Điều gì có thể hạ nhiệt cơn sốt Nvidia?

Hai mâu thuẫn dưới đây có thể là nguyên nhân chính cản trở sự gia tăng giá trị của cổ phiếu thuộc nhà sản xuất chip AI hàng đầu trong thời gian tới...

Nếu thị trường chứng khoán hiện nay có phiên bản một cuộc “đại di cư” băng qua “dòng sông tử thần” của loài linh dương đầu bò, thì đó chính là cuộc chạy đua ồ ạt của những “chú bò tót” Nvidia .

Thị trường chứng khoán Mỹ không giống như thiên đường hoang dã Serengeti (Tanzania), và lời dẫn sắc bén của chuyên gia tài chính Jim Cramer không thể sánh được với giọng điệu êm ái của Sir David Attenborough - bậc thầy của thế giới tự nhiên hoang dã.

Tuy nhiên, ở những khía cạnh khác, cuộc đổ xô của các nhà đầu tư vào cổ phiếu của nhà sản xuất chip hàng đầu Mỹ cũng tạo nên một cảnh tượng hấp dẫn không kém.

Bước nhảy vọt của Nvidia

Doanh số bán bộ xử lý trí tuệ nhân tạo (AI) tăng vọt của Nvidia đã nâng vốn hóa thị trường của công ty từ 350 tỷ USD vào đầu năm 2023 lên 1 nghìn tỷ USD, 2 nghìn tỷ USD và sau đó là 3 nghìn tỷ USD vào mùa hè năm nay.

Tháng 6/2024, Nvidia đã “hất văng” Microsoft - “gã khổng lồ” phần mềm nhiệt thành với AI và được cho là khách hàng chip lớn nhất của Nvidia - để trở thành công ty có giá trị nhất thế giới. Dù vậy không lâu sau đó, Nvidia đã mất vị trị ngôi vương cùng với 900 tỷ USD giá trị trong cơn hoảng loạn chung của thị trường chứng khoán, chỉ để gỡ lại hầu hết các khoản lỗ trong vài tuần qua.

“Bạn đã kiếm được bao nhiêu tiền trong những năm qua khi đặt cược vào Jensen Huang?” Jim Cramer đã nói một cách khoa trương trên chương trình CNBC gần đây, ám chỉ đến ông chủ của Nvidia.

Những ngày này, “gấu” Nvidia dường như có nguy cơ tuyệt chủng. Hoặc nếu là Sir David Attenborough, ông ấy có thể sẽ thì thầm: “Không thấy bóng dáng một chú gấu Nvidia nào cả.”

Mỗi khi có một quỹ phòng hộ cắt giảm cổ phần nắm giữ tại Nvidia, có vẻ như lại có một quỹ khác sẵn sàng mua vào. Theo Bloomberg, trong số 74 chuyên gia phân tích Phố Wall theo dõi Nvidia, có đến 66 người đã khuyến nghị mua vào cổ phiếu AI này vào cuối tháng 8; không có khuyến nghị bán ra nào. Mục tiêu giá trung bình của họ đối với cổ phiếu Nvidia trong một năm ngụ ý rằng giá trị thị trường của công ty là khoảng 3,5 nghìn tỷ USD.

Nhà đầu tư công nghệ kỳ cựu James Anderson, người đã ủng hộ Nvidia từ rất sớm, từng nhận định rằng Nvidia có thể đạt giá trị 49 nghìn tỷ USD trong một thập kỷ, cao hơn một chút so với tổng giá trị hiện tại của chỉ số tổng hợp S&P 500 của các công ty lớn tại Mỹ. Tất cả những gì Nvidia cần là mức tăng trưởng doanh thu hàng năm ổn định 60% với biên lợi nhuận hoạt động hiện tại từ 60% trở lên, cùng với một số giả định hợp lý về dòng tiền.

Ngày 28/8, Nvidia đã công bố báo cáo tài chính vượt kỳ vọng. Doanh thu bán hàng trong quý II đã tăng vọt 122% so với cùng kỳ năm trước, đạt 30 tỷ USD. Đây là mức tăng trưởng cao nhất trong lịch sử công ty và vượt xa mức dự báo 28 tỷ USD đưa ra trước đó của thị trường.

Các ngân hàng đầu tư dự báo doanh thu hàng năm của Nvidia sẽ tăng gấp đôi trong năm nay, lên hơn 100 tỷ USD, tăng tới  50% vào năm 2025 và duy trì mức tăng trưởng hai chữ số tối thiểu đến năm 2027. Đến lúc đó, lợi nhuận kinh doanh của công ty có thể vượt 150 tỷ USD, nhiều hơn khoảng 30% so với Apple, công ty kiếm tiền thành công nhất trong lĩnh vực công nghệ, đạt được vào năm ngoái.

Những thách thức lớn đang cản bước Nvidia

Một biểu hiện cho thấy thị trường đã đặt kỳ vọng cao vào Nvidia là giá cổ phiếu này giảm sau khi công ty công bố kết quả kinh doanh, có thể do thành tích vượt dự báo ít hơn so với các quý trước. Khi các nhà đầu cơ giá lên tạm thời hạn chế giao dịch sau chuỗi tăng trưởng nhanh chóng, họ có thể muốn suy ngẫm về hai mâu thuẫn sâu sắc hơn ẩn chứa trong câu chuyện tăng trưởng lâu dài của Nvidia.

Mối lo ngại đầu tiên liên quan đến nhà cung cấp chính của công ty. Nvidia chỉ thiết kế chứ không sản xuất chip. Quá trình sản xuất được giao cho TSMC, công ty sản xuất chip theo hợp đồng của Đài Loan vốn đang thống lĩnh thị trường bán dẫn tiên tiến, phục vụ chủ yếu cho các máy chủ AI.

Khi nhu cầu về chip bán dẫn tăng vọt, Nvidia đã chuyển từ một trong nhiều khách hàng của TSMC thành khách hàng lớn thứ hai, chỉ sau Apple. Nếu thực sự là “Khách hàng B”, một trong hai khách hàng chiếm ít nhất 10% doanh thu của TSMC và cần phải xác nhận trong hồ sơ nộp lên cơ quan quản lý, thì Nvidia đã chi 7,7 tỷ USD cho TSMC trong năm ngoái, tăng từ mức 5,5 tỷ USD hai năm trước đó.

Với việc hầu hết các cam kết mua hàng trị giá 19 tỷ USD của Nvidia cho năm 2025 đều dành cho TSMC, hãng chip này có thể sớm vượt qua “Khách hàng A” hiện tại - công ty đã thanh toán cho công ty Đài Loan gần 18 tỷ USD trong năm 2023.

Tuy nhiên, ngay cả khi mối quan hệ giữa Nvidia và TSMC ngày càng khăng khít hơn, thì chu kỳ sản phẩm của họ lại đang phân kỳ. Đầu năm 2024, ông Jensen Huang đã tuyên bố  mỗi năm sẽ tung ra thị trường một con chip AI mới, thay vì vài năm một lần. Do đó, TSMC đang phải nỗ lực không ngừng để đẩy mạnh mở rộng sản xuất, dự kiến đầu tư tới 32 tỷ USD trong năm nay và có thể còn nhiều hơn vào năm 2025.

Thế nhưng, việc xây dựng một nhà máy mới cần ít nhất 18 tháng và có chi phí khoảng 20 tỷ USD, đòi hỏi phải thực hiện các cuộc đàm phán thận trọng với khách hàng từ một hoặc hai năm trước. Cho đến nay, vẫn chưa rõ liệu tốc độ tăng tốc của Nvidia có phù hợp với quyết định được tính toán kỹ lưỡng của TSMC hay không. Một dấu hiệu của sự khó khăn ban đầu là Nvidia đã phải hoãn giao những con chip Blackwell tiên tiến nhất trong vài tháng do các trục trặc kỹ thuật.

Sự phụ thuộc của Nvidia vào TSMC cũng làm nổi bật vấn đề thứ hai trong lập luận của phe giá tăng. Do TSMC chịu trách nhiệm về khối lượng và hiệu quả sản xuất, nên cách duy nhất để Nvidia đảm bảo đạt được kỳ vọng tăng trưởng doanh thu từ nhà đầu tư là thông qua việc tăng giá. Một con chip Blackwell mới sẽ có giá cao hơn 20-25% so với thế hệ trước, đã đắt gấp đôi so với thế hệ liền kề. Mặc dù các chip mới luôn mạnh mẽ hơn thế hệ trước, chi phí cho mỗi đơn vị sức mạnh tính toán có thể đang giảm xuống, nhưng không đủ nhanh để đáp ứng kỳ vọng của khách hàng.

Tháng 8/2024, Giám đốc điều hành Andy Jassy của Amazon, chủ sở hữu một công ty con về điện toán đám mây và là khách hàng lớn của chip Nvidia, đã thừa nhận ông “nghe rõ từ khách hàng rằng họ mong muốn hiệu suất giá tốt hơn”. Công ty của ông Jassy đang đầu tư vào thiết kế chip của riêng mình. Các “gã khổng lồ” Google, Meta, Microsoft và Tesla cũng đang làm điều tương tự.

AMD, một đối thủ trong ngành thiết kế chip, đã tăng trưởng doanh thu chip AI từ mức gần như bằng 0 trong năm 2022 lên dự báo 5 tỷ USD trong năm nay. Ngày 19/8, công ty này tuyên bố sẽ mua lại nhà sản xuất máy chủ ZT Systems để cạnh tranh với dịch vụ đầu cuối của Nvidia. Các công ty công nghệ lớn của Trung Quốc như Huawei, bị cấm mua thiết bị Nvidia cao cấp do lệnh trừng phạt của Mỹ, có thể tạo ra những đột phá ảnh hưởng đến thị phần của Nvidia, tương tự những gì các đối thủ Trung Quốc như BYD đã làm với Tesla trong lĩnh vực ô tô điện.

Sự rượt đuổi tiềm tàng của “phe Gấu”

Ngay cả khi giả sử một ứng dụng AI xuất sắc xuất hiện - điều mà hiện tại chưa thấy - thì AI tạo sinh vẫn khó mà được sử dụng rộng rãi trừ khi ứng dụng này trở nên rẻ hơn nhiều. Ví dụ, một truy vấn ChatGPT có thể tốn kém gấp 7 lần so với tìm kiếm trên Google. Nvidia có thể sẽ sớm phải đối mặt với lựa chọn khó khăn giữa giảm giá để thúc đẩy tăng trưởng, hoặc giữ nguyên giá để bảo vệ biên lợi nhuận.

Hiện nay, những nhà đầu tư giá tăng về Nvidia tin rằng họ có thể đạt được cả hai điều đó. Tuy nhiên, sự phấn khích quá mức này có thể dẫn đến tình trạng không bền vững, đến nỗi những nhà đầu tư giá giảm về Nvidia có thể khó lòng bỏ qua.

Huân Hà