Fed Đối Mặt Tranh Luận Về Chỉ Báo Lạm Phát Khi CPI 3 Tháng Hạ Còn 0,49%/năm

Các chỉ báo ngắn hạn từ CPI, PPI và kỳ vọng lạm phát đang thấp hơn đáng kể so với số liệu 12 tháng, trong khi một số quan chức Fed vẫn lo ngại áp lực giá.

Chỉ số giá tiêu dùng (CPI) tháng 7 tăng 3,4% so với cùng kỳ năm trước, thấp hơn mức 3,5% của tháng 6 nhưng vẫn vượt mục tiêu lạm phát 2% của Cục Dự trữ Liên bang Mỹ (Fed). Tuy nhiên, mức tăng CPI bình quân trong ba tháng kể từ tháng 5, quy đổi theo năm, chỉ ở mức 0,49%.

Tại cuộc họp gần nhất của Ủy ban Thị trường Mở Liên bang (FOMC), chủ tịch của ba ngân hàng Fed khu vực đã bỏ phiếu ủng hộ nâng lãi suất ngay lập tức. Chủ tịch Fed Cleveland Beth Hammack cho biết áp lực định giá đang lan rộng thay vì giảm bớt, trong khi người tiêu dùng bày tỏ lo ngại về giá cả duy trì ở mức cao.

Chủ tịch Fed Minneapolis Neel Kashkari cảnh báo rủi ro lạm phát cao có thể trở nên cố hữu và dự báo sẽ có nhiều đợt tăng lãi suất. Chủ tịch Fed Dallas Lorie Logan cũng đưa ra quan điểm thận trọng, còn Chủ tịch Fed Kevin Warsh nhấn mạnh việc tiếp tục đưa lạm phát về mục tiêu 2%.

Số liệu CPI 3,4% là mức so sánh theo cùng kỳ năm trước, phản ánh thay đổi giá trong 12 tháng. Các chỉ báo theo khoảng thời gian ngắn hơn đang cho tín hiệu khác: chỉ số giá sản xuất (PPI) tăng 4,7% so với cùng kỳ, song PPI giảm nhanh theo tháng kể từ tháng 4 và ghi nhận mức âm trong tháng 6 lẫn tháng 7; mức bình quân ba tháng quy đổi theo năm là 1,6%.

Kỳ vọng lạm phát cũng giảm đáng kể từ tháng 5. Dự báo lạm phát hòa vốn 5 năm, được xác định từ chênh lệch lợi suất giữa trái phiếu kho bạc Mỹ kỳ hạn 5 năm và trái phiếu TIPS tương đương, cùng mô hình dự báo lạm phát một năm của Fed Cleveland đều dự báo lạm phát quanh 2,3%.

Fed Cleveland hiện công bố chỉ báo dự báo nhanh lạm phát, trong đó mức CPI quy đổi theo năm trong khoảng thời gian ngắn là 1,05%. Nhà kinh tế Paul Krugman, cựu Chủ tịch Hội đồng Cố vấn Kinh tế dưới thời Tổng thống Barack Obama Jason Furman, cựu Chủ tịch Fed Jerome Powell và cựu Phó chủ tịch Fed Lael Brainard đều từng đề cập đến việc theo dõi lạm phát theo các khoảng ba hoặc sáu tháng.

Thị trường chứng khoán phản ứng tích cực sau khi CPI được công bố, với S&P 500 lập kỷ lục mới trong phiên kế tiếp. Xác suất thị trường đánh giá Fed tăng lãi suất trong tháng 9 đã chuyển từ 80% theo hướng “có” vào tháng trước sang khoảng 67% theo hướng “không” hiện nay.

Trong giai đoạn lạm phát tăng mạnh 2021-2023, chỉ số CPI ba tháng quy đổi theo năm đã giảm từ 10,1% xuống 1,9% chỉ trong một quý vào giữa năm 2022. Milton Friedman từng mô tả độ trễ của chính sách tiền tệ là “dài và biến động”, thường được ước tính trong khoảng từ 9 đến 24 tháng; tại họp báo tháng 11/2022, ông Powell đã đề cập đến độ trễ 17 lần.

Các dữ liệu kinh tế gần đây cũng cho thấy thị trường lao động suy yếu, số liệu việc làm tháng 7 âm và số liệu tháng 6, tháng 5 được điều chỉnh giảm gần một nửa. Tỷ lệ tham gia lực lượng lao động giảm, lãi suất vay thế chấp tăng, doanh số bán nhà đi xuống, lợi suất trái phiếu ở mức cao nhất nhiều thập kỷ và chi tiêu bán lẻ tháng 7 giảm lần đầu trong chín tháng.

Ông Warsh đã thành lập các nhóm công tác nhằm đánh giá lại cách Fed nhận diện và phản ứng với các động lực lạm phát, đồng thời cải thiện chất lượng và tính kịp thời của các tín hiệu kinh tế thực phục vụ quyết định chính sách. Trong bài phát biểu quan trọng tại Hội nghị chuyên đề kinh tế Jackson Hole, ông Warsh nhấn mạnh sự cần thiết phải phân biệt dữ liệu cũ với diễn biến đang xảy ra trong nền kinh tế.