Kinh tế Mỹ có cả tin tốt và tin xấu. Ở chiều tích cực, thị trường lao động tiếp tục thu hút nhiều lao động hơn và tạo ra nhiều việc làm hơn, khiến tỷ lệ thất nghiệp tiếp tục duy trì ở gần mức thấp lịch sử, trong khi lạm phát dường như đang hạ nhiệt. Tin xấu là lãi suất khó có thể giảm ở mức thị trường đang kỳ vọng.

Báo cáo công bố hôm 8 tháng 12 cho thấy, số việc làm phi nông nghiệp trong tháng 11 đã tăng thêm 199.000 việc làm, cao hơn so với dự đoán của các nhà kinh tế. Điều ngạc nhiên lớn là tỷ lệ thất nghiệp đã giảm xuống mức 3,7%, thấp hơn so với dự báo là 3,9%, và vì những lý do chính đáng. Theo kết quả một cuộc khảo sát độc lập đối với các hộ gia đình, gần 750.000 người đã tìm được việc làm trong tháng trước.
Dữ liệu việc làm tốt nghĩa là Cục Dự trữ Liên bang (FED) khó có thể cắt giảm lãi suất nhiều như những người tham gia thị trường tài chính tương lai và thị trường trái phiếu đã dự đoán. Mặc dù những người này đã hạ thấp kỳ vọng về mức lãi suất cơ bản của FED trong một năm, nhưng họ có thể đang đánh giá quá cao phạm vi cắt giảm lãi suất.
Ủy ban Thị trường mở Liên bang (FOMC), cơ quan thiết lập chính sách tiền tệ của ngân hàng trung ương, sẽ làm rõ quan điểm của họ tại cuộc họp chính sách kéo dài hai ngày kết thúc vào thứ Tư tuần tới. Trong khi FOMC gần như sẽ không đưa ra bất cứ thay đổi nào về phạm vi lãi suất hiện tại là 5,25% - 5,50% (theo công cụ CME FedWatch, khả năng này hiện cao tới 98,4%), các nhà đầu tư sẽ chờ đợi báo cáo Tóm tắt các dự báo kinh tế (Summary of Economic Projections - SEP) cho năm 2024 và xa hơn của cơ quan này.
Đây sẽ là bản cập nhật SEP đầu tiên kể từ tháng 9, khi FED đưa ra dự đoán lãi suất trung bình sẽ chạm mức 5,6% vào cuối năm nay. FOMC sau đó dự kiến sẽ có hai lần cắt giảm lãi suất, mỗi lần 25 điểm phần trăm, đưa lãi suất xuống 5,1% vào tháng 12 năm 2024.
Tuy nhiên, dữ liệu thị trường tương lai cho thấy các nhà giao dịch dự đoán FED sẽ thực hiện ít nhất là 4 lần cắt giảm lãi suất trong năm tới. “Thị trường chắc chắn đang đi trước Fed,” John Ryding, trưởng ban cố vấn kinh tế của Brean Capital và là cựu chuyên gia kinh tế của FED nhận định.

Mặc dù thị trường đã giảm bớt kỳ vọng về việc FED sẽ cắt giảm lãi suất sau báo cáo việc làm tốt hơn mong đợi, ông Ryding cho biết thêm rằng Chủ tịch FED Jerome Powell có thể sẽ đi ngược lại những đồn đoán của thị trường về việc sẽ cắt giảm lãi suất ở mức 1% hoặc cao hơn trong năm 2024. Một mức cắt giảm mạnh như vậy chỉ có ý nghĩa trong một nền kinh tế đang suy thoái. Trong khi đó, những bằng chứng về nguy cơ này hiện rất mờ nhạt.
Theo kết quả khảo sát người tiêu dùng do Đại học Michigan thực hiện gần đây, phần lớn những người được hỏi đều cảm thấy phấn khởi hơn do lạm phát đang hạ nhiệt.
Cụ thể, kết quả khảo sát sơ bộ tháng 12 của Đại học Michigan cho thấy, chỉ số tâm lý người tiêu dùng đã tăng từ mức 61,3 trong tháng 11 lên 69,4. Đáng chú ý, kỳ vọng lạm phát cho năm 2024 của những người tham gia đã giảm từ mức 4,5% xuống 3,1%. Theo báo cáo của AAA, đánh giá về lạm phát của người tiêu dùng có xu hướng thay đổi theo chi phí xăng dầu của họ. Và giá xăng dầu tại Mỹ trung bình đã giảm khoảng 20 xu/ gallon trong tháng qua.
Đây là tin tốt cho FED, và chắc chắn là cả Nhà Trắng.
Ngoài ra, Ryding cho rằng FED có thể yên tâm hơn khi thước đo lạm phát ưa thích của họ chậm lại. Cụ thể, chi tiêu thu nhập cá nhân cốt lõi không bao gồm giá thực phẩm và năng lượng đang duy trì ở mức khoảng 2,5% trong sáu tháng qua. Việc người tiêu dùng thấy giá cả tăng chậm lại là một điểm cộng lớn cho các nhà hoạch định chính sách.
Tuy nhiên, nếu nền kinh tế không rơi vào suy thoái thì khả năng nới lỏng lãi suất sẽ bị hạn chế. Ông Ryding lưu ý rằng, mức chênh lệch giữa trái phiếu ngắn hạn và dài hạn hiện gần với mức thấp lịch sử. Thông thường, phần bù lãi suất, tức phần lãi suất bù đắp cho rủi ro nợ mang tính đầu cơ, sẽ tăng lên khi nền kinh tế rơi vào suy thoái.
Tất cả những điều này nhấn mạnh rằng FED khó có thể đáp ứng được hy vọng của những nhà đầu tư trái phiếu và chứng khoán về việc cắt giảm lãi suất ở mức cao trong năm tới. Trong khi đó, những kỳ vọng này đã là động lực lớn cho sự phục hồi ở cả hai thị trường trong thời gian gần đây.

Ông Ryding cho rằng, trong biểu đồ dot-plot, FOMC có thể dự đoán sẽ có hai lần cắt giảm, mỗi lần 0,25%. Còn với cá nhân ông, nếu là thành viên của FOMC, ông sẽ bỏ phiếu ủng hộ mức cắt giảm 0,75%, cho lạm phát đã chậm lại.
Trong báo cáo gửi khách hàng gần đây, Michael Feroli, nhà kinh tế trưởng ở Ngân hàng J.P. Morgan Chase dự đoán rằng, FOMC sẽ thực hiện hai đợt cắt giảm lãi suất với mức cắt giảm 0,25% mỗi lần trong năm 2024. Mức này thấp hơn 25 điểm phần trăm so với mức dự báo lãi suất trung bình mà ngân hàng này đưa ra hồi tháng 9 là 5,1%. Tuy nhiên, nó vẫn cao hơn nhiều so với mức dự báo 4,31% được phản ánh bởi hợp đồng tương lai lãi suất quỹ liên bang tháng 12, ngay cả sau khi nó đã tăng thêm 0,18 điểm phần trăm vào thứ Sáu (8/12), sau báo cáo việc làm tháng 11 tích cực.
Ngược lại, thị trường cho rằng trạng thái cân bằng “trung lập” của các hợp đồng tương lai lãi suất quỹ liên bang dài hạn cao hơn nhiều so với mức 2,5% mà FOMC dự đoán. Các chuyên gia kinh tế của Bank of America lưu ý rằng thị trường dự đoán FED sẽ duy trì lãi suất vào khoảng 4% trong năm 2026.
Tóm lại, tất cả đều đồng thuận rằng lãi suất sẽ duy trì ở mức cao hơn trong thời gian dài hơn. Và điều đó đi ngược lại kỳ vọng của những người đầu cơ trái phiếu rằng FED sẽ cắt giảm lãi suất mạnh trong năm tới. Ông Ryding gợi ý thêm rằng, điều đó có thể ám chỉ một nền kinh tế yếu hơn nhiều. Điều này sẽ gây khó khăn cho những nhà đầu tư chứng khoán và đây chắc chắn sẽ không phải là tin tức tốt đẹp mà họ tìm kiếm.
Đỗ Hiền-Theo barrons