới để tăng sức mua. Khi mức sử dụng tiền ký quỹ tăng lên, nguy cơ sụp đổ thị trường cũng chực chờ sau đó.

Khi các nhà đầu cơ trở nên tham lam hơn, họ sẽ chọn cách vay ký quỹ để cố gắng tối đa hóa lợi nhuận. Vấn đề là khi gánh cục nợ như vậy, họ sẽ mất đi ý chí tự do nắm giữ trong trường hợp giá điều chỉnh.

Nếu giá cổ phiếu giảm quá sâu, công ty môi giới sẽ buộc họ phải thanh lý số cổ phiếu đang nắm giữ để trang trải chi phí trả nợ.

Điều đó nghe có vẻ đáng sợ, và đúng là đáng sợ thật.

Những người dùng tiền ký quỹ quá mức gần như lúc nào cũng bị thanh lý tài sản khi thị trường đi xuống và nhiều người trong số họ sẽ cảm thấy đau đớn đến mức không bao giờ quay trở lại thị trường nữa.

Chiến thắng hay không còn tùy vào tư duy

Tư duy là quan trọng nhất khi thị trường suy thoái. Một khi bạn hiểu rằng sự sụp đổ vừa là nhịp điều chỉnh lành mạnh cho thị trường vừa là cơ hội lớn cho các nhà đầu tư biết quản lý cảm xúc, thì bạn đang đi trên đúng con đường trở thành người chiến thắng trong thời kỳ suy thoái

Đăng Khoa - Theo fool.com