Fed chủ trương thắt chặt mạnh tay, đè nén nền kinh tế

Fed sẽ không đảo chiều chính sách tiền tệ trong thời gian tới.

Đó chính là thông điệp từ ủy ban chính sách tiền tệ của Cục Dự trữ Liên bang Hoa Kỳ vào hôm thứ Năm. Fed đã tăng lãi suất mục tiêu thêm 0,5% và nâng mức đỉnh lãi suất vào năm 2023. Nhìn chung, các quan chức Fed kỳ vọng nền kinh tế sẽ có biểu hiện kém hơn dự kiến vào năm tới và lộ trình lãi suất sẽ kéo dài hơn để làm giảm mức lạm phát cao ngất trong nhiều thập kỷ qua.

Đợt tăng lãi suất vào hôm thứ Năm là lần tăng lãi suất thứ bảy của ngân hàng trung ương Hoa Kỳ vào năm 2022 và sau bốn lần tăng 0,75% liên tiếp. Động thái này đã nâng phạm vi lãi suất mục tiêu của quỹ liên bang lên 4,25%-4,50%.

Thị trường chứng khoán đã giảm ngay sau khi tuyên bố của Ủy ban Thị trường Mở Liên bang và Tóm tắt các Dự báo Kinh tế được tung ra, nhưng đã tăng trở lại khi Chủ tịch Cục Dự trữ Liên bang Jerome Powell tổ chức họp báo. Chỉ số S&P 500 đã tăng 0,8% trước khi có quyết định, và giảm gần 0,8% về vùng âm, sau đó quay trở lại mức tham chiếu.

Trên thị trường trái phiếu, lợi suất trái phiếu chính phủ Mỹ tăng khi giá trái phiếu giảm. Lợi suất trái phiếu chính phủ Mỹ kỳ hạn 2 năm tăng 0,05% lên mức 4,26% sau khi giảm nhẹ trước tuyên bố FOMC.

Phương án tăng 0,5% đã được các quan chức Fed thông báo rõ ràng và được hấp thụ vào giá trên thị trường hợp đồng tương lai, và điều này cũng không gây bất ngờ. Chính biểu đồ dotplot của FOMC, cộng với những bình luận từ Chủ tịch Fed Jerome Powell, đã tạo nên làn sóng dao động vào hôm thứ Năm. Về tổng thể, lãi suất sẽ ở mức cao hơn, lạm phát cao hơn và nền kinh tế yếu hơn vào năm tới.

Kịch bản cắt giảm lãi suất trong nửa cuối năm tới đã được phản ánh vào mức định giá của các tài sản trên thị trường hợp đồng tương lai, song đó không phải là điều mà Fed đã báo hiệu vào ngày thứ Năm.

“Tôi nghĩ chúng tôi sẽ chưa xem xét cắt giảm lãi suất cho đến khi ủy ban tin tưởng rằng lạm phát đang giảm xuống mức 2% một cách bền vững,” ông Powell nói. “Đó chính là phép thử.”

Dự báo trung bình của 19 thành viên FOMC cho thấy lãi suất quỹ liên bang sẽ đạt mức cao nhất vào năm 2023 ở ngưỡng 5,1%, trong khi mức dự đoán vào tháng 9 là 4,6% và vào tháng 6 là 3,8%.

Dự báo trung bình của các quan chức Fed về mức tăng trưởng tổng sản phẩm quốc nội thực tế vào năm 2023 đã giảm xuống còn 0,5%, từ mức 1,2% trong tháng 9. Theo số liệu dự báo trung bình, tỷ lệ thất nghiệp sẽ tăng lên mức 4,6% trong năm tới, so với 4,4% trước đó và chỉ số giá chi tiêu tiêu dùng cá nhân cơ bản sẽ tăng 3,5% trong năm tới. Trong khi đó, mức dự báo trung bình cho số liệu này vào tháng 9 là 3,1% và mục tiêu lạm phát của Fed 2%.

Thông qua những dữ liệu kinh tế gần đây, dễ thấy rằng tình hình lạm phát đang được cải thiện. Chỉ số giá tiêu dùng tăng 7,1% trong tháng 11, ứng với mức thay đổi nhỏ nhất trên cơ sở so sánh hàng năm kể từ tháng 12/2021 và từ đó làm dấy lên hy vọng rằng lạm phát đang trên đà giảm bền vững. Nhờ vậy giới quan sát hy vọng rằng FOMC sẽ sớm nới lỏng trong cuộc chiến chống lạm phát.

Nhưng các quan chức của Fed rõ ràng nhận thấy còn nhiều việc phải làm và cho rằng họ sẽ cần phải gây ra thiệt hại lớn hơn về mặt kinh tế để đạt được mức lạm phát mục tiêu. Tuyên bố chính sách của FOMC hầu như không thay đổi so với cuộc họp gần nhất vào tháng 11. Các quan chức đã để nguyên một dòng trích dẫn nói rằng “sẽ tiếp tục tăng lãi suất,” qua đó xóa hy vọng về khả năng tạm dừng hoặc đảo chiều chính sách trong thời gian sắp tới.

Ông Powell và các quan chức khác đã ám chỉ rằng môi trường lãi suất sẽ ở mức “cao hơn trong thời gian dài hơn”. Mức ước tính lãi suất liên bang trung bình của ủy ban FOMC dành cho năm 2024 và 2025 cũng lần lượt tăng lên 4,1% và 3,1%. Cơ quan này tiếp tục cho rằng lãi suất liên bang dài hạn sẽ là 2,5%.

Vào ngày thứ Năm, ông Powell đã bác bỏ ý kiến ​​cho rằng Fed có thể cắt giảm lãi suất vào năm 2023, nói rằng sẽ cần có nhiều thời gian hơn để chính sách lãi suất cao gây tác động trọn vẹn lên lạm phát.

“Trên thực tế, trọng tâm của chúng tôi ngay bây giờ là thắt chặt đến mức đủ để đảm bảo lạm phát quay trở lại mức mục tiêu 2% theo thời gian, chứ không phải cắt giảm lãi suất,” ông Powell nói. “Chúng tôi nghĩ rằng chúng tôi sẽ phải duy trì lập trường thắt chặt trong một thời gian. Theo kinh nghiệm từ quá khứ, chúng ta không nên áp dụng chính sách nới lỏng quá sớm.”

Theo dự báo trung bình, lạm phát PCE cơ bản sẽ giảm xuống mức 2,5% vào năm 2024, sau đó là 2,1% vào năm 2025.

Trong bài phát biểu vào ngày thứ Năm, Powell đã chia lạm phát thành ba nhóm. Ông nhấn mạnh rằng mức lạm phát hàng hóa đang giảm và lạm phát bất động sản nhà ở bắt đầu hạ nhiệt lại khi các hợp đồng thuê mới được ký kết, nhưng lạm phát dịch vụ, chủ yếu bị tác động do tiền lương, đã tăng lên và có thể vẫn giữ trạng thái như vậy trong một thời gian. Loại thứ hai chiếm trọng số lớn nhất trong chỉ số lạm phát, khoảng 55%. Fed cần thấy bằng chứng cho thấy thị trường lao động trở nên yếu hơn thì mới có thể tuyên bố chiến thắng trong cuộc chiến chống lạm phát.

Điều đó sẽ làm tăng lãi suất liên bang vào năm tới. Nhưng ông Powell nói rằng với hàng loạt các đợt thắt chặt chính sách kể từ đầu năm 2022, bao gồm mức tăng lãi suất tổng cộng 4,25% và giảm tỷ lệ nắm giữ trái phiếu của ngân hàng trung ương Hoa Kỳ, Fed cũng sẽ hạ tốc độ tăng.

Tiêu điểm chú ý của thị trường sẽ chuyển từ quy mô tăng lãi suất tại mỗi cuộc họp của Fed sang tập trung vào mức lãi suất cao nhất có thể. Và điều đó sẽ phụ thuộc vào dữ liệu sắp tới về lạm phát, việc làm và tăng trưởng kinh tế, theo ông Powell.

“Bước sang năm mới, các nhà đầu tư nên biết rằng Fed sẽ không đưa ra các dự báo sớm và sẽ có phong cách tùy cơ ứng biến hơn với các xu hướng lạm phát mới nhất khi tinh chỉnh lãi suất, và các đợt tăng lãi suất bổ sung có thể lên tới 50-75 điểm cơ bản trong kế hoạch cho Quý 1 năm 2023 cho đến khi lãi suất đạt đỉnh ở mức khoảng 5%,” Jason Pride, giám đốc đầu tư tại Glenmede, nhận xét ngay sau quyết định của Fed. “Từ đó, các quan chức Fed có khả năng sẽ để lãi suất liên bang ổn định cho đến khi họ cảm thấy đủ tự tin rằng mối đe dọa lạm phát đã được loại bỏ, có thể là trong một khoảng thời gian khá dài (nếu không phải là toàn bộ) năm 2023.”

Đối với giai đoạn năm 2023, 17 trong số 19 quan chức thành viên dự báo lãi suất sẽ chạm đỉnh ở mức 5% hoặc cao hơn. Tuy nhiên, quan điểm của những quan chức này có phần bất đồng khi dự báo về những năm sau đó. Cụ thể, các con số ước tính về mức lãi suất cho vay vào năm 2024 dao động trong khoảng từ 3,1% đến 5,6%.

Từ bây giờ cho đến khi đó sẽ có rất nhiều thứ có thể và sẽ xảy ra.

Đăng Khoa-Theo barrons